Phòng, chống bệnh tay chân miệng tại TPHCM: Dựng 'lá chắn' từ gia đình, nhà trường

2026/04/04 10:23

GD&TĐ - Ngành Y tế khu vực phía Nam liên tục phát đi tín hiệu báo động về sự gia tăng đột biến của dịch tay chân miệng.

Không còn diễn biến theo những chu kỳ thông thường, dịch bệnh năm nay đang mang theo những “vũ khí” mới, nguy hiểm hơn, đòi hỏi một “lá chắn” đủ vững, được kết hợp chặt chẽ từ ngành Y tế, gia đình và nhà trường.

Biến chủng EV71 phân nhóm C1

Báo cáo từ Viện Pasteur TPHCM cho thấy thực trạng đáng lo ngại: Số ca mắc tay chân miệng tại khu vực phía Nam không chỉ tăng cao so với các năm trước, mà còn vượt mức trung bình của 5 năm gần nhất. Đáng chú ý hơn là sự thay đổi trong cấu trúc vi sinh học của virus gây bệnh.

Theo PGS.TS Nguyễn Vũ Thượng, Phó Viện trưởng Viện Pasteur TPHCM, chủng virus Enterovirus 71 (EV71) đang chiếm ưu thế tuyệt đối trong các ca bệnh nặng, với khả năng gây biến chứng cao gấp 3 - 5 lần so với các chủng khác. Đặc biệt, nếu như năm 2023 dịch chủ yếu do phân nhóm B5 gây ra, thì từ cuối năm 2025 đến đầu năm 2026 đã ghi nhận sự gia tăng của phân nhóm C1.

“Một nghiên cứu tại Đài Loan (Trung Quốc) cho thấy, những người từng nhiễm phân nhóm B5 chỉ có khoảng 39% khả năng miễn dịch trung hòa với chủng C1 mới này. Điều đó đồng nghĩa với việc trẻ đã từng mắc tay chân miệng trước đây vẫn có nguy cơ cao tái nhiễm và diễn tiến nặng khi mắc chủng virus mới”, PGS.TS Nguyễn Vũ Thượng dẫn chứng.

Cảnh báo từ các bác sĩ điều trị tại các bệnh viện nhi tuyến đầu cũng nhấn mạnh đến tình trạng “diễn tiến kín đáo”. Nhiều trẻ nhập viện không hề có biểu hiện sốt cao liên tục hay quấy khóc dữ dội, nhưng virus đã âm thầm tấn công hệ thần kinh trung ương.

BS Nguyễn Minh Tiến, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, cho biết có những ca bệnh từ tỉnh chuyển lên trong tình trạng mạch và huyết áp bằng 0, tổn thương não và tim rất nặng nề, dù trước đó gia đình chưa nhận thấy dấu hiệu nguy kịch.

Với đặc thù 80% ca bệnh tập trung ở nhóm trẻ dưới 36 tháng tuổi, các trường mầm non và nhóm trẻ trở thành “chiến trường” quan trọng nhất để ngăn chặn đà lây lan của dịch.

“Lá chắn” từ nhà trường

Thực tế ghi nhận tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn TPHCM cho thấy công tác phòng, chống dịch đang được triển khai với tinh thần “trực chiến” cao nhất. Tại Trường Mầm non Ngôi Sao Sáng (phường Linh Xuân, TPHCM), nhiều biện pháp phòng, chống bệnh tay chân miệng đang được triển khai đồng bộ.

Trong đó, nhà trường duy trì vệ sinh “3 sạch” với việc thường xuyên khử khuẩn lớp học, tay nắm cửa, bàn ghế; đồ chơi được rửa sạch, phơi khô hằng tuần; nhà vệ sinh luôn bảo đảm có xà phòng. Cùng với đó, các vật dụng cá nhân như ly, khăn, muỗng được sử dụng riêng cho từng trẻ nhằm hạn chế lây nhiễm qua tiếp xúc gián tiếp.

Trường Mầm non Hoa Hồng (phường Hạnh Thông, TPHCM) đã thiết lập quy trình khử khuẩn đồ chơi và lớp học hằng ngày, đồng thời rèn luyện thói quen rửa tay bằng xà phòng cho trẻ nhiều lần trong ngày.

“Chúng tôi theo dõi sức khỏe trẻ mỗi sáng, nếu có dấu hiệu nghi ngờ sẽ cách ly ngay lập tức để bảo vệ cộng đồng lớp học”, bà Nguyễn Ngọc Giàu, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết.

Trong cuộc họp chỉ đạo về công tác phòng, chống dịch, TS Nguyễn Ngọc Khoa, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, nhận định trong nhiều trường hợp, chính gia đình người bệnh lại nhạy bén hơn nhân viên y tế trong việc phát hiện những dấu hiệu bất thường ban đầu.

Không chỉ trẻ nhỏ, người lớn trong gia đình cũng cần đặc biệt chú ý giữ gìn vệ sinh cá nhân. Theo PGS.TS Nguyễn Vũ Thượng, có tới 50% người lớn mang mầm bệnh nhưng không xuất hiện triệu chứng. Vì vậy, chính những người trực tiếp chăm sóc trẻ có thể vô tình trở thành nguồn lây, truyền bệnh cho con em mình trong quá trình cho ăn, thay tã, bế bồng hoặc tiếp xúc hằng ngày nếu không bảo đảm vệ sinh tay sạch sẽ.

Hiện, áp lực điều trị đang đè nặng lên các bệnh viện tuyến cuối tại TPHCM. Số liệu từ HCDC cho thấy, có đến 51% các ca nặng (từ độ 2B trở lên) đang điều trị tại các bệnh viện nhi đồng của thành phố là từ các tỉnh lân cận chuyển đến. Điều này đặt ra bài toán về cung ứng thuốc, đặc biệt là thuốc IVIG (Gamma Globulin) dùng cho các ca nặng.

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương cảnh báo: Đây là giai đoạn các bệnh truyền nhiễm như sốt xuất huyết, sởi, não mô cầu cũng bắt đầu vào mùa, tạo áp lực lớn lên hệ thống y tế nếu không kiểm soát tốt tay chân miệng ngay từ đầu. Đề nghị các địa phương phải chủ động trong việc dự trù, thực hiện mua sắm thuốc, vật tư.

Dịch tay chân miệng lây qua tiếp xúc trực tiếp, do đó không chỉ giám sát trẻ em mà cần chú trọng xét nghiệm cả những người tiếp xúc gần.

Các đơn vị địa phương phải chủ động dự trù và mua sắm thuốc, tránh tình trạng dồn ứ bệnh nhân về TPHCM chỉ vì thiếu thuốc ở tuyến địa phương. Các bệnh viện lớn như Nhi đồng 1, Nhi đồng 2 và Nhi đồng Thành phố phải đẩy mạnh hệ thống Telehealth để hội chẩn, hỗ trợ kỹ thuật lọc máu, ECMO từ xa cho các tỉnh, giúp trẻ được điều trị tốt nhất ngay tại địa phương, giảm thiểu nguy cơ tử vong trên đường chuyển viện.

Hoạt động vui chơi ngoài trời của học sinh Trường Mầm non Hoa Hồng.

Biến chủng EV71 phân nhóm C1

“Lá chắn” từ nhà trường

Dịch tay chân miệng lây qua tiếp xúc trực tiếp, do đó không chỉ giám sát trẻ em mà cần chú trọng xét nghiệm cả những người tiếp xúc gần.

Các đơn vị địa phương phải chủ động dự trù và mua sắm thuốc, tránh tình trạng dồn ứ bệnh nhân về TPHCM chỉ vì thiếu thuốc ở tuyến địa phương. Các bệnh viện lớn như Nhi đồng 1, Nhi đồng 2 và Nhi đồng Thành phố phải đẩy mạnh hệ thống Telehealth để hội chẩn, hỗ trợ kỹ thuật lọc máu, ECMO từ xa cho các tỉnh, giúp trẻ được điều trị tốt nhất ngay tại địa phương, giảm thiểu nguy cơ tử vong trên đường chuyển viện.

Chia sẻ

Theo Lâm Ngọc

giaoducthoidai.vn

Theo: giaoducthoidai.vn

2026/04/02 10:40 (GMT+7)

Xem thêm Giáo dục thể chất

Giáo dục thể chất

Giao mùa, dịch bệnh tăng: Bộ Y tế cảnh báo nguy cơ lan rộng sốt xuất huyết và tay chân miệng

Giáo dục thể chất

Mở rộng danh mục thuốc BHYT: Cơ hội tiếp cận điều trị tiên tiến, giảm gánh nặng chi phí cho người bệnh

Giáo dục thể chất

Tác hại khi ăn quá no

Giáo dục thể chất

Lan tỏa lối sống lành mạnh, hãy bắt đầu bữa ăn bằng rau

Giáo dục thể chất

Người trẻ mở chiến dịch bảo vệ dạ dày

Giáo dục thể chất

Ra mắt Ngày Sức khỏe toàn dân 7/4, đặt nền móng cho tư duy y tế mới

Mới nhất

2026-04-08 10:32

Báo Anh giải thích vì sao Phú Quốc chinh phục du khách

(CLO) Một bài viết mới đây trên tờ The Independent (Anh) đã khắc họa Phú Quốc - hòn đảo lớn nhất Việt Nam như một điểm đến giàu sức hút đối với những du khách tìm kiếm trải nghiệm chân thực và khác biệt.

2026-04-08 10:31

26 nhà giáo Lâm Đồng đủ điều kiện xét tặng danh hiệu cao quý

GD&TĐ - Sáng 7/4, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Nguyễn Minh chủ trì họp Hội đồng xét tặng danh hiệu “Nhà giáo nhân dân”, “Nhà giáo ưu tú” lần thứ 17.

2026-04-08 10:30

Kỳ vọng Quốc hội khóa XVI hiện thực hóa các mục tiêu của Nghị quyết 71

GD&TĐ - Tại Kỳ họp thứ nhất, cử tri mong muốn Quốc hội khóa XVI tiếp tục chỉ đạo các bộ/ngành để hiện thực hóa các mục tiêu của Nghị quyết 71.

2026-04-08 10:30

Định hình lại trường chất lượng cao ở Hà Nội: Mở rộng cơ hội học tập

GD&TĐ - Hà Nội đang từng bước hoàn thiện mô hình trường chất lượng cao theo hướng thực chất, minh bạch, không tạo áp lực học tập, mở rộng cơ hội tiếp cận cho học sinh. Điều này góp phần nâng tầm chất lượng giáo dục Thủ đô.

2026-04-08 10:29

Khơi thông thể chế, tạo đột phá cho giáo dục

GD&TĐ - Cử tri bày tỏ kỳ vọng với quyết sách mang tính chiến lược từ Quốc hội, giúp giáo dục trở thành động lực quan trọng thúc đẩy đất nước phát triển.

2026-04-08 10:29

Nhà giáo kỳ vọng những quyết sách mạnh mẽ cho giáo dục

GD&TĐ - Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI diễn ra trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, đặt ra nhiều yêu cầu cấp thiết về nguồn nhân lực, khoa học – công nghệ và các lĩnh vực then chốt khác.

2026-04-08 10:28

'Âm vang Tổ quốc' khai màn chuỗi chương trình nghệ thuật đặc biệt năm 2026

(CLO) Chương trình nghệ thuật chính luận đặc biệt “Âm vang Tổ quốc” sẽ diễn ra vào lúc 20h ngày 28/4 tại Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình (Hà Nội), mở đầu cho chuỗi chương trình “Tự hào là người Việt Nam” năm 2026.

2026-04-08 10:28

Phát triển năng lực số và ứng dụng AI trong giảng dạy tiếng Trung

GD&TĐ - Ngày 7/4, Đại học Bách khoa Hà Nội tổ chức tọa đàm “Tiếng Trung Khoa học - Công nghệ: Triển khai, kết nối và phát triển".

2026-04-08 10:25

Trường học không khói thuốc: Từ nhận thức đến hành động

GD&TĐ - Hiện nay, nhiều trường học triển khai đồng bộ các giải pháp từ giáo dục tuyên truyền đến thắt chặt kỷ luật nhằm xây dựng môi trường không thuốc lá.

2026-04-08 10:18

Quy định xét chuyển sang Thư viện viên hạng III

GD&TĐ - Độc giả có hỏi về quy định chuyển chức danh nghề nghiệp của nhân viên thư viện tại trường THCS.