Học sinh Hà Nội tham gia Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT năm 2026. Ảnh tư liệu: Đình Tuệ.

Tác động nhiều chiều

Sở GD&ĐT Hà Nội vừa thông báo kế hoạch triển khai thí điểm Khung năng lực trí tuệ cảm xúc (EQ) tại 9 cơ sở giáo dục đại diện cho ba cấp Tiểu học, THCS và THPT trên địa bàn thành phố. Đây là bước đi chiến lược đánh dấu bước chuyển mình quan trọng của ngành Giáo dục Thủ đô từ mô hình chú trọng truyền thụ kiến thức thuần túy sang giáo dục toàn diện, coi trọng sức khỏe tâm thần và trí tuệ cảm xúc của học sinh.

Trong thời đại số hóa và áp lực thành tích gia tăng, học sinh đang đối mặt với không ít thách thức tâm lý như căng thẳng học đường, khủng hoảng tuổi dậy thì và nguy cơ bạo lực trên không gian mạng.

Thầy Nguyễn Cao Cường - Hiệu trưởng Trường THCS Thái Thịnh (phường Đống Đa) cho rằng, việc đưa Khung năng lực EQ vào môi trường học đường giúp học sinh nhận diện chính xác trạng thái tâm lý của bản thân. Thay vì dồn nén hoặc bột phát tiêu cực, các em được trang bị kỹ năng "hạ nhiệt" cảm xúc, giải tỏa áp lực và duy trì sự cân bằng tâm lý.

Khi hiểu được cảm xúc của chính mình, học sinh dễ dàng đặt mình vào vị trí của người khác. Sự thấu cảm là "liều thuốc tự nhiên" làm giảm hiện tượng bắt nạt học đường, giúp các em biết cách lắng nghe, chia sẻ và giải quyết xung đột bằng sự hòa nhã thay vì xung đột hay bạo lực.

"Những học sinh có chỉ số EQ tốt thì năng lực tập trung, tư duy phản biện và khả năng phục hồi sau những thất bại (điểm kém, thi trượt) sẽ tăng lên đáng kể. Điều này tạo đà cho các em tự tin bước vào đời với tâm thế chủ động, linh hoạt thích ứng trước những biến động của tương lai", thầy Nguyễn Cao Cường chia sẻ.

Cô trò Trường THCS Dương Hòa 1, xã Dương Hòa, Hà Nội trong giờ Toán. Ảnh: Đình Tuệ.

Theo góc nhìn của bà Chử Thị Thu Hường - Hiệu trưởng Trường THCS Chất lượng cao Phan Bội Châu (phường Long Biên), giáo viên không chỉ đóng vai trò là người truyền đạt tri thức mà trở thành người đồng hành, lắng nghe và thấu hiểu.

Khi được tập huấn về Khung năng lực EQ, thầy cô sẽ có góc nhìn nhân văn hơn trước những vi phạm hay biểu hiện tâm lý bất thường của học sinh. Thay vì áp đặt kỷ luật cứng nhắc, nhà trường chuyển sang áp dụng các biện pháp kỷ luật tích cực dựa trên sự thấu hiểu.

Khung năng lực EQ tạo ra "mạch ngầm" kết nối giữa thầy và trò, giữa học sinh với học sinh.Khi sự tôn trọng và đồng cảm trở thành nét văn hóa đặc trưng, bạo lực học đường sẽ bị đẩy lùi từ sớm, từ xa. Môi trường học đường khi đó thực sự trở thành nơi an toàn, nơi mỗi ngày đến trường của học sinh là một ngày vui.

Mỗi lứa tuổi có đặc điểm tâm sinh lý riêng biệt khi trẻ Tiểu học cần nhận biết cảm xúc cơ bản, học sinh THCS cần kỹ năng kiểm soát xung đột tuổi dậy thì, trong khi học sinh THPT cần năng lực quản lý áp lực thi cử và định hướng tương lai. Việc thí điểm đa dạng giúp ngành Giáo dục đo lường chính xác, điều chỉnh nội dung sao cho tiệm cận nhất với thực tế trước khi nhân rộng toàn thành phố.

Phù hợp xu thế của thời đại

Cô trò lớp 6, Trường THCS Nguyễn Trường Tộ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội chuẩn bị chào đón năm học mới 2026-2027. Ảnh: Đình Tuệ.

Bà Nguyễn Ngọc Lan - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Yên Thường (xã Phù Đổng) nhìn nhận, những năm qua, Giáo dục Thủ đô không chỉ dừng lại ở việc trang bị tri thức mà hướng tới giúp mỗi nhà trường hiểu và hỗ trợ học sinh tốt hơn thông qua việc đánh giá và theo dõi sự phát triển về trí tuệ cảm xúc.

Nhà trường có thể nhận diện được những điểm mạnh, những khó khăn và nhu cầu hỗ trợ của từng nhóm học sinh; từ đó giáo viên có thêm căn cứ để điều chỉnh cách tổ chức dạy học, công tác chủ nhiệm, hoạt động trải nghiệm và tư vấn học đường.

Dưới góc nhìn chuyên gia, ThS Lê Trung Kiên - Phó Viện trưởng Viện Tâm lý Giáo dục và Đào tạo (IPET), Hiệu trưởng Trường Phổ thông Phùng Hưng, xã Sóc Sơn cho biết, chính sách này hoàn toàn phù hợp với xu thế giáo dục hiện đại trên thế giới, nơi các chương trình Giáo dục Cảm xúc và Xã hội (SEL - Social and Emotional Learning) đã trở thành trụ cột song hành cùng giáo dục tri thức.

Việc đầu tư vào EQ chính là sự đầu tư vào "sức mạnh mềm" của thế hệ tương lai, giúp các em phát triển hài hòa cả trí tuệ (IQ) lẫn cảm xúc (EQ). Kế hoạch thí điểm Khung năng lực EQ tại 9 trường học của Hà Nội là một quyết sách mang tính nhân văn.

Bằng việc coi trọng sức khỏe tinh thần và năng lực cảm xúc của học sinh, chính sách này không chỉ gỡ bỏ những nút thắt áp lực trong môi trường học đường mà còn đặt nền móng vững chắc cho việc xây dựng một thế hệ trẻ Việt Nam tự tin, bản lĩnh, biết yêu thương và sống hạnh phúc.

Việc ban hành và thí điểm Khung năng lực EQ khẳng định sự thay đổi cốt lõi trong triết lý giáo dục của Thủ đô. Giáo dục không còn dừng lại ở việc đào tạo ra những "ngôi sao điểm số", mà hướng tới việc rèn luyện những cá nhân có sức khỏe tinh thần vững vàng, có lòng thấu cảm và năng lực sống thích ứng.

"Ý nghĩa lớn nhất của chính sách này là đưa sức khỏe tâm thần và sự phát triển cảm xúc của học sinh trở thành một mục tiêu giáo dục chính thức, được lượng hóa và triển khai bài bản thay vì chỉ dừng lại ở những hoạt động ngoại khóa tự phát" - ThS Lê Trung Kiên nhận định.

Ở góc độ quản lý, để việc triển khai đạt hiệu quả thực chất, bà Vương Hương Giang - Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội yêu cầu các cơ sở giáo dục cần nâng cao nhận thức, xem EQ là giải pháp trọng tâm nhằm giảm thiểu bạo lực học đường, hướng tới xây dựng môi trường giáo dục an toàn, hạnh phúc.

Đánh giá EQ phải lấy học sinh làm trung tâm, phục vụ cho sự tiến bộ của học sinh và tuyệt đối không dùng kết quả EQ để chấm điểm, xếp loại học sinh hay làm căn cứ thi đua đối với giáo viên và nhà trường. Việc tích hợp EQ cần diễn ra tự nhiên qua các giờ học nhóm, tiết sinh hoạt, hoạt động trải nghiệm, không tổ chức thành môn học riêng và không làm phát sinh thủ tục, hồ sơ sổ sách.

"Các đơn vị thực hiện phân quyền, bảo đảm an toàn dữ liệu và bảo vệ quyền riêng tư cá nhân của học sinh. Việc triển khai Khung năng lực EQ là nỗ lực của ngành Giáo dục Thủ đô trong việc kiên trì mục tiêu giáo dục con người, tạo nền tảng vững chắc để xây dựng mô hình trường học hạnh phúc, nơi học sinh luôn cảm thấy được lắng nghe, tôn trọng và an toàn", bà Vương Hương Giang cho hay.

Bài viết với tag: "chỉ số EQ"

Đưa trí tuệ cảm xúc vào trường học để hướng tới nền giáo dục hạnh phúc

Có thể bạn quan tâm

Bài viết với tag: "chỉ số EQ"

Đưa trí tuệ cảm xúc vào trường học để hướng tới nền giáo dục hạnh phúc

Có thể bạn quan tâm