Đưa trí tuệ cảm xúc vào trường học để hướng tới nền giáo dục hạnh phúc
2026/09/03 16:31
GD&TĐ - Hà Nội sẽ chuyển từ mô hình truyền thụ kiến thức thuần túy sang giáo dục toàn diện, coi trọng sức khỏe tâm thần và trí tuệ cảm xúc của học sinh.
Tác động nhiều chiều
Sở GD&ĐT Hà Nội vừa thông báo kế hoạch triển khai thí điểm Khung năng lực trí tuệ cảm xúc (EQ) tại 9 cơ sở giáo dục đại diện cho ba cấp Tiểu học, THCS và THPT trên địa bàn thành phố. Đây là bước đi chiến lược đánh dấu bước chuyển mình quan trọng của ngành Giáo dục Thủ đô từ mô hình chú trọng truyền thụ kiến thức thuần túy sang giáo dục toàn diện, coi trọng sức khỏe tâm thần và trí tuệ cảm xúc của học sinh.
Trong thời đại số hóa và áp lực thành tích gia tăng, học sinh đang đối mặt với không ít thách thức tâm lý như căng thẳng học đường, khủng hoảng tuổi dậy thì và nguy cơ bạo lực trên không gian mạng.
Thầy Nguyễn Cao Cường - Hiệu trưởng Trường THCS Thái Thịnh (phường Đống Đa) cho rằng, việc đưa Khung năng lực EQ vào môi trường học đường giúp học sinh nhận diện chính xác trạng thái tâm lý của bản thân. Thay vì dồn nén hoặc bột phát tiêu cực, các em được trang bị kỹ năng "hạ nhiệt" cảm xúc, giải tỏa áp lực và duy trì sự cân bằng tâm lý.
Khi hiểu được cảm xúc của chính mình, học sinh dễ dàng đặt mình vào vị trí của người khác. Sự thấu cảm là "liều thuốc tự nhiên" làm giảm hiện tượng bắt nạt học đường, giúp các em biết cách lắng nghe, chia sẻ và giải quyết xung đột bằng sự hòa nhã thay vì xung đột hay bạo lực.
"Những học sinh có chỉ số EQ tốt thì năng lực tập trung, tư duy phản biện và khả năng phục hồi sau những thất bại (điểm kém, thi trượt) sẽ tăng lên đáng kể. Điều này tạo đà cho các em tự tin bước vào đời với tâm thế chủ động, linh hoạt thích ứng trước những biến động của tương lai", thầy Nguyễn Cao Cường chia sẻ.
Theo góc nhìn của bà Chử Thị Thu Hường - Hiệu trưởng Trường THCS Chất lượng cao Phan Bội Châu (phường Long Biên), giáo viên không chỉ đóng vai trò là người truyền đạt tri thức mà trở thành người đồng hành, lắng nghe và thấu hiểu.
Khi được tập huấn về Khung năng lực EQ, thầy cô sẽ có góc nhìn nhân văn hơn trước những vi phạm hay biểu hiện tâm lý bất thường của học sinh. Thay vì áp đặt kỷ luật cứng nhắc, nhà trường chuyển sang áp dụng các biện pháp kỷ luật tích cực dựa trên sự thấu hiểu.
Khung năng lực EQ tạo ra "mạch ngầm" kết nối giữa thầy và trò, giữa học sinh với học sinh.Khi sự tôn trọng và đồng cảm trở thành nét văn hóa đặc trưng, bạo lực học đường sẽ bị đẩy lùi từ sớm, từ xa. Môi trường học đường khi đó thực sự trở thành nơi an toàn, nơi mỗi ngày đến trường của học sinh là một ngày vui.
Mỗi lứa tuổi có đặc điểm tâm sinh lý riêng biệt khi trẻ Tiểu học cần nhận biết cảm xúc cơ bản, học sinh THCS cần kỹ năng kiểm soát xung đột tuổi dậy thì, trong khi học sinh THPT cần năng lực quản lý áp lực thi cử và định hướng tương lai. Việc thí điểm đa dạng giúp ngành Giáo dục đo lường chính xác, điều chỉnh nội dung sao cho tiệm cận nhất với thực tế trước khi nhân rộng toàn thành phố.
Phù hợp xu thế của thời đại
Bà Nguyễn Ngọc Lan - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Yên Thường (xã Phù Đổng) nhìn nhận, những năm qua, Giáo dục Thủ đô không chỉ dừng lại ở việc trang bị tri thức mà hướng tới giúp mỗi nhà trường hiểu và hỗ trợ học sinh tốt hơn thông qua việc đánh giá và theo dõi sự phát triển về trí tuệ cảm xúc.
Nhà trường có thể nhận diện được những điểm mạnh, những khó khăn và nhu cầu hỗ trợ của từng nhóm học sinh; từ đó giáo viên có thêm căn cứ để điều chỉnh cách tổ chức dạy học, công tác chủ nhiệm, hoạt động trải nghiệm và tư vấn học đường.
Dưới góc nhìn chuyên gia, ThS Lê Trung Kiên - Phó Viện trưởng Viện Tâm lý Giáo dục và Đào tạo (IPET), Hiệu trưởng Trường Phổ thông Phùng Hưng, xã Sóc Sơn cho biết, chính sách này hoàn toàn phù hợp với xu thế giáo dục hiện đại trên thế giới, nơi các chương trình Giáo dục Cảm xúc và Xã hội (SEL - Social and Emotional Learning) đã trở thành trụ cột song hành cùng giáo dục tri thức.
Việc đầu tư vào EQ chính là sự đầu tư vào "sức mạnh mềm" của thế hệ tương lai, giúp các em phát triển hài hòa cả trí tuệ (IQ) lẫn cảm xúc (EQ). Kế hoạch thí điểm Khung năng lực EQ tại 9 trường học của Hà Nội là một quyết sách mang tính nhân văn.
Bằng việc coi trọng sức khỏe tinh thần và năng lực cảm xúc của học sinh, chính sách này không chỉ gỡ bỏ những nút thắt áp lực trong môi trường học đường mà còn đặt nền móng vững chắc cho việc xây dựng một thế hệ trẻ Việt Nam tự tin, bản lĩnh, biết yêu thương và sống hạnh phúc.
Việc ban hành và thí điểm Khung năng lực EQ khẳng định sự thay đổi cốt lõi trong triết lý giáo dục của Thủ đô. Giáo dục không còn dừng lại ở việc đào tạo ra những "ngôi sao điểm số", mà hướng tới việc rèn luyện những cá nhân có sức khỏe tinh thần vững vàng, có lòng thấu cảm và năng lực sống thích ứng.
"Ý nghĩa lớn nhất của chính sách này là đưa sức khỏe tâm thần và sự phát triển cảm xúc của học sinh trở thành một mục tiêu giáo dục chính thức, được lượng hóa và triển khai bài bản thay vì chỉ dừng lại ở những hoạt động ngoại khóa tự phát" - ThS Lê Trung Kiên nhận định.
Ở góc độ quản lý, để việc triển khai đạt hiệu quả thực chất, bà Vương Hương Giang - Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội yêu cầu các cơ sở giáo dục cần nâng cao nhận thức, xem EQ là giải pháp trọng tâm nhằm giảm thiểu bạo lực học đường, hướng tới xây dựng môi trường giáo dục an toàn, hạnh phúc.
Đánh giá EQ phải lấy học sinh làm trung tâm, phục vụ cho sự tiến bộ của học sinh và tuyệt đối không dùng kết quả EQ để chấm điểm, xếp loại học sinh hay làm căn cứ thi đua đối với giáo viên và nhà trường. Việc tích hợp EQ cần diễn ra tự nhiên qua các giờ học nhóm, tiết sinh hoạt, hoạt động trải nghiệm, không tổ chức thành môn học riêng và không làm phát sinh thủ tục, hồ sơ sổ sách.
"Các đơn vị thực hiện phân quyền, bảo đảm an toàn dữ liệu và bảo vệ quyền riêng tư cá nhân của học sinh. Việc triển khai Khung năng lực EQ là nỗ lực của ngành Giáo dục Thủ đô trong việc kiên trì mục tiêu giáo dục con người, tạo nền tảng vững chắc để xây dựng mô hình trường học hạnh phúc, nơi học sinh luôn cảm thấy được lắng nghe, tôn trọng và an toàn", bà Vương Hương Giang cho hay.
Theo: giaoducthoidai.vn
2026/08/28 16:42 (GMT+7)
2026-10-17 10:09
Tăng cường bảo vệ học sinh từ trường học đến cộng đồng
GD&TĐ - Hưng Yên tăng cường bảo đảm an toàn trường học, đẩy mạnh phối hợp nhà trường, gia đình và xã hội trong phòng, chống xâm hại học sinh.
2026-10-17 10:09
Để AI thực sự trở thành trợ lý học tập
GD&TĐ - Trường học TPHCM đẩy mạnh ứng dụng AI, giúp giáo viên đổi mới phương pháp, hỗ trợ học sinh học tập chủ động, hiệu quả và an toàn hơn.
2026-10-17 10:08
Bắc Ninh phát động 'trang sách hồng' tái sử dụng sách giáo khoa
GD&TĐ - Sở GD&ĐT Bắc Ninh vừa phát động phong trào “Trang sách hồng” nhằm tái sử dụng sách giáo khoa, hỗ trợ học sinh khó khăn và hạn chế lãng phí.
2026-10-17 10:07
Rèn bản lĩnh và khả năng thích ứng cho sinh viên trường nghề
GD&TĐ - Việc kiến tạo không gian kết nối, trải nghiệm thực tiễn và khơi dậy tinh thần sáng tạo, khát vọng vươn lên cho sinh viên là rất quan trọng.
2026-10-17 10:07
Việt Nam giành 4 huy chương, xếp thứ tư Olympic Vật lí Al-Fergani 2026
GD&TĐ - Cả 4 học sinh Việt Nam tham dự Olympic Vật lí quốc tế Al-Fergani 2026 đều đoạt huy chương, gồm 1 Vàng, 2 Bạc và 1 Đồng.
2026-10-17 10:07
Khởi động chương trình thúc đẩy chuyển đổi số giáo dục năm 2026
GD&TĐ - Chương trình EDTECH VIETNAM – SEI Awards 2026 hướng đến tôn vinh sáng kiến, thúc đẩy ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong giáo dục.
2026-10-17 10:06
Giới thiệu giải pháp công nghệ phục vụ đổi mới giáo dục
GD&TĐ - Triển lãm VIETEDU HANOI 2026 diễn ra tại Hà Nội, giới thiệu các giải pháp công nghệ phục vụ dạy học và quản lý giáo dục.
2026-10-17 10:06
Khoa Hóa học Trường ĐH Sư phạm Hà Nội kỷ niệm 75 năm thành lập
GD&TĐ - Sáng 17/10, Khoa Hóa học, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội tổ chức lễ kỷ niệm 75 năm thành lập (1951–2026).
