AI đặt ra yêu cầu mới với giáo viên trong đánh giá năng lực học sinh

2026/09/22 17:12

GD&TĐ - AI ngày càng được học sinh sử dụng trong học tập, đặt ra yêu cầu mới đối với năng lực của giáo viên trong đánh giá sản phẩm có sự hỗ trợ của AI

Công bố kết quả PISA 2025 mới đây cho thấy việc sử dụng AI đã trở nên phổ biến. 94% học sinh dùng chatbot AI để hỗ trợ học tập; 82% dùng AI để nghiên cứu sơ bộ một chủ đề mới; 86% dùng để tóm tắt văn bản và 88% dùng để soạn thảo văn bản cho bài tập. Trong khi đó, khoảng 70% học sinh cho biết đã được học cách đánh giá nội dung do AI tạo ra.

Thực tế này đặt ra yêu cầu mới đối với năng lực của giáo viên trong nhận diện năng lực thực sự của học sinh khi sản phẩm có sự hỗ trợ của AI.

Chia sẻ kinh nghiệm, cô Phạm Nguyễn Trang Ngân - giáo viên Trường THPT A Lưới (TP Huế) cho rằng, trước hết giáo viên cần có năng lực hiểu biết về AI. Giáo viên không nhất thiết phải trở thành chuyên gia công nghệ, nhưng cần hiểu AI có thể làm gì, hạn chế ở đâu, có thể tạo ra thông tin sai như thế nào và học sinh có thể sử dụng AI ở những công đoạn nào của quá trình học tập.

Yêu cầu thứ hai là năng lực thiết kế tiêu chí đánh giá phù hợp. Nếu trước đây giáo viên chủ yếu đánh giá sản phẩm cuối cùng thì hiện nay điều đó là chưa đủ. Một sản phẩm rất đẹp, một bài thuyết trình rất chuyên nghiệp chưa chắc phản ánh đầy đủ năng lực của học sinh. Cô Trang Ngân cho rằng cần đánh giá cả quá trình: học sinh đặt câu hỏi như thế nào, hình thành ý tưởng ra sao, sử dụng AI để hỗ trợ ở bước nào, kiểm chứng thông tin như thế nào và cuối cùng có thực sự hiểu sản phẩm của mình hay không.

Thứ ba là năng lực nhận diện mức độ tham gia của AI. Trong thực tế, giáo viên có thể bắt gặp những sản phẩm có ngôn ngữ rất trau chuốt, hình ảnh đẹp, nội dung phong phú nhưng khi hỏi sâu thì học sinh lại không giải thích được.

Tuy nhiên, cô Trang Ngân cũng lưu ý, thầy cô không thể chỉ nhìn vào một sản phẩm hoặc sử dụng một phần mềm phát hiện AI để kết luận rằng học sinh gian lận. Điều quan trọng hơn là phải có những hình thức đánh giá bổ sung như vấn đáp, thuyết trình, nhật ký quá trình, bản nháp hoặc yêu cầu học sinh giải thích cách mình tạo ra sản phẩm.

Giáo viên cần có năng lực nhận diện mức độ tham gia của AI trong sản phẩm học tập của học sinh.

Thứ tư là năng lực đánh giá tư duy và năng lực thực của học sinh. Đây có lẽ là sự thay đổi lớn nhất mà AI đặt ra cho giáo viên. Cô Trang Ngân cho biết thường tự đặt câu hỏi: “Sản phẩm này có phải do AI làm hay không?”; nhưng càng sử dụng AI trong dạy học, cô càng thấy câu hỏi quan trọng hơn phải là: “Học sinh đã thực sự làm gì, hiểu gì và học được gì trong quá trình tạo ra sản phẩm này?”

Lý do, AI có thể giúp học sinh tìm kiếm thông tin, gợi ý ý tưởng, thiết kế hình ảnh, tạo video hay hoàn thiện một bài trình bày. Nhưng việc lựa chọn thông tin nào, kiểm chứng thông tin ra sao, điều chỉnh sản phẩm thế nào và bảo vệ quan điểm của mình vẫn cần đến năng lực của người học.

Như vậy, trước sự tham gia ngày càng sâu của AI vào học tập, thước đo năng lực học sinh không còn nằm ở việc các em tạo ra sản phẩm hoàn chỉnh đến đâu, mà ở những gì thực sự được hình thành qua quá trình học tập. Đây sẽ là một trong những yêu cầu quan trọng đối với hoạt động đánh giá khi AI ngày càng hiện diện sâu trong giáo dục.

Trong hướng dẫn triển khai một số nhiệm vụ trọng tâm về chuyển đổi số năm học 2026 - 2027, Bộ GD&ĐT lưu ý các cơ sở giáo dục rà soát ban hành quy định, quy tắc sử dụng AI phù hợp với đối tượng người học và hoạt động giáo dục; quy định rõ các trường hợp được sử dụng, hạn chế hoặc không được sử dụng AI, trách nhiệm của người sử dụng và yêu cầu về an toàn dữ liệu, minh bạch, kiểm chứng, độ tin cậy của nội dung và liêm chính học thuật.

cô Phạm Nguyễn Trang Ngân - giáo viên Trường THPT A Lưới (TP Huế) trong giờ dạy học.

Thực tế này đặt ra yêu cầu mới đối với năng lực của giáo viên trong nhận diện năng lực thực sự của học sinh khi sản phẩm có sự hỗ trợ của AI.

Trong hướng dẫn triển khai một số nhiệm vụ trọng tâm về chuyển đổi số năm học 2026 - 2027, Bộ GD&ĐT lưu ý các cơ sở giáo dục rà soát ban hành quy định, quy tắc sử dụng AI phù hợp với đối tượng người học và hoạt động giáo dục; quy định rõ các trường hợp được sử dụng, hạn chế hoặc không được sử dụng AI, trách nhiệm của người sử dụng và yêu cầu về an toàn dữ liệu, minh bạch, kiểm chứng, độ tin cậy của nội dung và liêm chính học thuật.

Chia sẻ

yêu cầu mới trong đánh giá học sinh đánh giá sản phẩm có sự hỗ trợ của AI

Theo Hải Bình

giaoducthoidai.vn

Theo: giaoducthoidai.vn

2026/09/22 16:06 (GMT+7)

Xem thêm Trao đổi - kết nối

Trao đổi - kết nối

Xây dựng năng lực phát triển nghề nghiệp cho giáo viên với sự hỗ trợ của AI

Trao đổi - kết nối

Chuyển đổi số tạo động lực đổi mới giáo dục

Trao đổi - kết nối

Nuôi dưỡng và giữ gìn óc sáng tạo độc lập trong trường học số

Trao đổi - kết nối

Hơn 400 bài khoa học từ 69 quốc gia đến với hội thảo Nữ quyền, Giới và Pháp luật

Trao đổi - kết nối

Bảo đảm hướng nghiệp thực chất và phân luồng hiệu quả

Trao đổi - kết nối

Khi AI đặt ra yêu cầu mới với người thầy

Mới nhất

2026-09-22 10:12

Hơn 760 thí sinh Đắk Lắk dự Kỳ thi chọn vào đội tuyển học sinh giỏi quốc gia

GD&TĐ - Sáng 22/9, Sở GD&ĐT Đắk Lắk tổ chức Kỳ thi thành lập các đội tuyển dự thi chọn học sinh giỏi quốc gia cấp THPT năm học 2026 – 2027.

2026-09-22 10:12

Chuyển đổi số giáo dục cần được đo bằng kết quả thực chất

GD&TĐ - Năm học mới, chuyển đổi số được xác định là nhiệm vụ thường xuyên, gắn với đổi mới quản trị, dạy học, kiểm tra, đánh giá và cung cấp dịch vụ GD

2026-09-22 10:11

Hỗ trợ cho giáo viên mầm non tư thục góp phần tạo 'cú hích' an sinh xã hội

GD&TĐ - Đề xuất hỗ trợ tối thiểu 800.000 đồng/tháng cho giáo viên mầm non tư thục mang lại niềm hi vọng lớn nhưng cũng đặt ra không ít thách thức.

2026-09-22 10:10

Những lớp học đặc biệt trên Tây Côn Lĩnh

GD&TĐ - Giữa núi rừng Tây Côn Lĩnh (Tuyên Quang), lớp xóa mù chữ mở buổi tối giúp người dân tộc Mông học đọc, viết, tính toán và tiếp cận thêm kiến thức.

2026-09-22 10:10

Hưng Yên khen thưởng giáo viên, học sinh đoạt giải cuộc thi STEM quốc tế

GD&TĐ - Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên vừa quyết định tặng Bằng khen cho giáo viên huấn luyện và học sinh đoạt giải Ba tại World GreenMech Contest 2026.

2026-09-22 10:10

Việt Nam khẳng định cam kết tích cực hợp tác phát triển nguồn nhân lực APEC

GD&TĐ - Đoàn công tác của Bộ GD&ĐT Việt Nam tham dự Hội nghị Bộ trưởng Phát triển nguồn nhân lực APEC lần thứ 8, tại Nam Kinh, Trung Quốc.

2026-09-22 10:08

Nâng tầm văn hóa đọc thời công nghệ

GD&TĐ - Cùng với đà chuyển đổi số toàn diện của ngành Giáo dục, nhiều trường học trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh đã chủ động đưa thư viện lên không gian số.

2026-09-22 10:08

Mở rộng kết nối việc làm, thêm cơ hội cho người lao động

GD&TĐ - TPHCM đa dạng hóa các kênh kết nối việc làm, hỗ trợ người lao động tiếp cận cơ hội phù hợp, nâng cao kỹ năng và ổn định việc làm.

2026-09-22 10:07

Hơn 1.000 học sinh vùng biên Nà Hỳ đón Trung thu ấm áp

GD&TĐ - Hơn 1.000 học sinh vùng biên xã Nà Hỳ (Điện Biên) được xem múa lân, vui chơi và nhận những phần quà ý nghĩa dịp Tết Trung thu năm 2026.

2026-09-22 10:06

Ngôi trường 50 năm tuổi ở Thủ đô khởi công xây dựng cơ sở mới

GD&TĐ - Lễ khởi công xây dựng Trường THCS Kim Liên mở ra chặng đường phát triển mới cho ngôi trường hơn 50 năm tuổi của Thủ đô.