Cần có giáo viên trực tiếp đứng lớp tham gia biên soạn sách giáo khoa
2025/09/15 14:12
GD&TĐ - Bộ SGK thống nhất cần có đầy đủ kiến thức cơ bản, đủ yêu cầu cần đạt của Chương trình, làm nền tảng để xây dựng các đề kiểm tra, kỳ thi chung.
Bám sát khung chương trình chuẩn
Việc thống nhất một bộ sách giáo khoa đang là chủ đề được quan tâm trong và ngoài ngành Giáo dục. Nhiều ý kiến cho rằng, đây là giải pháp cần thiết, song quá trình triển khai đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng để vừa đảm bảo tính khoa học, vừa phù hợp thực tiễn dạy – học.
Ông Phan Quốc Duy, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Trãi (phường Liên Chiểu, TP Đà Nẵng) cho rằng, Nghị quyết 71 - NQ/TW của Bộ Chính trị về việc biên soạn và sử dụng sách giáo khoa thống nhất toàn quốc là một chủ trương kịp thời.
Theo lý giải của ông Duy, khi triển khai Chương trình GDPT 2018, tuy đã ban hành khung chương trình, nhưng lại không quy định cụ thể về thứ tự các chương, bài hay mảng kiến thức trọng tâm. Điều này dẫn đến sự khác biệt rõ rệt giữa các bộ sách: Cùng một nội dung nhưng sách này có thể bố trí ở học kỳ I, sách khác lại ở học kỳ II. Thậm chí, một số kiến thức chỉ xuất hiện trong sách này mà không có trong sách khác.
Từ đây, ông Duy kiến nghị, bộ sách giáo khoa dùng chung cần đảm bảo các yêu cầu: Quy định rõ ràng thứ tự các chương, bài học; có đầy đủ kiến thức cơ bản, đủ yêu cầu cần đạt của Chương trình, làm nền tảng để xây dựng các đề kiểm tra, thi chung đảm bảo phát huy năng lực, phẩm chất của người học. Có đủ ví dụ và bài tập minh họa để giáo viên có thể lấy làm chuẩn mực giảng dạy và học sinh có thể tự học hiệu quả. Đặc biệt, cần thống nhất kiến thức liên môn, đảm bảo sự đồng bộ giữa các môn học.
Học sinh Trường THPT Nguyễn Trãi sinh hoạt ngoại khóa.
Có cùng quan điểm như vậy, bà Huỳnh Thị Thu Nguyệt, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Lê Đình Chinh (phường Hòa Cường, TP Đà Nẵng) cho rằng, bộ sách giáo khoa phải bám sát chương trình tổng thể do Bộ GD&ĐT ban hành, phải tuân theo mạch kiến thức chuẩn.
"Nếu xây dựng một bộ sách giáo khoa dùng chung, cần đặc biệt chú ý đến phương ngữ tiếng Việt. Sách phải đảm bảo ngôn ngữ chuẩn, đồng thời linh hoạt cho từng vùng miền. Có thể đưa ví dụ mở ngoặc trong sách (như “hoa – bông”) hoặc hướng dẫn giáo viên tự bổ sung để học sinh dễ tiếp nhận.
Một yêu cầu then chốt là sách phải được biên soạn khoa học, cân đối thời lượng và tâm lý lứa tuổi. Không thể "dồn" nội dung từ nhiều bộ sách hiện có thành một, mà phải thiết kế khoa học, cân đối với thời lượng và tâm lý lứa tuổi; đảm bảo cả phần ôn tập, học kiến thức mới và vận dụng. Một tiết học 35 phút phải đủ không gian cho kiểm tra bài cũ, học kiến thức mới và vận dụng. Điều này đòi hỏi sự tính toán kỹ lưỡng, thay vì “gom góp” rời rạc" - bà Nguyệt gợi ý.
Cần tiếng nói từ thực tiễn dạy học
Với các môn Khoa học xã hội, theo bà Huỳnh Thị Thu Nguyệt, yêu cầu đặt ra là cập nhật thực tiễn theo địa giới hành chính mới và mô hình chính quyền 2 cấp, bảo đảm học sinh vừa nắm kiến thức nền tảng, vừa hiểu đời sống xã hội hiện nay. Như vậy, nếu tiến tới một bộ sách thống nhất, Bộ GD&ĐT cần huy động các hội đồng chuyên môn ngồi lại để chọn lọc, kế thừa tinh hoa từ nhiều bộ hiện hành, nhưng tuyệt đối bám sát khung chương trình chuẩn.
Học sinh Trường Tiểu học Lê Đình Chinh viết những điều mong muốn trong năm học mới gửi đến thầy cô giáo.
"Quan trọng hơn, trong hội đồng biên soạn sách phải có giáo viên trực tiếp đứng lớp. Họ là những người hiểu rõ nhất tâm lý học sinh, mức độ phù hợp của ngữ liệu, cũng như cách tổ chức tiết học. Thực tế cho thấy, nhiều bài học, ngữ liệu hiện nay chưa thật sự hấp dẫn, thiếu văn cảnh, khiến học sinh khó ghi nhớ. Do đó, cần có góp ý từ đội ngũ giáo viên để bộ sách vừa đảm bảo tính khoa học, vừa gắn liền với thực tiễn" - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Lê Đình Chinh kiến nghị.
Ở một hướng khác, ông Phan Quốc Duy cho rằng, bộ sách giáo khoa sách dùng chung nên được thiết kế đơn giản, không quá cầu kỳ về hình thức để có giá thành thấp, dễ dàng cung cấp miễn phí cho thư viện trường học. Học sinh có thể sử dụng bộ sách này như tài liệu chuẩn mực để học tập, giáo viên cũng dùng bộ sách này để làm cơ sở cho việc giảng dạy, ra các đề kiểm tra, đề thi; các sách giáo khoa khác, nếu có, dùng để tham khảo.
Bà Nguyệt cũng cho rằng, sau một chu trình của Chương trình GDPT 2018, giáo viên đã bám sát chương trình khung do Bộ GD&ĐT ban hành để dạy học. Do vậy, khi biên soạn một bộ sách giáo khoa chung, cần đảm bảo tính kế thừa, thống nhất về mạch kiến thức và phù hợp với thực tiễn dạy – học. Quan trọng hơn cả, sách phải thiết kế hệ thống bài tập hợp lý, giúp học sinh tiếp cận kiến thức dễ dàng, đồng thời tạo điều kiện để giáo viên khai thác, sáng tạo trong giảng dạy.
"Việc có một bộ sách giáo khoa cơ bản, thống nhất không đi ngược lại với chủ trương đa dạng hóa sách. Bộ sách này sẽ giúp định hướng, đảm bảo chất lượng giáo dục và giải quyết những bất cập đang tồn tại. Các bộ sách khác của các nhà xuất bản vẫn có thể được sử dụng để phát huy thêm phẩm chất và năng lực của học sinh" - ông Phan Quốc Duy, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Trãi cho biết.
Học sinh Trường THPT Nguyễn Trãi (phường Liên Chiểu, TP Đà Nẵng).
Bám sát khung chương trình chuẩn
Việc thống nhất một bộ sách giáo khoa đang là chủ đề được quan tâm trong và ngoài ngành Giáo dục. Nhiều ý kiến cho rằng, đây là giải pháp cần thiết, song quá trình triển khai đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng để vừa đảm bảo tính khoa học, vừa phù hợp thực tiễn dạy – học.
Ông Phan Quốc Duy, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Trãi (phường Liên Chiểu, TP Đà Nẵng) cho rằng, Nghị quyết 71 - NQ/TW của Bộ Chính trị về việc biên soạn và sử dụng sách giáo khoa thống nhất toàn quốc là một chủ trương kịp thời.
Theo lý giải của ông Duy, khi triển khai Chương trình GDPT 2018, tuy đã ban hành khung chương trình, nhưng lại không quy định cụ thể về thứ tự các chương, bài hay mảng kiến thức trọng tâm. Điều này dẫn đến sự khác biệt rõ rệt giữa các bộ sách: Cùng một nội dung nhưng sách này có thể bố trí ở học kỳ I, sách khác lại ở học kỳ II. Thậm chí, một số kiến thức chỉ xuất hiện trong sách này mà không có trong sách khác.
Từ đây, ông Duy kiến nghị, bộ sách giáo khoa dùng chung cần đảm bảo các yêu cầu: Quy định rõ ràng thứ tự các chương, bài học; có đầy đủ kiến thức cơ bản, đủ yêu cầu cần đạt của Chương trình, làm nền tảng để xây dựng các đề kiểm tra, thi chung đảm bảo phát huy năng lực, phẩm chất của người học. Có đủ ví dụ và bài tập minh họa để giáo viên có thể lấy làm chuẩn mực giảng dạy và học sinh có thể tự học hiệu quả. Đặc biệt, cần thống nhất kiến thức liên môn, đảm bảo sự đồng bộ giữa các môn học.
Học sinh Trường THPT Nguyễn Trãi sinh hoạt ngoại khóa.
Có cùng quan điểm như vậy, bà Huỳnh Thị Thu Nguyệt, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Lê Đình Chinh (phường Hòa Cường, TP Đà Nẵng) cho rằng, bộ sách giáo khoa phải bám sát chương trình tổng thể do Bộ GD&ĐT ban hành, phải tuân theo mạch kiến thức chuẩn.
"Nếu xây dựng một bộ sách giáo khoa dùng chung, cần đặc biệt chú ý đến phương ngữ tiếng Việt. Sách phải đảm bảo ngôn ngữ chuẩn, đồng thời linh hoạt cho từng vùng miền. Có thể đưa ví dụ mở ngoặc trong sách (như “hoa – bông”) hoặc hướng dẫn giáo viên tự bổ sung để học sinh dễ tiếp nhận.
Một yêu cầu then chốt là sách phải được biên soạn khoa học, cân đối thời lượng và tâm lý lứa tuổi. Không thể "dồn" nội dung từ nhiều bộ sách hiện có thành một, mà phải thiết kế khoa học, cân đối với thời lượng và tâm lý lứa tuổi; đảm bảo cả phần ôn tập, học kiến thức mới và vận dụng. Một tiết học 35 phút phải đủ không gian cho kiểm tra bài cũ, học kiến thức mới và vận dụng. Điều này đòi hỏi sự tính toán kỹ lưỡng, thay vì “gom góp” rời rạc" - bà Nguyệt gợi ý.
Cần tiếng nói từ thực tiễn dạy học
Với các môn Khoa học xã hội, theo bà Huỳnh Thị Thu Nguyệt, yêu cầu đặt ra là cập nhật thực tiễn theo địa giới hành chính mới và mô hình chính quyền 2 cấp, bảo đảm học sinh vừa nắm kiến thức nền tảng, vừa hiểu đời sống xã hội hiện nay. Như vậy, nếu tiến tới một bộ sách thống nhất, Bộ GD&ĐT cần huy động các hội đồng chuyên môn ngồi lại để chọn lọc, kế thừa tinh hoa từ nhiều bộ hiện hành, nhưng tuyệt đối bám sát khung chương trình chuẩn.
Học sinh Trường Tiểu học Lê Đình Chinh viết những điều mong muốn trong năm học mới gửi đến thầy cô giáo.
"Quan trọng hơn, trong hội đồng biên soạn sách phải có giáo viên trực tiếp đứng lớp. Họ là những người hiểu rõ nhất tâm lý học sinh, mức độ phù hợp của ngữ liệu, cũng như cách tổ chức tiết học. Thực tế cho thấy, nhiều bài học, ngữ liệu hiện nay chưa thật sự hấp dẫn, thiếu văn cảnh, khiến học sinh khó ghi nhớ. Do đó, cần có góp ý từ đội ngũ giáo viên để bộ sách vừa đảm bảo tính khoa học, vừa gắn liền với thực tiễn" - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Lê Đình Chinh kiến nghị.
Ở một hướng khác, ông Phan Quốc Duy cho rằng, bộ sách giáo khoa sách dùng chung nên được thiết kế đơn giản, không quá cầu kỳ về hình thức để có giá thành thấp, dễ dàng cung cấp miễn phí cho thư viện trường học. Học sinh có thể sử dụng bộ sách này như tài liệu chuẩn mực để học tập, giáo viên cũng dùng bộ sách này để làm cơ sở cho việc giảng dạy, ra các đề kiểm tra, đề thi; các sách giáo khoa khác, nếu có, dùng để tham khảo.
Bà Nguyệt cũng cho rằng, sau một chu trình của Chương trình GDPT 2018, giáo viên đã bám sát chương trình khung do Bộ GD&ĐT ban hành để dạy học. Do vậy, khi biên soạn một bộ sách giáo khoa chung, cần đảm bảo tính kế thừa, thống nhất về mạch kiến thức và phù hợp với thực tiễn dạy – học. Quan trọng hơn cả, sách phải thiết kế hệ thống bài tập hợp lý, giúp học sinh tiếp cận kiến thức dễ dàng, đồng thời tạo điều kiện để giáo viên khai thác, sáng tạo trong giảng dạy.
"Việc có một bộ sách giáo khoa cơ bản, thống nhất không đi ngược lại với chủ trương đa dạng hóa sách. Bộ sách này sẽ giúp định hướng, đảm bảo chất lượng giáo dục và giải quyết những bất cập đang tồn tại. Các bộ sách khác của các nhà xuất bản vẫn có thể được sử dụng để phát huy thêm phẩm chất và năng lực của học sinh" - ông Phan Quốc Duy, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Trãi cho biết.
Trường ĐH Mở Hà Nội kỷ niệm 76 năm Ngày truyền thống HSSV Việt Nam
GD&TĐ - Ngày 9/1, Trường ĐH Mở Hà Nội tổ chức kỷ niệm 76 năm Ngày truyền thống Học sinh, Sinh viên và Hội Sinh viên Việt Nam (9/1/1950 – 9/1/2026).
2026-01-10 04:28
Đưa nghệ thuật vào giáo dục học đường tại Trường THPT FPT Hà Nội
GD&TĐ - Gala Kịch Pharos 2026 tại Trường THPT FPT Hà Nội đưa học sinh vào hành trình trải nghiệm nghệ thuật sống động, nơi các em kể câu chuyện của chính mình và rèn luyện kỹ năng sống.
2026-01-10 04:12
Sở Y tế TP Hồ Chí Minh ra 'tối hậu thư' cho Bệnh viện Từ Dũ trong hoạt động quảng cáo
(CLO) Sở Y tế TP Hồ Chí Minh cho biết, Sở này đã tiếp nhận và ghi nhận các phản ánh của báo chí, người dân liên quan đến hoạt động quảng cáo thương mại trong khuôn viên Bệnh viện Từ Dũ thời gian qua.
2026-01-10 04:12
Hà Nội tung loạt sản phẩm du lịch mới, đẩy mạnh kích cầu trong năm 2026
(CLO) Thực hiện kế hoạch phát triển văn hóa, kích cầu du lịch và mục tiêu tăng trưởng GRDP năm 2026 trên 8%, Sở Du lịch Hà Nội vừa giới thiệu một số sản phẩm du lịch mới cùng các điểm bán sản phẩm OCOP phục vụ du khách đến Thủ đô.
2026-01-10 04:12
Gần 1.000 học sinh tham gia diễu hành kỷ niệm 950 năm Văn Miếu-Quốc Tử Giám
(CLO) Nhân kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076-2026), ngày 9/1 tại Hà Nội, Trung tâm Hoạt động Văn hóa, Khoa học Văn Miếu-Quốc Tử Giám tổ chức diễu hành với chủ đề “Gieo mầm Đạo học cho thế hệ tương lai”, thu hút sự tham gia của 950 học sinh tiểu học.
2026-01-10 04:12
Lễ hội Cơm mới của người Mường ở Ninh Bình là di sản quốc gia
(CLO) Lễ hội Cơm mới là nghi lễ truyền thống phản ánh rõ nét đời sống tinh thần, tín ngưỡng và bản sắc văn hóa của người Mường.
2026-01-10 04:11
950 học sinh diễu hành chào mừng kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám
GD&TĐ - Ngày 9/1, tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám, 950 học sinh tiểu học đã tham gia diễu hành mang chủ đề “Gieo mầm Đạo học cho thế hệ tương lai”.
2026-01-10 04:11
Người dân xã Mê Linh tất bật chăm sóc hoa, chuẩn bị cho vụ Tết Nguyên đán 2026
(CLO) Trên các cánh đồng hoa xã Mê Linh (Hà Nội), bà con nông dân đang hối hả vào vụ chăm sóc, vun trồng để kịp cung ứng hoa cho thị trường Tết Nguyên đán 2026.
2026-01-10 04:11
Phú Quốc dừng hoạt động chợ đêm sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ
(CLO) Sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, khu chợ đêm nổi tiếng ở Phú Quốc chính thức dừng hoạt động.
2026-01-10 04:11
Phát huy giá trị Lễ hội Kỳ yên đình thần Thoại Ngọc Hầu
GD&TĐ -Bộ VHTT&DL vừa cho ý kiến thẩm định đề án “Quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị Di sản văn hóa Lễ hội Kỳ yên đình thần Thoại Ngọc Hầu (An Giang).
