Chuyển đổi toàn diện từ trường sư phạm giúp sinh viên trang bị năng lực số

2026/03/17 16:59

GD&TĐ - Để sinh viên sư phạm có đủ năng lực số, trường sư phạm cần thực hiện một cuộc chuyển đổi toàn diện.


Ông Tôn Quang Cường, Chủ nhiệm khoa Công nghệ giáo dục, Trường ĐH Giáo dục (ĐH Quốc gia Hà Nội) cho rằng, để sinh viên sư phạm có đủ năng lực số khi ra trường, trường sư phạm cần thực hiện một cuộc chuyển đổi toàn diện, không chỉ dừng ở trang bị kỹ năng sử dụng công nghệ mà phải đi sâu vào tư duy và phương pháp sư phạm trong môi trường số.

Đào tạo giáo viên như một “nhà thiết kế trải nghiệm học tập”

Trước hết, theo ông Tôn Quang Cường, cần nhìn nhận và xây dựng lại “chân dung người giáo viên” như một "nhà thiết kế trải nghiệm học tập".
Hiện nay, giáo viên không chỉ đóng vai trò “thực thi” chương trình giáo dục sẵn có, không chỉ dạy "cái gì" (nội dung), mà còn kiến tạo "như thế nào" (môi trường, phương thức, cảm xúc) để việc học diễn ra tự nhiên, hiệu quả nhất.
Các kỹ năng, phẩm chất của người giáo viên thể hiện sự tổng hòa giữa một nhà khoa học giáo dục, chuyên gia công nghệ, người truyền cảm hứng, giữ nhịp, giữ không gian học tập với tầm nhìn tri thức mới, tư duy công nghệ, người đổi mới trong thiết kế dạy học và bản sắc nghề nghiệp đặc thù.
Những đặc điểm mới này đòi hỏi sự dũng cảm để bước ra khỏi vùng an toàn, sự khiêm nhường để học hỏi cùng học sinh và sự kiên trì để trở thành những "người dẫn đường" tận tụy trong kỷ nguyên số.
“Cần thẳng thắn nhìn nhận, năng lực số của giáo viên không chỉ là khả năng sử dụng các công cụ kỹ thuật số. Một giáo viên có năng lực số cần phải biết cách sử dụng công nghệ để giao tiếp, hợp tác, phát triển chuyên môn; lựa chọn, tạo ra tài nguyên số, thiết kế các hoạt động dạy học và đánh giá, cá nhân hóa trải nghiệm học tập; quan trọng nhất là giúp chính học sinh phát triển năng lực số của mình”, ông Tôn Quang Cường cho hay.
Ông Tôn Quang Cường.


Chuyển đổi chương trình đào tạo theo hướng “thiết kế dạy học”

Mặt khác, ông Tôn Quang Cường đồng thời nhấn mạnh, các trường sư phạm cần chuyển đổi chương trình đào tạo theo hướng “thiết kế dạy học” chứ không phải là “tích lũy kiến thức, kỹ năng”; tích hợp sâu năng lực số vào tất cả các môn học, từ môn cơ sở ngành đến chuyên ngành.
Thay vì chỉ có một vài môn học về ứng dụng công nghệ, năng lực số phải trở thành một phần hữu cơ của từng môn học, hoạt động sư phạm.
Ví dụ, trong môn Phương pháp dạy học Toán, sinh viên cần được hướng dẫn cách sử dụng các phần mềm mô phỏng, công cụ trực quan hóa dữ liệu để giảng dạy.
Hay trong môn Ngữ văn, họ cần biết cách khai thác kho học liệu tài nguyên số, công cụ AI để phân tích văn bản, tạo nội dung sáng tạo.
Tức là, người giáo viên tương lai không chỉ dùng mà còn “tương tác” với công cụ số như là “đối tác cùng sáng tạo” trong dạy học và kết nối phát triển chuyên môn nghiệp vụ. Giảng viên sư phạm phải là những người tiên phong trong việc ứng dụng công nghệ vào giảng dạy, làm gương cho sinh viên.

"Dạy bằng công nghệ" và "dạy để làm chủ công nghệ"

Một chuyển đổi quan trọng khác, theo ông Tôn Quang Cường, là thay đổi mô hình đào tạo. Chúng ta cần chuyển từ mô hình "dạy về công nghệ" sang "dạy bằng công nghệ" và "dạy để làm chủ công nghệ".
Điều này có nghĩa là, bản thân quá trình đào tạo tại trường sư phạm phải là một môi trường số hóa mà ở đó sinh viên được trải nghiệm thực sự, thực hành và làm chủ các công nghệ giáo dục tiên tiến; quan trọng hơn, còn cần phản tư lại toàn bộ quá trình hoạt động này.
Cách tiếp cận như vậy sẽ làm thay đổi mạnh mẽ cấu trúc tuyến tính, cứng nhắc của mô hình đào tạo trước đây sang một định dạng mới linh hoạt hơn. Cụ thể, từ đào tạo - tuyển dụng - làm việc, sang đào tạo trong nhà trường gắn với mô hình phát triển chuyên môn nghiệp vụ mang tính cá nhân hóa sâu sắc, các chứng chỉ nhỏ tập trung vào phát triển năng lực chuyên biệt, huấn luyện sư phạm gắn với cộng đồng học tập chuyên nghiệp.

Tăng cường thực hành, trải nghiệm thực tế

Ngoài ra, tăng cường thực hành, trải nghiệm thực tế là không thể thiếu. Ông Tôn Quang Cường nhấn mạnh, sinh viên sư phạm cần được thực tập tại các trường phổ thông đã và đang triển khai chuyển đổi số mạnh mẽ, cung cấp cơ hội tiếp cận, trực tiếp áp dụng kỹ năng, năng lực số đã học vào môi trường thực tế.
Mô hình "trường học Lab" (Lab School) - cơ hội mới cho trường sư phạm và trường phổ thông hợp tác chặt chẽ để thử nghiệm, nghiên cứu, phát triển các phương pháp dạy học số trên các nền tảng số - cần được nhân rộng.
Điều này không chỉ giúp sinh viên làm quen với thực tiễn, mà còn tạo ra một vòng lặp phản hồi, giúp chương trình đào tạo của trường sư phạm luôn được cập nhật, phù hợp với nhu cầu của nhà trường phổ thông.
“Cuối cùng là vai trò của đào tạo liên tục và phát triển chuyên môn cho giảng viên sư phạm. Giảng viên sư phạm chính là hạt nhân của sự thay đổi. Họ cần được trang bị kỹ năng sử dụng công nghệ, năng lực sư phạm số, tư duy thiết kế giáo dục số và khả năng thích ứng với những công nghệ mới nổi.
Các trường sư phạm cần tham khảo khung năng lực số cho nhà giáo Châu Âu (DigCompEdu), khung năng lực AI cho giáo viên (UNESCO) để xây dựng các hoạt động bồi dưỡng nâng cao năng lực cho đội ngũ giảng viên của mình”, ông Tôn Quang Cường cho hay.
Theo Hải Bình
giaoducthoidai.vn
Theo: giaoducthoidai.vn
2026/03/17 09:14 (GMT+7)
2026-03-17 10:14

Học thông minh hay lệ thuộc công nghệ?

GD&TĐ - Từ một công cụ hỗ trợ tra cứu đơn thuần, trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần trở thành “gia sư 24/7” của đông đảo học sinh, sinh viên trong mùa ôn thi.

Học thông minh hay lệ thuộc công nghệ?
2026-03-17 10:13

Viêm họng tưởng nhẹ, nữ sinh 16 tuổi nguy kịch vì 'siêu vi khuẩn' tấn công tim và não

(CLO) Từ triệu chứng viêm họng và sốt cao tưởng chừng đơn giản, một nữ sinh 16 tuổi ở Sơn La đã rơi vào tình trạng nhiễm trùng nặng khi vi khuẩn tụ cầu vàng kháng thuốc xâm nhập, gây viêm nội tâm mạc, nhồi máu não và viêm phổi.

Viêm họng tưởng nhẹ, nữ sinh 16 tuổi nguy kịch vì 'siêu vi khuẩn' tấn công tim và não
2026-03-17 10:13

Chuẩn hóa chế độ làm việc, nâng chất lượng đào tạo nghề

GD&TĐ - Thông tư 05/2026/TT-BGDĐT quy định chế độ làm việc mới nhất đối với nhà giáo giáo dục nghề nghiệp.

Chuẩn hóa chế độ làm việc, nâng chất lượng đào tạo nghề
2026-03-17 10:12

Phát hiện rận mu chi chít trên mí mắt một người phụ nữ

(CLO) Ngứa mắt, chảy nước mắt kéo dài, dù đã nhỏ thuốc nhưng không khỏi, một người phụ nữ ở Nghệ An đến khám thì bác sĩ bất ngờ phát hiện nhiều rận mu và trứng rận bám dày trên lông mi.

Phát hiện rận mu chi chít trên mí mắt một người phụ nữ
2026-03-17 10:12

Rừng ban cổ thụ trắng tinh khôi giữa núi rừng Điện Biên

(CLO) Tháng 3, bản Nặm Cứm (xã Nà Tấu, tỉnh Điện Biên) lại khoác lên mình tấm áo trắng tinh khôi của hoa ban, tạo nên khung cảnh thơ mộng như bước ra từ truyện cổ tích giữa đại ngàn.

Rừng ban cổ thụ trắng tinh khôi giữa núi rừng Điện Biên
2026-03-17 10:12

Khẩn trương làm rõ vụ 13 học sinh nghi ngộ độc thực phẩm tại Đà Nẵng

GD&TĐ - 13 học sinh Trường THCS Nguyễn Văn Trỗi (xã Trà My, Đà Nẵng) nhập viện với triệu chứng: Đau bụng, đau đầu, buồn nôn... nghi ngộ độc thực phẩm.

Khẩn trương làm rõ vụ 13 học sinh nghi ngộ độc thực phẩm tại Đà Nẵng
2026-03-17 10:11

Đi khám định kỳ, người đàn ông 32 tuổi phát hiện bị ung thư thận

GD&TĐ - Một người đàn ông ở Lâm Đồng, đến khám định kỳ tại Phòng khám đa khoa Tân Phúc Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk) thì phát hiện bị ung thư thận.

Đi khám định kỳ, người đàn ông 32 tuổi phát hiện bị ung thư thận
2026-03-17 10:11

Chủ quan suốt 5 năm, nữ sinh viên suy thận ở tuổi 22

GD&TĐ - Phát hiện tăng huyết áp từ năm 17 tuổi nhưng chỉ điều trị triệu chứng, nữ sinh viên suýt mất cả hai quả thận do tắc mạch máu.

Chủ quan suốt 5 năm, nữ sinh viên suy thận ở tuổi 22
2026-03-17 10:11

Sản phụ sinh bé trai nặng gần 6 kg tại Hà Nội, ca thai to hiếm gặp

(CLO) Các bác sĩ Bệnh viện Phụ sản Hà Nội vừa phẫu thuật đón một bé trai nặng 5,86 kg, vượt xa cân nặng trung bình của trẻ sơ sinh đủ tháng, đây được xem là một trong những trường hợp thai to hiếm gặp tại bệnh viện.

Sản phụ sinh bé trai nặng gần 6 kg tại Hà Nội, ca thai to hiếm gặp
2026-03-17 10:11

Đi thang bộ mỗi ngày, nam thanh niên 32 tuổi bị hỏng khớp gối

(CLO) Dù chỉ làm công việc văn phòng, một nam thanh niên 32 tuổi được phát hiện thoái hóa khớp gối nặng tương đương người 60–70 tuổi, nguyên nhân được cho là liên quan đến thói quen leo thang bộ nhiều lần mỗi ngày trong thời gian dài.

Đi thang bộ mỗi ngày, nam thanh niên 32 tuổi bị hỏng khớp gối