GD&TĐ - Dự án “Giải pháp phát triển văn hóa đọc nhờ kỹ thuật đọc” đang từng bước nâng cao kỹ năng đọc, truyền cảm hứng học tập chủ động cho học sinh vùng cao Lai Châu.
Hành trình thay đổi thói quen
Trong bối cảnh giáo dục vùng cao còn nhiều thách thức, việc xây dựng và phát triển văn hóa đọc cho học sinh không chỉ là nhiệm vụ của nhà trường, mà còn là yêu cầu cấp thiết để nâng cao chất lượng dạy, học và thúc đẩy năng lực tự học trong thế hệ trẻ. Tại vùng cao Lai Châu, dự án “Giải pháp phát triển văn hóa đọc nhờ kỹ thuật đọc” đang dần góp phần đổi mới sáng tạo, nâng cao kỹ năng đọc, hiểu, ghi nhớ của học sinh. Đồng thời, truyền cảm hứng học tập chủ động, gắn kết tri thức của sách với thực tiễn giáo dục hiện đại.
Cuộc khảo sát tại 3 trường THCS và THPT trên địa bàn phường Tân Phong, tỉnh Lai Châu cho thấy thực tế: Chỉ 25% học sinh yêu thích đọc sách, 11% duy trì thói quen đọc mỗi ngày, còn lại chủ yếu đọc để phục vụ học tập. Nhận thức và vận dụng kỹ thuật đọc còn hạn chế khi chỉ 18% học sinh biết vận dụng nhiều kỹ thuật cùng lúc.
Những khó khăn trên là thách thức vừa là cơ hội để ngành Giáo dục Lai Châu đổi mới cách tiếp cận văn hóa đọc trong nhà trường qua đề án “Giải pháp phát triển văn hóa đọc nhờ kỹ thuật đọc” được triển khai tại Trường THPT Chu Văn An.
Cô Nguyễn Thị Hợp - giáo viên hướng dẫn đề tài, chia sẻ: “Điểm nổi bật của dự án là ứng dụng các kỹ thuật đọc hiện đại như Skimming (đọc lướt), Scanning (quét tìm thông tin), SQ3R (Survey, Question, Read, Recite, Review – tổng quan, đặt câu hỏi, đọc, ghi nhớ, ôn lại) và các phương pháp hỗ trợ tư duy khác. Thông qua những kỹ thuật này, học sinh không chỉ đọc nhanh, mà còn hiểu sâu, nắm bắt thông tin hiệu quả và ghi nhớ lâu dài hơn”.
Chia sẻ của học sinh Trường THPT Chu Văn An về dự án “Giải pháp phát triển văn hóa đọc nhờ kỹ thuật đọc”.
Chia sẻ của em Nguyễn Minh Phụng - lớp 12C6, Trường THPT Chu Văn An, trước đây, việc đọc sách ngoài giờ học thường bị xem là nhiệm vụ và mang tính áp lực. “Khi được hướng dẫn kỹ thuật đọc và tham gia vào những trò chơi đọc thú vị, em nhận ra đọc sách là niềm vui, không chỉ để học, mà còn trở thành thói quen tích cực trong đời sống tinh thần. Nhờ các kỹ thuật đọc, em không chỉ nắm được nội dung nhanh hơn, mà còn biết cách tóm tắt ý chính, ghi chú thông tin quan trọng, từ đó tự tin hơn trong học tập và giao tiếp học thuật”, Minh Phụng bày tỏ.
Không chỉ dừng lại ở kỹ năng, dự án đặc biệt chú trọng đến việc tạo ra môi trường đọc phong phú, hấp dẫn. Mô hình Thư viện kết nối và Góc văn hóa đọc đã đưa đến 361 đầu sách từ thư viện tỉnh đến 3 trường, tạo cơ hội cho học sinh tiếp cận đa dạng thể loại, từ kiến thức học thuật tới sách kỹ năng sống. Đặc biệt, 150 học sinh của Trường THPT Chu Văn An đã chủ động lập thẻ đọc sách và tham gia các hoạt động ngoại khóa, câu lạc bộ sách. Đây là minh chứng cho bước chuyển tích cực trong nhận thức và hành vi đọc.
Một điểm đổi mới trong dự án là ứng dụng công nghệ số để lan tỏa văn hóa đọc. Em Phạm Hoàng Kim Ngân (lớp 12C4), Trường THPT Chu Văn An, cho biết: “Chúng em được khuyến khích tạo và theo dõi nội dung qua các kênh như TikTok, YouTube, podcast và nhật ký đọc trực tuyến.
Những nền tảng này giúp chúng em tự đánh giá quá trình học tập, chia sẻ cảm nhận về sách và kỹ thuật đọc, đồng thời lan tỏa cảm hứng đọc sách đến cộng đồng rộng hơn. Đây cũng là bước kết hợp nhuần nhuyễn giữa phương pháp giáo dục truyền thống và ứng dụng công nghệ trong thời đại số”.
Học sinh tự tin hơn khi kỹ năng đọc được cải thiện.
Nâng tầm văn hóa đọc
Đánh giá về hiệu quả của dự án, bà Ngô Mai Phúc - Phó Hiệu trưởng Trường THPT Chu Văn An, nhấn mạnh: “Dự án đã thực sự thay đổi thói quen đọc, nâng cao kỹ năng đọc hiểu và ghi nhớ của học sinh. Không chỉ dừng lại ở lớp học, môi trường đọc đã lan rộng đến không gian sinh hoạt ngoại khóa, tạo nên môi trường học tập tích cực, sáng tạo, yếu tố nền tảng để phát triển năng lực tư duy độc lập và khả năng tự học suốt đời”.
Phản hồi từ phía phụ huynh cũng cho thấy những thay đổi rõ rệt trong văn hóa đọc. Bà Hoàng Thị Hương Trang - phụ huynh lớp 12, Trường THPT Chu Văn An, cho biết: “Từ khi tham gia dự án, con tôi không còn xem việc đọc là nhiệm vụ nặng nề mà chủ động tiếp cận sách, biết đặt câu hỏi, ghi chú những điều quan trọng. Kỹ năng viết và tư duy phản biện của con được cải thiện rõ rệt”.
Giáo dục không chỉ diễn ra trong lớp học, mà còn là hành trình đồng hành của nhà trường, gia đình và xã hội. Dự án đã đề xuất nhiều giải pháp áp dụng linh hoạt trong dạy học Ngữ văn, hoạt động thư viện, sinh hoạt câu lạc bộ đọc sách và các trải nghiệm ngoài giờ học. Việc số hóa quá trình đọc giúp học sinh tiếp cận phong cách học hiện đại, sáng tạo và hiệu quả hơn.
Kết quả thực nghiệm từ dự án cho thấy học sinh tham gia đã tăng hứng thú đọc, nâng cao năng lực ghi nhớ, kỹ năng tư duy phản biện và khả năng xử lý thông tin. Không chỉ dừng ở việc đọc thông thường, học sinh được trang bị kỹ năng học tập chủ động, khả năng tự nghiên cứu, và tư duy phản biện.
Cô Nguyễn Thị Hợp cho biết thêm: “Chúng tôi hy vọng mô hình này sẽ trở thành nguồn tư liệu quý cho giáo viên, nhà quản lý giáo dục và nhà nghiên cứu; đồng thời, lan tỏa văn hóa đọc bền vững trong học sinh trung học, góp phần nâng cao tri thức, kỹ năng và nhân cách của thế hệ trẻ”.
Dự án “Giải pháp phát triển văn hóa đọc nhờ kỹ thuật đọc” tại Trường THPT Chu Văn An là minh chứng sinh động cho việc kết hợp hiệu quả giữa đổi mới phương pháp giáo dục và ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật. Mô hình không chỉ mang lại hiệu quả thiết thực tại địa phương, mà còn mở ra hướng đi có thể nhân rộng trong việc lan tỏa văn hóa đọc.
Bà Ngô Mai Phúc chia sẻ: “Trong thời đại mà tri thức và công nghệ không ngừng phát triển, văn hóa đọc là nền tảng không thể thiếu để mỗi học sinh trở thành công dân toàn cầu tự tin, tư duy sắc bén và sáng tạo không ngừng. Những chuyển biến trong văn hóa đọc mang lại hiệu quả thiết thực, bền vững và truyền cảm hứng cho học sinh, giáo viên và cộng đồng”.
Học sinh Trường THPT Chu Văn An tích cực đọc sách.
Hành trình thay đổi thói quen
Trong bối cảnh giáo dục vùng cao còn nhiều thách thức, việc xây dựng và phát triển văn hóa đọc cho học sinh không chỉ là nhiệm vụ của nhà trường, mà còn là yêu cầu cấp thiết để nâng cao chất lượng dạy, học và thúc đẩy năng lực tự học trong thế hệ trẻ. Tại vùng cao Lai Châu, dự án “Giải pháp phát triển văn hóa đọc nhờ kỹ thuật đọc” đang dần góp phần đổi mới sáng tạo, nâng cao kỹ năng đọc, hiểu, ghi nhớ của học sinh. Đồng thời, truyền cảm hứng học tập chủ động, gắn kết tri thức của sách với thực tiễn giáo dục hiện đại.
Cuộc khảo sát tại 3 trường THCS và THPT trên địa bàn phường Tân Phong, tỉnh Lai Châu cho thấy thực tế: Chỉ 25% học sinh yêu thích đọc sách, 11% duy trì thói quen đọc mỗi ngày, còn lại chủ yếu đọc để phục vụ học tập. Nhận thức và vận dụng kỹ thuật đọc còn hạn chế khi chỉ 18% học sinh biết vận dụng nhiều kỹ thuật cùng lúc.
Những khó khăn trên là thách thức vừa là cơ hội để ngành Giáo dục Lai Châu đổi mới cách tiếp cận văn hóa đọc trong nhà trường qua đề án “Giải pháp phát triển văn hóa đọc nhờ kỹ thuật đọc” được triển khai tại Trường THPT Chu Văn An.
Cô Nguyễn Thị Hợp - giáo viên hướng dẫn đề tài, chia sẻ: “Điểm nổi bật của dự án là ứng dụng các kỹ thuật đọc hiện đại như Skimming (đọc lướt), Scanning (quét tìm thông tin), SQ3R (Survey, Question, Read, Recite, Review – tổng quan, đặt câu hỏi, đọc, ghi nhớ, ôn lại) và các phương pháp hỗ trợ tư duy khác. Thông qua những kỹ thuật này, học sinh không chỉ đọc nhanh, mà còn hiểu sâu, nắm bắt thông tin hiệu quả và ghi nhớ lâu dài hơn”.
Chia sẻ của học sinh Trường THPT Chu Văn An về dự án “Giải pháp phát triển văn hóa đọc nhờ kỹ thuật đọc”.
Chia sẻ của em Nguyễn Minh Phụng - lớp 12C6, Trường THPT Chu Văn An, trước đây, việc đọc sách ngoài giờ học thường bị xem là nhiệm vụ và mang tính áp lực. “Khi được hướng dẫn kỹ thuật đọc và tham gia vào những trò chơi đọc thú vị, em nhận ra đọc sách là niềm vui, không chỉ để học, mà còn trở thành thói quen tích cực trong đời sống tinh thần. Nhờ các kỹ thuật đọc, em không chỉ nắm được nội dung nhanh hơn, mà còn biết cách tóm tắt ý chính, ghi chú thông tin quan trọng, từ đó tự tin hơn trong học tập và giao tiếp học thuật”, Minh Phụng bày tỏ.
Không chỉ dừng lại ở kỹ năng, dự án đặc biệt chú trọng đến việc tạo ra môi trường đọc phong phú, hấp dẫn. Mô hình Thư viện kết nối và Góc văn hóa đọc đã đưa đến 361 đầu sách từ thư viện tỉnh đến 3 trường, tạo cơ hội cho học sinh tiếp cận đa dạng thể loại, từ kiến thức học thuật tới sách kỹ năng sống. Đặc biệt, 150 học sinh của Trường THPT Chu Văn An đã chủ động lập thẻ đọc sách và tham gia các hoạt động ngoại khóa, câu lạc bộ sách. Đây là minh chứng cho bước chuyển tích cực trong nhận thức và hành vi đọc.
Một điểm đổi mới trong dự án là ứng dụng công nghệ số để lan tỏa văn hóa đọc. Em Phạm Hoàng Kim Ngân (lớp 12C4), Trường THPT Chu Văn An, cho biết: “Chúng em được khuyến khích tạo và theo dõi nội dung qua các kênh như TikTok, YouTube, podcast và nhật ký đọc trực tuyến.
Những nền tảng này giúp chúng em tự đánh giá quá trình học tập, chia sẻ cảm nhận về sách và kỹ thuật đọc, đồng thời lan tỏa cảm hứng đọc sách đến cộng đồng rộng hơn. Đây cũng là bước kết hợp nhuần nhuyễn giữa phương pháp giáo dục truyền thống và ứng dụng công nghệ trong thời đại số”.
Học sinh tự tin hơn khi kỹ năng đọc được cải thiện.
Nâng tầm văn hóa đọc
Đánh giá về hiệu quả của dự án, bà Ngô Mai Phúc - Phó Hiệu trưởng Trường THPT Chu Văn An, nhấn mạnh: “Dự án đã thực sự thay đổi thói quen đọc, nâng cao kỹ năng đọc hiểu và ghi nhớ của học sinh. Không chỉ dừng lại ở lớp học, môi trường đọc đã lan rộng đến không gian sinh hoạt ngoại khóa, tạo nên môi trường học tập tích cực, sáng tạo, yếu tố nền tảng để phát triển năng lực tư duy độc lập và khả năng tự học suốt đời”.
Phản hồi từ phía phụ huynh cũng cho thấy những thay đổi rõ rệt trong văn hóa đọc. Bà Hoàng Thị Hương Trang - phụ huynh lớp 12, Trường THPT Chu Văn An, cho biết: “Từ khi tham gia dự án, con tôi không còn xem việc đọc là nhiệm vụ nặng nề mà chủ động tiếp cận sách, biết đặt câu hỏi, ghi chú những điều quan trọng. Kỹ năng viết và tư duy phản biện của con được cải thiện rõ rệt”.
Giáo dục không chỉ diễn ra trong lớp học, mà còn là hành trình đồng hành của nhà trường, gia đình và xã hội. Dự án đã đề xuất nhiều giải pháp áp dụng linh hoạt trong dạy học Ngữ văn, hoạt động thư viện, sinh hoạt câu lạc bộ đọc sách và các trải nghiệm ngoài giờ học. Việc số hóa quá trình đọc giúp học sinh tiếp cận phong cách học hiện đại, sáng tạo và hiệu quả hơn.
Kết quả thực nghiệm từ dự án cho thấy học sinh tham gia đã tăng hứng thú đọc, nâng cao năng lực ghi nhớ, kỹ năng tư duy phản biện và khả năng xử lý thông tin. Không chỉ dừng ở việc đọc thông thường, học sinh được trang bị kỹ năng học tập chủ động, khả năng tự nghiên cứu, và tư duy phản biện.
Cô Nguyễn Thị Hợp cho biết thêm: “Chúng tôi hy vọng mô hình này sẽ trở thành nguồn tư liệu quý cho giáo viên, nhà quản lý giáo dục và nhà nghiên cứu; đồng thời, lan tỏa văn hóa đọc bền vững trong học sinh trung học, góp phần nâng cao tri thức, kỹ năng và nhân cách của thế hệ trẻ”.
Dự án “Giải pháp phát triển văn hóa đọc nhờ kỹ thuật đọc” tại Trường THPT Chu Văn An là minh chứng sinh động cho việc kết hợp hiệu quả giữa đổi mới phương pháp giáo dục và ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật. Mô hình không chỉ mang lại hiệu quả thiết thực tại địa phương, mà còn mở ra hướng đi có thể nhân rộng trong việc lan tỏa văn hóa đọc.
Bà Ngô Mai Phúc chia sẻ: “Trong thời đại mà tri thức và công nghệ không ngừng phát triển, văn hóa đọc là nền tảng không thể thiếu để mỗi học sinh trở thành công dân toàn cầu tự tin, tư duy sắc bén và sáng tạo không ngừng. Những chuyển biến trong văn hóa đọc mang lại hiệu quả thiết thực, bền vững và truyền cảm hứng cho học sinh, giáo viên và cộng đồng”.
Tăng cường bảo vệ học sinh từ trường học đến cộng đồng
GD&TĐ - Hưng Yên tăng cường bảo đảm an toàn trường học, đẩy mạnh phối hợp nhà trường, gia đình và xã hội trong phòng, chống xâm hại học sinh.
2026-10-17 10:09
Để AI thực sự trở thành trợ lý học tập
GD&TĐ - Trường học TPHCM đẩy mạnh ứng dụng AI, giúp giáo viên đổi mới phương pháp, hỗ trợ học sinh học tập chủ động, hiệu quả và an toàn hơn.
2026-10-17 10:08
Bắc Ninh phát động 'trang sách hồng' tái sử dụng sách giáo khoa
GD&TĐ - Sở GD&ĐT Bắc Ninh vừa phát động phong trào “Trang sách hồng” nhằm tái sử dụng sách giáo khoa, hỗ trợ học sinh khó khăn và hạn chế lãng phí.
2026-10-17 10:07
Rèn bản lĩnh và khả năng thích ứng cho sinh viên trường nghề
GD&TĐ - Việc kiến tạo không gian kết nối, trải nghiệm thực tiễn và khơi dậy tinh thần sáng tạo, khát vọng vươn lên cho sinh viên là rất quan trọng.
2026-10-17 10:07
Việt Nam giành 4 huy chương, xếp thứ tư Olympic Vật lí Al-Fergani 2026
GD&TĐ - Cả 4 học sinh Việt Nam tham dự Olympic Vật lí quốc tế Al-Fergani 2026 đều đoạt huy chương, gồm 1 Vàng, 2 Bạc và 1 Đồng.
2026-10-17 10:07
Khởi động chương trình thúc đẩy chuyển đổi số giáo dục năm 2026
GD&TĐ - Chương trình EDTECH VIETNAM – SEI Awards 2026 hướng đến tôn vinh sáng kiến, thúc đẩy ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong giáo dục.
2026-10-17 10:06
Giới thiệu giải pháp công nghệ phục vụ đổi mới giáo dục
GD&TĐ - Triển lãm VIETEDU HANOI 2026 diễn ra tại Hà Nội, giới thiệu các giải pháp công nghệ phục vụ dạy học và quản lý giáo dục.
2026-10-17 10:06
Khoa Hóa học Trường ĐH Sư phạm Hà Nội kỷ niệm 75 năm thành lập
GD&TĐ - Sáng 17/10, Khoa Hóa học, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội tổ chức lễ kỷ niệm 75 năm thành lập (1951–2026).
2026-10-17 10:05
Ủy ban Văn hóa và Xã hội làm việc với Trường ĐH Sư phạm Nghệ thuật Trung ương
GD&TĐ - Chiều 15/10, Đoàn công tác Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội làm việc với Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương về định hướng phát triển.
2026-10-17 10:05
Những phát hiện khảo cổ mới làm sáng tỏ lịch sử Việt Nam
GD&TĐ - Hội thảo khảo cổ học lần thứ 61 công bố 396 nghiên cứu, bổ sung tư liệu về lịch sử, văn hóa Việt Nam qua nhiều thời kỳ.
