Dự thảo Điều lệ Ban Đại diện Cha mẹ học sinh hướng tới minh bạch hơn
2026/07/21 14:28
GD&TĐ - Dự thảo Điều lệ Ban Đại diện Cha mẹ học sinh của Bộ GD&ĐT được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển biến mới nhằm tăng tính công khai, minh bạch.
Những tác động rõ rệt
Bộ GD&ĐT đang lấy ý kiến rộng rãi đối với dự thảo Thông tư ban hành Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh và phối hợp giáo dục giữa gia đình với cơ sở giáo dục để thay thế Thông tư 55/2011/TT-BGDĐT. Bước đi này được coi là một hành động kịp thời, mang lại nhiều tác động sâu rộng đến tâm lý phụ huynh, công tác quản lý nhà trường và chất lượng phối hợp giáo dục.
TS Hà Văn Hải - Hiệu trưởng Trường THPT Mỹ Tho (xã Phong Doanh, Ninh Bình) nhận định, điểm tích cực nhất của dự thảo là khẳng định Ban đại diện cha mẹ học sinh là tổ chức phối hợp giáo dục chứ không phải tổ chức vận động các khoản đóng góp ngoài quy định. Khi quy định rõ những việc được làm, không được làm và cơ chế công khai, minh bạch sẽ góp phần hạn chế tình trạng lạm thu, giảm áp lực cho phụ huynh và các nhà trường.
Bên cạnh đó, dự thảo cũng đề cao trách nhiệm phối hợp giữa gia đình và nhà trường trong việc giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, quản lý việc học tập và rèn luyện của học sinh. Đây là xu hướng rất phù hợp trong bối cảnh giáo dục hiện nay khi việc giáo dục học sinh không thể chỉ đặt lên vai nhà trường mà thiếu đi sự đồng hành, phối hợp từ phía gia đình các em.
Theo dự thảo, các khoản kinh phí Ban đại diện cha mẹ học sinh không được phép thu như: Bảo vệ cơ sở vật chất, khen thưởng cán bộ giáo viên, mua sắm máy móc, đồ dùng dạy học cho trường/lớp hay hỗ trợ quản lý nhà trường.
Việc thu quỹ phải dựa trên nguyên tắc hoàn toàn tự nguyện, không ấn định mức bình quân tối thiểu. Mọi khoản thu - chi phải được lập kế hoạch công khai, báo cáo minh bạch định kỳ trước toàn thể phụ huynh.
Học sinh Trường THCS Phú Minh, xã Nội Bài (Hà Nội) trong một hoạt động tập thể. Ảnh: Đình Tuệ.
PGS.TS Đặng Thị Thanh Huyền - nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu khoa học Quản lý giáo dục (Học viện Quản lý giáo dục) cho biết, quy định tại dự thảo lần này giúp trút bỏ gánh nặng tài chính đầu năm cho nhiều gia đình, đặc biệt là các hộ có hoàn cảnh khó khăn. Khi các ranh giới thu chi được vạch rõ bằng quy phạm pháp luật, Ban phụ huynh sẽ không còn lý do để "gợi ý" hay biến các khoản đóng góp tự nguyện thành bắt buộc.
Cô Nguyễn Thị Mai Vân, Phó Hiệu trưởng Trường Mầm non Hà Trì (Hà Đông, Hà Nội) bày tỏ sự đồng tình với dự thảo lần này của Bộ GD&ĐT. Khi phụ huynh đồng hành đúng cách thì hiệu quả giáo dục thay đổi rất rõ.
Ví dụ, để rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ, nếu các cô hướng dẫn trẻ tự cất ba lô, tự xúc ăn, tự mặc quần áo ở trường nhưng về nhà cha mẹ lại làm thay tất cả thì kết quả sẽ rất hạn chế. Ngược lại, khi Ban đại diện cha mẹ học sinh cùng phối hợp tuyên truyền, chia sẻ kinh nghiệm và lan tỏa thông điệp đến các phụ huynh trong lớp, trẻ tiến bộ nhanh hơn nhiều. Đó mới là giá trị cốt lõi của sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường.
"Nếu có hoạt động xã hội hóa thì phải hoàn toàn tự nguyện, đúng quy định, công khai mục đích, công khai thu - chi và tuyệt đối không để xảy ra tình trạng phụ huynh cảm thấy mình bắt buộc phải đóng góp. Sự minh bạch không chỉ bảo vệ quyền lợi của cha mẹ học sinh mà còn bảo vệ chính giáo viên và Ban đại diện trước những hiểu lầm không đáng có", cô Mai Vân nhấn mạnh.
Những kiến nghị từ cơ sở
Cô và trò Trường Mầm non Tiền Yên B, xã Sơn Đồng (Hà Nội) trong một hoạt động học. Ảnh: Đình Tuệ.
Từ thực tiễn cơ sở, TS Hà Văn Hải kiến nghị, cơ quan quản lý cần quy định cụ thể hơn về ranh giới giữa vận động tài trợ theo quy định của pháp luật và hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh để các địa phương và nhà trường dễ thực hiện, tránh cách hiểu khác nhau.
Thứ hai, nên có mẫu thống nhất về công khai tài chính, biên bản họp, báo cáo thu - chi của Ban đại diện cha mẹ học sinh để thuận lợi cho việc kiểm tra, giám sát và tạo niềm tin đối với phụ huynh.
Thứ ba, cần tăng cường ứng dụng chuyển đổi số trong hoạt động phối hợp giữa gia đình và nhà trường, như sử dụng sổ liên lạc điện tử, các nền tảng trực tuyến để trao đổi thông tin, lấy ý kiến phụ huynh, công khai các nội dung hoạt động của Ban đại diện.
Thứ tư, cần có cơ chế bảo vệ quyền tự nguyện của phụ huynh trong mọi hoạt động hỗ trợ nhà trường. Mọi khoản đóng góp ngoài quy định nếu có phải hoàn toàn tự nguyện, không tạo áp lực, không bình quân hóa và không ảnh hưởng đến quyền lợi học tập của học sinh.
Thứ năm, Bộ GD&ĐT nên tổ chức tập huấn cho hiệu trưởng, giáo viên chủ nhiệm và Ban đại diện cha mẹ học sinh ngay sau khi Thông tư được ban hành để bảo đảm nhận thức và cách triển khai thống nhất trên phạm vi cả nước.
"Thông tư mới sẽ tạo hành lang pháp lý rõ ràng hơn cho hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh, xây dựng mối quan hệ gia đình - nhà trường - xã hội thực chất, minh bạch và hiệu quả. Khi xác định rõ trách nhiệm của mỗi bên, phụ huynh sẽ đồng hành với nhà trường trên tinh thần tự nguyện, chia sẻ và vì sự phát triển toàn diện của học sinh thay vì chỉ tập trung vào các khoản đóng góp như trước đây", TS Hà Văn Hải nói.
Dưới góc nhìn chuyên gia, PGS.TS Đặng Thị Thanh Huyền cho rằng, một Ban đại diện cha mẹ học sinh hoạt động hiệu quả không phải là huy động được nhiều nguồn lực nhất, mà là Ban đại diện tạo được sự đồng thuận cao nhất giữa phụ huynh và nhà trường. Khi mỗi bên đều làm đúng vai trò của mình, cùng hướng đến mục tiêu vì sự phát triển toàn diện của trẻ thì Thông tư mới sẽ thực sự đi vào cuộc sống và phát huy hiệu quả.
Thời gian qua, Ban đại diện cha mẹ học sinh ở một số nơi khi chỉ tập trung vào việc thu tiền, tổ chức sự kiện hoành tráng mà quên mất nhiệm vụ đồng hành cùng nhà trường trong việc theo dõi tâm lý, phương pháp học tập và sự phát triển toàn diện của học sinh.
Dự thảo lần này bổ sung các cơ chế để phụ huynh tham gia đóng góp ý kiến về an toàn trường học, phòng chống bạo lực học đường và xây dựng văn hóa học đường.
"Cha mẹ học sinh cần chủ động tham gia giám sát, tránh tâm lý phó mặc hoàn toàn cho nhà trường. Ban đại diện cha mẹ học sinh cần tận tâm thay vì chỉ gánh trách nhiệm hình thức. Khi vai trò đại diện cho tiếng nói phụ huynh được tôn trọng, Ban đại diện cha mẹ học sinh sẽ trở lại đúng vị thế là cầu nối văn minh, hỗ trợ tích cực cho sự nghiệp giáo dục", PGS.TS Đặng Thị Thanh Huyền trao đổi thêm.
Phụ huynh tại Hà Nội đăng ký tuyển sinh cho con vào lớp 1 năm 2026. Ảnh: Đình Tuệ.
Những tác động rõ rệt
Bộ GD&ĐT đang lấy ý kiến rộng rãi đối với dự thảo Thông tư ban hành Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh và phối hợp giáo dục giữa gia đình với cơ sở giáo dục để thay thế Thông tư 55/2011/TT-BGDĐT. Bước đi này được coi là một hành động kịp thời, mang lại nhiều tác động sâu rộng đến tâm lý phụ huynh, công tác quản lý nhà trường và chất lượng phối hợp giáo dục.
TS Hà Văn Hải - Hiệu trưởng Trường THPT Mỹ Tho (xã Phong Doanh, Ninh Bình) nhận định, điểm tích cực nhất của dự thảo là khẳng định Ban đại diện cha mẹ học sinh là tổ chức phối hợp giáo dục chứ không phải tổ chức vận động các khoản đóng góp ngoài quy định. Khi quy định rõ những việc được làm, không được làm và cơ chế công khai, minh bạch sẽ góp phần hạn chế tình trạng lạm thu, giảm áp lực cho phụ huynh và các nhà trường.
Bên cạnh đó, dự thảo cũng đề cao trách nhiệm phối hợp giữa gia đình và nhà trường trong việc giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, quản lý việc học tập và rèn luyện của học sinh. Đây là xu hướng rất phù hợp trong bối cảnh giáo dục hiện nay khi việc giáo dục học sinh không thể chỉ đặt lên vai nhà trường mà thiếu đi sự đồng hành, phối hợp từ phía gia đình các em.
Theo dự thảo, các khoản kinh phí Ban đại diện cha mẹ học sinh không được phép thu như: Bảo vệ cơ sở vật chất, khen thưởng cán bộ giáo viên, mua sắm máy móc, đồ dùng dạy học cho trường/lớp hay hỗ trợ quản lý nhà trường.
Việc thu quỹ phải dựa trên nguyên tắc hoàn toàn tự nguyện, không ấn định mức bình quân tối thiểu. Mọi khoản thu - chi phải được lập kế hoạch công khai, báo cáo minh bạch định kỳ trước toàn thể phụ huynh.
Học sinh Trường THCS Phú Minh, xã Nội Bài (Hà Nội) trong một hoạt động tập thể. Ảnh: Đình Tuệ.
PGS.TS Đặng Thị Thanh Huyền - nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu khoa học Quản lý giáo dục (Học viện Quản lý giáo dục) cho biết, quy định tại dự thảo lần này giúp trút bỏ gánh nặng tài chính đầu năm cho nhiều gia đình, đặc biệt là các hộ có hoàn cảnh khó khăn. Khi các ranh giới thu chi được vạch rõ bằng quy phạm pháp luật, Ban phụ huynh sẽ không còn lý do để "gợi ý" hay biến các khoản đóng góp tự nguyện thành bắt buộc.
Cô Nguyễn Thị Mai Vân, Phó Hiệu trưởng Trường Mầm non Hà Trì (Hà Đông, Hà Nội) bày tỏ sự đồng tình với dự thảo lần này của Bộ GD&ĐT. Khi phụ huynh đồng hành đúng cách thì hiệu quả giáo dục thay đổi rất rõ.
Ví dụ, để rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ, nếu các cô hướng dẫn trẻ tự cất ba lô, tự xúc ăn, tự mặc quần áo ở trường nhưng về nhà cha mẹ lại làm thay tất cả thì kết quả sẽ rất hạn chế. Ngược lại, khi Ban đại diện cha mẹ học sinh cùng phối hợp tuyên truyền, chia sẻ kinh nghiệm và lan tỏa thông điệp đến các phụ huynh trong lớp, trẻ tiến bộ nhanh hơn nhiều. Đó mới là giá trị cốt lõi của sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường.
"Nếu có hoạt động xã hội hóa thì phải hoàn toàn tự nguyện, đúng quy định, công khai mục đích, công khai thu - chi và tuyệt đối không để xảy ra tình trạng phụ huynh cảm thấy mình bắt buộc phải đóng góp. Sự minh bạch không chỉ bảo vệ quyền lợi của cha mẹ học sinh mà còn bảo vệ chính giáo viên và Ban đại diện trước những hiểu lầm không đáng có", cô Mai Vân nhấn mạnh.
Những kiến nghị từ cơ sở
Cô và trò Trường Mầm non Tiền Yên B, xã Sơn Đồng (Hà Nội) trong một hoạt động học. Ảnh: Đình Tuệ.
Từ thực tiễn cơ sở, TS Hà Văn Hải kiến nghị, cơ quan quản lý cần quy định cụ thể hơn về ranh giới giữa vận động tài trợ theo quy định của pháp luật và hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh để các địa phương và nhà trường dễ thực hiện, tránh cách hiểu khác nhau.
Thứ hai, nên có mẫu thống nhất về công khai tài chính, biên bản họp, báo cáo thu - chi của Ban đại diện cha mẹ học sinh để thuận lợi cho việc kiểm tra, giám sát và tạo niềm tin đối với phụ huynh.
Thứ ba, cần tăng cường ứng dụng chuyển đổi số trong hoạt động phối hợp giữa gia đình và nhà trường, như sử dụng sổ liên lạc điện tử, các nền tảng trực tuyến để trao đổi thông tin, lấy ý kiến phụ huynh, công khai các nội dung hoạt động của Ban đại diện.
Thứ tư, cần có cơ chế bảo vệ quyền tự nguyện của phụ huynh trong mọi hoạt động hỗ trợ nhà trường. Mọi khoản đóng góp ngoài quy định nếu có phải hoàn toàn tự nguyện, không tạo áp lực, không bình quân hóa và không ảnh hưởng đến quyền lợi học tập của học sinh.
Thứ năm, Bộ GD&ĐT nên tổ chức tập huấn cho hiệu trưởng, giáo viên chủ nhiệm và Ban đại diện cha mẹ học sinh ngay sau khi Thông tư được ban hành để bảo đảm nhận thức và cách triển khai thống nhất trên phạm vi cả nước.
"Thông tư mới sẽ tạo hành lang pháp lý rõ ràng hơn cho hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh, xây dựng mối quan hệ gia đình - nhà trường - xã hội thực chất, minh bạch và hiệu quả. Khi xác định rõ trách nhiệm của mỗi bên, phụ huynh sẽ đồng hành với nhà trường trên tinh thần tự nguyện, chia sẻ và vì sự phát triển toàn diện của học sinh thay vì chỉ tập trung vào các khoản đóng góp như trước đây", TS Hà Văn Hải nói.
Dưới góc nhìn chuyên gia, PGS.TS Đặng Thị Thanh Huyền cho rằng, một Ban đại diện cha mẹ học sinh hoạt động hiệu quả không phải là huy động được nhiều nguồn lực nhất, mà là Ban đại diện tạo được sự đồng thuận cao nhất giữa phụ huynh và nhà trường. Khi mỗi bên đều làm đúng vai trò của mình, cùng hướng đến mục tiêu vì sự phát triển toàn diện của trẻ thì Thông tư mới sẽ thực sự đi vào cuộc sống và phát huy hiệu quả.
Thời gian qua, Ban đại diện cha mẹ học sinh ở một số nơi khi chỉ tập trung vào việc thu tiền, tổ chức sự kiện hoành tráng mà quên mất nhiệm vụ đồng hành cùng nhà trường trong việc theo dõi tâm lý, phương pháp học tập và sự phát triển toàn diện của học sinh.
Dự thảo lần này bổ sung các cơ chế để phụ huynh tham gia đóng góp ý kiến về an toàn trường học, phòng chống bạo lực học đường và xây dựng văn hóa học đường.
"Cha mẹ học sinh cần chủ động tham gia giám sát, tránh tâm lý phó mặc hoàn toàn cho nhà trường. Ban đại diện cha mẹ học sinh cần tận tâm thay vì chỉ gánh trách nhiệm hình thức. Khi vai trò đại diện cho tiếng nói phụ huynh được tôn trọng, Ban đại diện cha mẹ học sinh sẽ trở lại đúng vị thế là cầu nối văn minh, hỗ trợ tích cực cho sự nghiệp giáo dục", PGS.TS Đặng Thị Thanh Huyền trao đổi thêm.
GD&TĐ - Hướng nghiệp sớm, đúng năng lực và sát nhu cầu nhân lực giúp học sinh có thêm lựa chọn phù hợp cho tương lai.
2026-09-09 10:19
Hướng nghiệp để học sinh khuyết tật nhìn tự tin, tự lập
GD&TĐ - Trường phổ thông đặc biệt Nguyễn Đình Chiểu (TPHCM) chú trọng hướng nghiệp, rèn kỹ năng, giúp học sinh khuyết tật nhìn tự tin, tự lập.
2026-09-09 10:18
Hành trình vượt sông tìm chữ của học trò ở Ngòi Hoa
GD&TĐ - Học sinh thôn Ngòi Hoa vẫn ngày ngày băng thuyền tìm chữ, mang theo mong ước về một con đường đến trường an toàn.
2026-09-09 10:18
Chọn nghề, mở lối tương lai
GD&TĐ - Không chạy theo lựa chọn số đông, nhiều bạn trẻ chọn học nghề như một con đường để rút ngắn thời gian học tập, sớm tham gia thị trường lao động.
2026-09-09 10:18
Gỡ ‘khoảng trống’ chính sách giữ học sinh vùng khó ở lại trường
GD&TĐ - Chỉ đạo của Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu về rà soát, sửa đổi chính sách cho học sinh khó khăn đang mở ra kỳ vọng mới đối với giáo dục vùng cao.
2026-09-09 10:17
Hà Nội yêu cầu tổng rà soát toàn bộ phương án tổ chức bữa ăn bán trú
GD&TĐ - Sở GD&ĐT Hà Nội yêu cầu các cơ sở giáo dục trên địa bàn thực hiện tổng rà soát lại toàn bộ phương án tổ chức bữa ăn bán trú.
2026-09-09 10:17
Đào tạo nghề giúp người dân vùng biên từ 'biết việc' đến có sinh kế
GD&TĐ - Gắn kết đào tạo nghề cho người dân vùng biên giúp người lao động từ biết nghề đến có việc làm ổn định, nâng cao đời sống cộng đồng.
2026-09-09 10:17
Mở cánh cửa tương lai cho học sinh vùng biên
GD&TĐ - 7 trường nội trú mới tại các xã biên giới Gia Lai mở ra môi trường học tập tốt hơn, tiếp thêm cơ hội và kỳ vọng cho học sinh vùng phên giậu.
2026-09-09 07:51
Đẩy mạnh hơn nữa vai trò của giáo viên chủ nhiệm và Tổ tư vấn học đường
GD&TĐ - Đây là yêu cầu của Sở GD&ĐT TPHCM sau vụ việc 1 học sinh tác động làm 5 học sinh bị thương tại Trường THCS-THPT Thạnh An (TPHCM).
2026-09-09 07:49
Gắn đào tạo nghề với sinh kế bền vững
GD&TĐ - Đào tạo nghề gắn với việc làm đang trở thành “cần câu” giúp người nghèo, cận nghèo có sinh kế, nâng cao thu nhập và chủ động vươn lên.
