Hiểu bản chất vấn đề thay vì chỉ ghi nhớ máy móc
Gợi ý cách rèn luyện tư duy không gian để thay thế Atlat, thầy Nguyễn Văn Vinh - giáo viên Hệ thống giáo dục Hocmai cho rằng, khi học lý thuyết, học sinh nên kết hợp quan sát bản đồ, lược đồ và biểu đồ để hình dung vị trí địa lý, đặc điểm tự nhiên và mối liên hệ giữa các vùng. Việc tự vẽ sơ đồ hoặc hệ thống hóa kiến thức bằng hình ảnh sẽ giúp ghi nhớ lâu hơn và tăng khả năng vận dụng.
Khi kiến thức được gắn với hình ảnh trực quan, học sinh sẽ hiểu bản chất vấn đề thay vì chỉ ghi nhớ máy móc, từ đó xử lý tốt các câu hỏi vận dụng trong đề thi.
Ví dụ, khi học về Vùng Đồng bằng sông Hồng, não trái ghi nhận dòng chữ "diện tích nhỏ nhất, tiếp giáp vịnh Bắc Bộ", lập tức hãy dùng não phải để hình dung ra mảng màu của vùng đó trên bản đồ, tưởng tượng hình dáng đường bờ biển. Hãy tự vẽ tay lại các lược đồ đơn giản, thêm màu sắc cho các vùng kinh tế.
Thầy Vinh đồng thời lưu ý, học sinh cần chủ động cập nhật những thay đổi mới liên quan đến địa giới hành chính, đơn vị hành chính cấp tỉnh cũng như các vùng kinh tế của cả nước.
Sau sáp nhập, nước ta hiện tại chỉ còn 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh (gồm 27 tỉnh và 7 thành phố). Số lượng và tên một số vùng kinh tế có sự điều chỉnh dẫn đến những đặc trưng địa lí cũng có sự đổi khác, đáng quan tâm nhất cần là vùng Nam Trung Bộ = Tây Nguyên + Duyên hải Nam Trung Bộ (cũ).
Các tọa độ điểm cực cũng đã được cập nhật. Cực Bắc hiện thuộc xã Lũng Cú (tỉnh Tuyên Quang), cực Nam nằm ở xã Đất Mũi (tỉnh Cà Mau), cực Tây là xã Sín Thầu (tỉnh Điện Biên) và cực Đông tọa lạc tại xã Đại Lãnh (tỉnh Khánh Hòa).
Việc nắm bắt những điều chỉnh này không chỉ giúp hiểu đúng kiến thức trong sách giáo khoa mà còn hỗ trợ hiệu quả khi xử lý các câu hỏi liên hệ thực tiễn.
Quản trị cảm xúc, nắm chắc cấu trúc đề thi
Theo thầy Vinh, bên cạnh kiến thức, tâm lý là yếu tố có ảnh hưởng lớn đến kết quả làm bài. Nhiều học sinh ôn tập tốt nhưng khi bước vào phòng thi lại rơi vào trạng thái căng thẳng, ảnh hưởng đến khả năng tư duy và xử lý câu hỏi.
Khi cảm thấy áp lực, thí sinh nên dành vài giây để hít thở sâu, lấy lại sự bình tĩnh và tập trung. Việc giữ tâm thế tích cực sẽ giúp phát huy tối đa năng lực đã tích lũy trong quá trình ôn tập.
Đặc biệt, không nên thay đổi đáp án chỉ vì cảm giác thiếu chắc chắn. Thí sinh chỉ nên sửa đáp án khi đã rà soát lại dữ kiện và có cơ sở lập luận rõ ràng.
Với cấu trúc đề thi hiện hành, thí sinh cần có chiến lược làm bài phù hợp cho từng dạng câu hỏi.
Đối với câu hỏi trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn, ngay cả những câu ở mức độ nhận biết và thông hiểu cũng cần đọc kỹ yêu cầu, tránh chủ quan dẫn đến mất điểm đáng tiếc. Với các câu vận dụng, cần xác định rõ từ khóa và mối liên hệ giữa các dữ kiện trước khi lựa chọn đáp án.
Ở dạng câu hỏi đúng - sai, học sinh cần phải chẻ nhỏ từng vế câu, đọc thật chậm và kiểm chứng tính chính xác của từng chi tiết nhỏ nhất.
Với câu hỏi trả lời ngắn, cần đọc kỹ yêu cầu của đề, đặc biệt chú ý đến đơn vị và quy tắc làm tròn số.
“Đề yêu cầu tính "biên độ nhiệt" thì đừng đi tính "nhiệt độ trung bình". Đề cho "tấn", hỏi "tạ", các em phải đổi đơn vị kẻo mất điểm oan”, thầy Nguyễn Văn Vinh ví dụ.
Bảo đảm chế độ nghỉ ngơi và dinh dưỡng hợp lý
Giai đoạn nước rút không đồng nghĩa với việc học sinh phải thức khuya liên tục. Việc duy trì thời gian ngủ nghỉ khoa học sẽ giúp não bộ hoạt động hiệu quả và giữ được sự tỉnh táo trong những ngày thi.
Bên cạnh đó, cần xây dựng chế độ dinh dưỡng cân bằng, hạn chế lạm dụng đồ uống có hàm lượng đường hoặc chất kích thích cao. Các thực phẩm giàu dinh dưỡng từ hạt, ngũ cốc, rau xanh và trái cây có thể hỗ trợ tăng cường sức khỏe và khả năng tập trung.
“Kỳ thi không chỉ là dịp để kiểm tra kiến thức mà còn là cơ hội để các em thể hiện bản lĩnh, sự tự tin và khả năng thích ứng. Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng, các em hoàn toàn có thể đạt được kết quả như mong muốn”, thầy Vinh nhấn mạnh.
