Chùa Phúc Chỉ: Di sản của vị vương gia gắn bó với dân

2026/03/31 17:03

GD&TĐ - Tọa lạc giữa vùng đất Vạn Thắng (Ninh Bình) giàu truyền thống, chùa Phúc Chỉ có kiến trúc 'tiền Phật, hậu Thánh' độc đáo.

Từ đôi tay khai phá của Chiêu Văn Vương Trần Nhật Duật đến những ngày rực lửa kháng chiến chống Pháp, ngôi chùa đã trở thành sợi dây kết nối linh thiêng giữa quá khứ và hiện tại, là nơi lưu giữ những bài học lịch sử vô giá về lòng yêu nước, ý chí quật cường của người dân nơi đây.

Vai trò đặc biệt trong lịch sử kháng chiến

Chùa Phúc Chỉ được xây dựng từ thời Trần và đại trùng tu vào thế kỷ XIX. Kiến trúc gồm tiền đường 7 gian và 3 tòa điện phía sau, phối thờ theo lối “tiền Phật, hậu Thánh” (nghĩa là trước thờ Phật, sau thờ đức Thánh), gắn với tên tuổi Chiêu Văn Vương Trần Nhật Duật - người có công khai phá vùng đất Phúc Chỉ và lập nên ngôi chùa này.

Tương truyền, những năm cuối đời, Chiêu Văn Vương thường đi du ngoạn khắp nơi để ngắm nhìn cảnh đẹp quê hương. Khi đến vùng đất Phúc Chỉ, ông cảm nhận được địa thế tuyệt vời cùng sự thuần hậu của người dân nơi đây. Ông đã cho dựng nhà ở, đồng thời mời gọi nhiều người từ nơi khác đến cư trú, từ vài chục nhà ban đầu, chỉ trong vài năm dân cư đã phát triển lên hơn bốn mươi nhà, tạo nên một cộng đồng đông vui.

Không chỉ khai khẩn, Chiêu Văn Vương còn mở chợ, xây cầu, dạy dân đắp hồ chứa nước để phòng hạn hán, khơi thông dòng chảy chống úng lụt. Ông đặt nơi cư trú của mình tại trang Lâm Trại và khi cuộc sống đã ổn định, ông cho xây dựng ngôi chùa thờ Phật, đồng thời tự mình làm sư trụ trì, chính là chùa Phúc Chỉ ngày nay.

Không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng, chùa Phúc Chỉ còn mang dấu ấn đặc biệt trong lịch sử cách mạng Việt Nam. Vào cuối năm 1929, Chi bộ Đông Dương Cộng sản Đảng ở Nghĩa Hưng (thuộc tỉnh Nam Định cũ) được thành lập tại đây với 13 đảng viên đầu tiên. Cũng tại nơi đây đã diễn ra hội nghị thôn bộ nhằm củng cố vai trò lãnh đạo của các chi bộ nông thôn hai tỉnh Nam Định và Ninh Bình (nay là tỉnh Ninh Bình).

Dưới sự lãnh đạo của chi bộ, các phong trào đấu tranh bùng nổ, lan rộng trong quần chúng, hướng tới mục tiêu chống đế quốc, phong kiến và đòi quyền lợi cho người dân. Không chỉ tham gia biểu tình, nhân dân Phúc Chỉ còn tích cực nuôi giấu, bảo vệ cán bộ cách mạng, góp phần giữ vững phong trào cách mạng tại địa phương.

“Người dân chúng tôi luôn nhớ rằng chính ngôi chùa này đã chở che cho cách mạng. Các cụ ngày xưa cất giấu tài liệu, làm trạm liên lạc, góp phần làm nên chiến thắng”, ông Trần Văn Hòa (82 tuổi, xã Vạn Thắng) xúc động kể lại.

Chùa Phúc Chỉ, nơi giáo dục truyền thống và lịch sử cách mạng. (Ảnh chụp trước khi tu bổ vào năm 2023).

Lan tỏa giá trị văn hóa và tinh thần yêu nước

Năm 1999, chùa Phúc Chỉ chính thức được công nhận là Di tích Lịch sử - Văn hóa cấp quốc gia, đánh dấu sự ghi nhận cho những giá trị to lớn về lịch sử, văn hóa và cách mạng mà ngôi chùa mang lưu dấu. Từ đó đến nay, chính quyền địa phương và người dân đã chung tay bảo vệ, tôn tạo chùa, thành lập Ban quản lý di tích, xây dựng nội quy hoạt động, khoanh vùng bảo vệ và thực hiện các công trình phụ trợ.

Năm 2014, với sự đóng góp kinh phí của nhân dân và con em xa quê, nhiều hạng mục mới đã được xây dựng như nhà thờ Tổ, đặt tượng Bồ Tát, sân nền, tiểu cảnh… Đặc biệt, năm 2023, chùa được trùng tu toàn diện, nổi bật với tháp Cửu Phẩm cao hơn 10 mét - biểu tượng tâm linh ngay tại cổng vào di tích.

Tiền đường chùa Phúc Chỉ gồm 7 gian đã được tu bổ, nâng cấp nhiều hạng mục.

Tháp Cửu Phẩm cao hơn 10m tại chùa. Ảnh: Vân Anh

Chùa Phúc Chỉ ngày nay không chỉ là nơi thờ tự, mà còn là điểm đến giáo dục truyền thống. Nhiều trường học trên địa bàn đã tổ chức các hoạt động ngoại khóa, đưa học sinh tới tham quan, nghe kể chuyện lịch sử và hiểu thêm về những đóng góp của quê hương trong công cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc.

Bà Cù Thị Trinh Loan, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Yên Chính (Phong Doanh, Ninh Bình) cho biết: “Khi nhà trường đưa học sinh tới tham quan, tìm hiểu về lịch sử ngôi chùa, các em không chỉ biết thêm về kiến trúc cổ mà còn được truyền cảm hứng từ tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc của các thế hệ cha anh. Đây là những trải nghiệm lý thú, là cách học bài học lịch sử sống động nhất mà sách vở không thể truyền tải hết được”.

Bà Lê Thị Mai, một người dân trong vùng, chia sẻ thêm: “Chúng tôi tự hào vì Phúc Chỉ không chỉ có chùa đẹp, linh thiêng mà còn là nơi chứa đựng lịch sử của bao thế hệ đã hy sinh thầm lặng vì độc lập, tự do của đất nước”.

Chùa Phúc Chỉ không chỉ là minh chứng sống động cho lịch sử hào hùng của vùng đất Ninh Bình mà còn là biểu tượng của lòng kiên trung, tinh thần đoàn kết và ý chí đấu tranh bất khuất của người dân nơi đây. Việc gìn giữ và phát huy giá trị di tích không chỉ giúp lưu giữ ký ức quý báu của quá khứ mà còn truyền cảm hứng sâu sắc cho thế hệ hôm nay và mai sau.

Chùa Phúc Chỉ thờ Phật và thờ Chiêu Văn Vương Trần Nhật Duật - vị Thành hoàng làng được người dân địa phương vô cùng kính trọng. Trần Nhật Duật là con thứ sáu của vua Trần Thái Tông, sinh năm 1254 và mất năm 1330. Ông có công lớn trong cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Mông Nguyên lần thứ hai vào năm 1285.

Vai trò đặc biệt trong lịch sử kháng chiến

Lan tỏa giá trị văn hóa và tinh thần yêu nước

Chùa Phúc Chỉ thờ Phật và thờ Chiêu Văn Vương Trần Nhật Duật - vị Thành hoàng làng được người dân địa phương vô cùng kính trọng. Trần Nhật Duật là con thứ sáu của vua Trần Thái Tông, sinh năm 1254 và mất năm 1330. Ông có công lớn trong cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Mông Nguyên lần thứ hai vào năm 1285.

Chia sẻ

Chùa Phúc Chỉ Di tích Lịch sử Chiêu Văn Vương Trần Nhật Duật

Theo Vân Anh

giaoducthoidai.vn

Theo: giaoducthoidai.vn

2026/03/31 06:13 (GMT+7)

Xem thêm Văn hóa

Văn hóa

Thanh âm kỷ nguyên mới vang vọng đất mỏ Quảng Ninh tại Liên hoan Phát thanh toàn quốc 2026

Văn hóa

Lan tỏa ý nghĩa lịch sử từ chuỗi hoạt động kỷ niệm 85 năm Ngày Bác Hồ về nước

Văn hóa

Gia Lai: Nữ ca sĩ Juky San mặc bikini ngâm mình trong Giếng Tiên gây phẫn nộ

Văn hóa

Du lịch Hà Nội đón hơn 8,8 triệu lượt khách trong quý I/2026

Văn hóa

Khai mạc Carnaval Hạ Long 2026 dự kiến đón 80.000 người

Văn hóa

Điện ảnh Việt: Từ kỷ lục phòng vé đến tham vọng toàn cầu

Mới nhất

2026-03-31 10:08

Triết lý giáo dục: 'Kim chỉ nam' cho đổi mới

GD&TĐ - Các chuyên gia và đại biểu Quốc hội cho rằng cần xây dựng một triết lý giáo dục làm nền tảng định hướng cho việc hoạch định chủ trương, chính sách và tổ chức thực thi, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục trong kỷ nguyên mới.

2026-03-31 10:08

Đà Nẵng tuyển gần 39.000 chỉ tiêu vào lớp 10 trường công lập năm học 2026 - 2027

GD&TĐ - Sở GD&ĐT Đà Nẵng công bố chỉ tiêu tuyển sinh các lớp đầu cấp năm học 2026 - 2027, riêng lớp 10 có 38.690 chỉ tiêu, biên chế thành 871 lớp.

2026-03-31 10:03

Chùa Phúc Chỉ: Di sản của vị vương gia gắn bó với dân

GD&TĐ - Tọa lạc giữa vùng đất Vạn Thắng (Ninh Bình) giàu truyền thống, chùa Phúc Chỉ có kiến trúc 'tiền Phật, hậu Thánh' độc đáo.

2026-03-31 10:03

Hạt nhân kết nối, lan tỏa tinh thần tuổi trẻ

GD&TĐ - Ở môi trường học đường, bên cạnh nhiệm vụ dạy và học, phong trào Đoàn giữ vai trò quan trọng trong việc bồi dưỡng nhân cách, rèn luyện kỹ năng và hình thành tinh thần trách nhiệm cho học sinh.

2026-03-31 10:03

Tuyển sinh đầu cấp tại TPHCM: Được học gần nhà, không ràng buộc phường, xã

GD&TĐ - Năm học 2026 - 2027, công tác tuyển sinh đầu cấp tại TPHCM được ngành Giáo dục thành phố đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, đổi mới phương thức quản lý và điều chỉnh cách phân tuyến nhằm bảo đảm quyền lợi học tập thuận lợi cho học sinh.

2026-03-31 10:02

Hội nghị Khoa học Kỹ thuật lần thứ 42: Nhiều nghiên cứu y khoa thiết thực được công bố

(CLO) Hội nghị Khoa học Kỹ thuật lần thứ 42 do Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh tổ chức trong hai ngày 27–28/3 đã thu hút đông đảo chuyên gia, bác sĩ, nhà khoa học và sinh viên tham dự, với quy mô 318 báo cáo tại 46 phiên chuyên đề, bao gồm cả các phiên đào tạo liên tục (CME) và quốc tế.

2026-03-31 10:02

Địa vị pháp lý của hộ kinh doanh theo pháp luật Việt Nam

GD&TĐ - Địa vị pháp lý của hộ kinh doanh theo pháp luật Việt Nam và thực tiễn thi hành trên địa bàn thành phố Hà Nội

2026-03-31 10:02

‘Thỏ Ơi’ lập kỷ lục doanh thu phòng vé tại Bắc Mỹ và châu Âu

GD&TĐ - 'Thỏ Ơi' của Trấn Thành đã trở thành phim Việt đạt tốp doanh thu tại phòng vé của cả khu vực Bắc Mỹ lẫn Châu Âu chỉ sau 1 ngày công chiếu đầu tiên.

2026-03-31 10:01

Đại học Quốc gia Hà Nội có tân Giám đốc

GD&TĐ - PGS.TS Bùi Thế Duy vừa được Thủ tướng Chính phủ bổ nhiệm làm Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội theo Quyết định số 529/QĐ-TTg ngày 31/3/2026.

2026-03-31 10:01

'Chạy đua' vào đại học bằng thi đánh giá năng lực: Thí sinh cần cẩn trọng

GD&TĐ - Trong bối cảnh nhiều trường lấy kết quả thi đánh giá năng lực để xét tuyển, học sinh cần có chiến lược học tập, ôn luyện thật khoa học, tránh bị áp lực quá mức.