Độc đáo lễ hội Xên lẩu nó của người Thái ở Yên Châu

2025/07/13 08:38

(CLO) Xên lẩu nó là lễ hội truyền thống độc đáo, mang nhiều giá trị nhân văn, được đúc kết, lưu truyền qua nhiều thế hệ người Thái ở Yên Châu.

Bộ VHTT&DL vừa có quyết định đưa Lễ hội Xên lẩu nó của người Thái đen ở Yên Châu, tỉnh Sơn La vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Xên lẩu nó là lễ hội truyền thống độc đáo, mang nhiều giá trị nhân văn, được đúc kết, lưu truyền qua nhiều thế hệ, có giá trị to lớn trong đời sống văn hóa tinh thần, tâm linh lành mạnh của người Thái ở Yên Châu.
Đây là lễ hội lớn của người Thái, thường được tổ chức 3-5 năm/lần. Theo truyền thống, lễ hội này thường được vào mùa xuân để cảm tạ tổ tiên, thần sông, thần núi và là dịp để tạ ơn công đức của thầy cúng đã chữa bệnh cho mọi người.
Sau khi chọn được ngày tổ chức lễ hội, mọi người trong bản sẽ được báo trước 10 ngày để chuẩn bị. Đúng ngày lễ hội, từ sáng sớm, những người được thầy cúng chữa khỏi bệnh, được coi là con nuôi của thầy cúng, khắp bản trên, mường dưới mang lễ vật như: gùi gạo, gà, rượu… đến nhà thầy cúng để tạ ơn.
Lễ Xên lẩu nó truyền thống kéo dài khoảng 3 ngày 3 đêm. Trung tâm của Lễ hội là cây xăng bók (cây nêu) cao gần 3m, được kết từ các loại cây trồng xung quanh nhà như cây mía, cây móc, cây chuối đã trổ buồng, hoa ban, hoa píp…
Lễ vật dâng cúng mời thần linh có các bộ phận: đầu, đuôi, lòng, tim gan của con lợn, mỗi thứ một ít được xếp thành hình con lợn. Trên mâm lễ còn bày 3 bát gạo, 4 quả trứng gà, 7 chén rượu, trầu cau…
Sau khi bày xong mâm cúng, thầy cúng cầm bao kiếm đặt vào mâm, ngồi xuống lạy 3 lần rồi khấn mời các tạo bản, quan to trên mường Trời, các thầy cúng, thầy mo cùng xuống ăn mừng lẩu nó…
Trong lễ hội Xên lẩu nó, hai phần lễ và hội đan xen nhau với mục đích cảm ơn trời đất, thần linh, tổ tiên đã che trở cho mọi người được khỏe mạnh, mùa màng tươi tốt.
Thầy cúng thực hiện lễ cúng. Ảnh: TL

Trong 3 ngày lễ hội còn nhiều phần cúng khác cũng được thực hiện như: Tham phí hươn là lễ cúng tổ tiên; lễ cúng Đông tu xửa mời các thần linh về chứng kiến, phù hộ cho dân bản; lễ Xống một tiễn đưa các thần linh.
Tuy nhiên, quan trọng nhất vẫn là lễ cúng các con nuôi Tam khuốn lụk liếng, đây là những người được thầy cúng chữa khỏi bệnh.
Trong nghi lễ này, các “con nuôi” sau khi mang lễ vật đến nhà thầy cúng thì chia nhau ra mỗi gia đình một chỗ, tự mổ gà, vo gạo đồ xôi để chuẩn bị cho mâm lễ dâng lên cảm tạ thầy cúng đã chữa khỏi bệnh.
Sau khi hoàn thành một phần lễ, mọi người lại cùng nhau nhảy múa xung quanh cây xăng bók với mong muốn mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, mọi người được mạnh khỏe, hạnh phúc, ấm no.
Sau ba ngày vui hội Xên lẩu nó mọi người lại trở về với cuộc sống hàng ngày, chăm chỉ lao động với niềm tin một năm mới mùa vụ mới may mắn, thuận lợi và hẹn gặp nhau trong hội Xên lẩu nó năm tới.
Mọi người tham gia lễ hội hát, múa xung quanh cây xăng bók với mong muốn mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt. Ảnh: TL

Theo Giám đốc Bảo tàng tỉnh Sơn La Ngô Thị Hải Yến, ở lễ hội Xên lẩu nó, nếu loại trừ đi những yếu tố mê tín dị đoan, các thầy cúng đóng vai trò quan trọng trong việc liên kết và bảo lưu các giá trị văn hóa truyền thống cộng đồng; củng cố đời sống tinh thần trong cộng đồng, làm tăng niềm tin và nghị lực sống cho mỗi con người trước thử thách, khó khăn của cuộc sống; biết hướng thiện, sống hiếu thuận với cha mẹ, vợ chồng chung thủy, vun vén gia đình, biết đối nhân xử thế và làm theo những điều ông bà răn dạy.
Theo T.Toàn
congluan.vn
Theo: congluan.vn
2025/07/13 13:43 (GMT+7)
2026-09-02 14:33

Đào tạo nghề vùng khó gắn với việc làm và nhu cầu thị trường

GD&TĐ - Cơ sở giáo dục nghề nghiệp nâng chất lượng đào tạo, gắn với doanh nghiệp và nhu cầu địa phương nhằm mở rộng cơ hội nghề nghiệp cho vùng khó.

Đào tạo nghề vùng khó gắn với việc làm và nhu cầu thị trường
2026-09-02 14:32

Đầu tư cơ sở vật chất và số hóa giáo dục nông thôn góp phần phát triển bền vững

GD&TĐ - Giáo dục đào tạo luôn được Đảng và Nhà nước xác định là quốc sách hàng đầu, là động lực cốt lõi thúc đẩy sự phát triển toàn diện của đất nước.

Đầu tư cơ sở vật chất và số hóa giáo dục nông thôn góp phần phát triển bền vững
2026-09-02 14:32

Trao cơ hội để học sinh vùng cao nối dài ước mơ gieo chữ

GD&TĐ - Sự tận tâm của giáo viên vùng cao không chỉ giúp học sinh DTTS vươn lên trong học tập mà là nguồn cảm hứng trên con đường chọn ngành, chọn nghề.

Trao cơ hội để học sinh vùng cao nối dài ước mơ gieo chữ
2026-09-02 14:32

Tiếp sức cho học sinh, sinh viên khó khăn đến giảng đường

GD&TĐ - Nguồn vốn tín dụng chính sách đã trở thành điểm tựa giúp cho nhiều học sinh, sinh viên khó khăn tại Nghệ An yên tâm bước vào giảng đường.

Tiếp sức cho học sinh, sinh viên khó khăn đến giảng đường
2026-09-02 14:32

Khối ngành Mỹ thuật ‘hồi sinh’ qua số lượng sinh viên nhập học ngày càng đông

GD&TĐ - Trong những năm gần đây, Trường ĐH Nghệ thuật Huế đang chứng kiến sự trở lại đầy mạnh mẽ với số lượng sinh viên nhập học tăng cao

Khối ngành Mỹ thuật ‘hồi sinh’ qua số lượng sinh viên nhập học ngày càng đông
2026-09-02 14:31

Đào tạo nghề gắn liền với việc làm ‘lời giải’ từ các mô hình tiên phong

GD&TĐ - Bức tranh giáo dục nghề nghiệp gắn với việc làm tại TP Huế hiện nay được chứng minh qua các mô hình thành công cả khối đại học lẫn cao đẳng.

Đào tạo nghề gắn liền với việc làm ‘lời giải’ từ các mô hình tiên phong
2026-09-02 14:31

Giảm nghèo bền vững, tạo động lực phát triển vùng dân tộc thiểu số Phú Thọ

GD&TĐ - Phú Thọ ưu tiên nguồn lực, hỗ trợ sinh kế, từng bước giảm nghèo bền vững và phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Giảm nghèo bền vững, tạo động lực phát triển vùng dân tộc thiểu số Phú Thọ
2026-09-02 14:31

Phụ huynh yên tâm khi con em vào học tại Trường Văn hóa Công an nhân dân III

GD&TĐ - Với cơ sở vật chất khang trang, thầy trò Trường Văn hóa Công an nhân dân III bước vào năm học đầu tiên với nhiều cảm xúc.

Phụ huynh yên tâm khi con em vào học tại Trường Văn hóa Công an nhân dân III
2026-09-02 14:31

Trường ĐH Sư phạm Nghệ thuật TW: Giữ vững vị thế năng lực đào tạo đặc thù

GD&TĐ - Phát triển văn hóa, nghệ thuật đang được đặt trong một vị trí quan trọng trong chiến lược phát triển đất nước.

Trường ĐH Sư phạm Nghệ thuật TW: Giữ vững vị thế năng lực đào tạo đặc thù
2026-09-02 14:30

Điện Biên cấp tốc rà soát chính sách hỗ trợ học sinh khó khăn

GD&TĐ - Ngay sau Công điện của Thủ tướng, Điện Biên yêu cầu rà soát đến từng học sinh, hoàn thành báo cáo trong ngày 1/9.

Điện Biên cấp tốc rà soát chính sách hỗ trợ học sinh khó khăn