Độc đáo lễ hội Xên lẩu nó của người Thái ở Yên Châu

2025/07/13 08:38

(CLO) Xên lẩu nó là lễ hội truyền thống độc đáo, mang nhiều giá trị nhân văn, được đúc kết, lưu truyền qua nhiều thế hệ người Thái ở Yên Châu.

Bộ VHTT&DL vừa có quyết định đưa Lễ hội Xên lẩu nó của người Thái đen ở Yên Châu, tỉnh Sơn La vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Xên lẩu nó là lễ hội truyền thống độc đáo, mang nhiều giá trị nhân văn, được đúc kết, lưu truyền qua nhiều thế hệ, có giá trị to lớn trong đời sống văn hóa tinh thần, tâm linh lành mạnh của người Thái ở Yên Châu.
Đây là lễ hội lớn của người Thái, thường được tổ chức 3-5 năm/lần. Theo truyền thống, lễ hội này thường được vào mùa xuân để cảm tạ tổ tiên, thần sông, thần núi và là dịp để tạ ơn công đức của thầy cúng đã chữa bệnh cho mọi người.
Sau khi chọn được ngày tổ chức lễ hội, mọi người trong bản sẽ được báo trước 10 ngày để chuẩn bị. Đúng ngày lễ hội, từ sáng sớm, những người được thầy cúng chữa khỏi bệnh, được coi là con nuôi của thầy cúng, khắp bản trên, mường dưới mang lễ vật như: gùi gạo, gà, rượu… đến nhà thầy cúng để tạ ơn.
Lễ Xên lẩu nó truyền thống kéo dài khoảng 3 ngày 3 đêm. Trung tâm của Lễ hội là cây xăng bók (cây nêu) cao gần 3m, được kết từ các loại cây trồng xung quanh nhà như cây mía, cây móc, cây chuối đã trổ buồng, hoa ban, hoa píp…
Lễ vật dâng cúng mời thần linh có các bộ phận: đầu, đuôi, lòng, tim gan của con lợn, mỗi thứ một ít được xếp thành hình con lợn. Trên mâm lễ còn bày 3 bát gạo, 4 quả trứng gà, 7 chén rượu, trầu cau…
Sau khi bày xong mâm cúng, thầy cúng cầm bao kiếm đặt vào mâm, ngồi xuống lạy 3 lần rồi khấn mời các tạo bản, quan to trên mường Trời, các thầy cúng, thầy mo cùng xuống ăn mừng lẩu nó…
Trong lễ hội Xên lẩu nó, hai phần lễ và hội đan xen nhau với mục đích cảm ơn trời đất, thần linh, tổ tiên đã che trở cho mọi người được khỏe mạnh, mùa màng tươi tốt.
Thầy cúng thực hiện lễ cúng. Ảnh: TL

Trong 3 ngày lễ hội còn nhiều phần cúng khác cũng được thực hiện như: Tham phí hươn là lễ cúng tổ tiên; lễ cúng Đông tu xửa mời các thần linh về chứng kiến, phù hộ cho dân bản; lễ Xống một tiễn đưa các thần linh.
Tuy nhiên, quan trọng nhất vẫn là lễ cúng các con nuôi Tam khuốn lụk liếng, đây là những người được thầy cúng chữa khỏi bệnh.
Trong nghi lễ này, các “con nuôi” sau khi mang lễ vật đến nhà thầy cúng thì chia nhau ra mỗi gia đình một chỗ, tự mổ gà, vo gạo đồ xôi để chuẩn bị cho mâm lễ dâng lên cảm tạ thầy cúng đã chữa khỏi bệnh.
Sau khi hoàn thành một phần lễ, mọi người lại cùng nhau nhảy múa xung quanh cây xăng bók với mong muốn mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, mọi người được mạnh khỏe, hạnh phúc, ấm no.
Sau ba ngày vui hội Xên lẩu nó mọi người lại trở về với cuộc sống hàng ngày, chăm chỉ lao động với niềm tin một năm mới mùa vụ mới may mắn, thuận lợi và hẹn gặp nhau trong hội Xên lẩu nó năm tới.
Mọi người tham gia lễ hội hát, múa xung quanh cây xăng bók với mong muốn mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt. Ảnh: TL

Theo Giám đốc Bảo tàng tỉnh Sơn La Ngô Thị Hải Yến, ở lễ hội Xên lẩu nó, nếu loại trừ đi những yếu tố mê tín dị đoan, các thầy cúng đóng vai trò quan trọng trong việc liên kết và bảo lưu các giá trị văn hóa truyền thống cộng đồng; củng cố đời sống tinh thần trong cộng đồng, làm tăng niềm tin và nghị lực sống cho mỗi con người trước thử thách, khó khăn của cuộc sống; biết hướng thiện, sống hiếu thuận với cha mẹ, vợ chồng chung thủy, vun vén gia đình, biết đối nhân xử thế và làm theo những điều ông bà răn dạy.
Theo T.Toàn
congluan.vn
Theo: congluan.vn
2025/07/13 13:43 (GMT+7)
2026-02-27 08:40

Hưng Yên đề xuất dành gần 2 tỷ đồng/năm hỗ trợ người nhiễm HIV/AIDS

GD&TĐ - Sở Y tế tỉnh Hưng Yên đề xuất dành gần 2 tỷ đồng/năm hỗ trợ mua thẻ BHYT và cùng chi trả thuốc kháng vi-rút HIV cho người nhiễm HIV/AIDS.

Hưng Yên đề xuất dành gần 2 tỷ đồng/năm hỗ trợ người nhiễm HIV/AIDS
2026-02-27 08:40

Bác sĩ Vinmec 'hồi sinh' đôi chân cho bé gái liệt hoàn toàn

GD&TĐ - Bé gái 12 tuổi xuất hiện dấu hiệu yếu chân tay, dù đã chữa trị nhiều nơi, tình trạng vẫn ngày càng nặng, cuối cùng liệt hoàn toàn hai chân. Bước ngoặt đến với em khi các bác sĩ Vinmec Times City xác định nguyên nhân do khối nang nội bì trong tủy sống và phẫu thuật thành công, giúp em từ việc phải ngồi xe lăn nay chập chững bước đi trong niềm hạnh phúc vỡ òa của gia đình.

Bác sĩ Vinmec 'hồi sinh' đôi chân cho bé gái liệt hoàn toàn
2026-02-27 08:40

Đột phá kỹ thuật E-CPR cứu sống bệnh nhân ngừng tim

GD&TĐ - Với kỹ thuật E-CPR (ECMO hồi sinh tim phổi), bác sĩ ở TPHCM cứu sống nhiều ca ngừng tim, tỷ lệ phục hồi đạt 36%.

Đột phá kỹ thuật E-CPR cứu sống bệnh nhân ngừng tim
2026-02-27 08:39

TPHCM khuyến cáo người dân cẩn trọng dịch bệnh sau Tết

GD&TĐ - Sau Tết, dịch bệnh tay chân miệng có thể tăng trong tháng 3, dịch sốt xuất huyết có thể tăng sớm hơn so với những năm trước.

TPHCM khuyến cáo người dân cẩn trọng dịch bệnh sau Tết
2026-02-27 08:39

Bước tiến mới trong ứng dụng y học tái tạo và phục hồi chức năng

GD&TĐ - Y học tái tạo được xem là bước tiến quan trọng trong việc chuyển đổi mô hình từ điều trị đơn thuần sang chăm sóc tích hợp, hiện đại, nhân văn.

Bước tiến mới trong ứng dụng y học tái tạo và phục hồi chức năng
2026-02-27 08:39

Người bệnh thoái hóa khớp có nên tập thể dục?

GD&TĐ - Hiện tại chưa có phương pháp chữa khỏi hoàn toàn bệnh thoái hóa khớp, và tập thể dục nhẹ nhàng là một phương pháp điều trị phổ biến để kiểm soát các triệu chứng của bệnh.

Người bệnh thoái hóa khớp có nên tập thể dục?
2026-02-27 08:39

Vì sao Brazil có số người sống thọ cao bất thường?

GD&TĐ - Một bài báo mới nghiên cứu lý do tại sao Brazil lại có số lượng người sống thọ cao bất thường.

Vì sao Brazil có số người sống thọ cao bất thường?
2026-02-27 08:39

Suy nhược thần kinh do làm quá nhiều việc một lúc

GD&TĐ - Khi một người vừa làm việc, vừa chăm con, lo toan gia đình và cố kiểm soát mọi thứ, hệ thần kinh sẽ là thứ đầu tiên kiệt sức. Bề ngoài họ vẫn ổn, nhưng bên trong lại rơi vào trạng thái mệt mỏi kéo dài, cáu gắt, mất ngủ – dấu hiệu âm thầm của suy nhược thần kinh đang dần hình thành.

Suy nhược thần kinh do làm quá nhiều việc một lúc
2026-02-27 08:38

'Sự hy sinh thầm lặng' tôn vinh đội ngũ thầy thuốc và nhân viên y tế

GD&TĐ - Để thực hiện thắng lợi mục tiêu của ngành y tế, yếu tố quyết định chính là đội ngũ thầy thuốc và nhân viên y tế - những người cống hiến thầm lặng.

'Sự hy sinh thầm lặng' tôn vinh đội ngũ thầy thuốc và nhân viên y tế
2026-02-27 08:38

Trung tướng, GS.TS.BS Lê Hữu Song – Giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108: Làm khoa học phải đến tận cùng, làm nghề y phải bằng trái tim biết hạnh phúc…

(CLO) Với Trung tướng, GS.TS.BS Lê Hữu Song – Giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, nghề y như duyên phận, như sứ mệnh để ông được phụng sự, được hạnh phúc… Trái tim biết hạnh phúc không chỉ là một trái tim khoẻ mà còn là một trái tim biết yêu thương, chia sẻ và hết lòng với người bệnh.

Trung tướng, GS.TS.BS Lê Hữu Song – Giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108: Làm khoa học phải đến tận cùng, làm nghề y phải bằng trái tim biết hạnh phúc…