Giỗ Tổ nghề sân khấu 2025: Tri ân cội nguồn, tiếp lửa sáng tạo
2025/10/05 14:52
GD&TĐ - Hằng năm, vào ngày 12 tháng 8 âm lịch, giới nghệ sĩ cả nước thành kính tổ chức giỗ Tổ nghề sân khấu.
Cùng với hội thảo “50 năm chặng đường đổi mới của nghệ thuật sân khấu Việt Nam” và các lễ dâng hương trang trọng tại nhiều địa phương, giỗ Tổ nghề sân khấu năm 2025 không chỉ là dịp tri ân cội nguồn mà còn khơi dậy khát vọng sáng tạo đối với đội ngũ nghệ sĩ.
Nửa thế kỷ đổi mới sân khấu
Hằng năm, vào ngày 12 tháng 8 âm lịch, giới nghệ sĩ cả nước thành kính tổ chức giỗ Tổ nghề sân khấu. Năm nay, bên cạnh các nghi lễ dâng hương tưởng nhớ tiền nhân tại nhiều sân khấu, nhà hát, hoạt động trọng tâm là hội thảo khoa học “50 năm chặng đường đổi mới của nghệ thuật sân khấu Việt Nam”.
Đây là dịp để nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, quản lý và công chúng cùng nhìn lại một nửa thế kỷ phát triển, kể từ khi đất nước bước vào công cuộc đổi mới toàn diện. Hội thảo do Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam tổ chức sáng 3/10 tại Ninh Bình, quy tụ hàng trăm nhà nghiên cứu, nhà quản lý và văn nghệ sĩ thuộc nhiều loại hình sân khấu.
NSND Trịnh Thúy Mùi - Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam khẳng định, đây là dịp nhìn lại những thành tựu, đóng góp và cả hạn chế của sân khấu trong nửa thế kỷ qua, từ sau ngày thống nhất đất nước và nhất là từ công cuộc đổi mới 1986 đến nay.
Các tham luận tập trung điểm lại chặng đường từ 1975 đến nay - giai đoạn nhiều biến động nhưng cũng đầy nỗ lực sáng tạo. Các đại biểu nhận định, từ sau Đổi mới, sân khấu Việt Nam đã có những bước phát triển đáng ghi nhận ở cả kịch nói, chèo, tuồng, cải lương, múa rối và nghệ thuật biểu diễn hiện đại.
Dù phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt của các loại hình giải trí mới, sân khấu vẫn giữ được bản sắc nhờ gắn bó với giá trị truyền thống, đồng thời nỗ lực tìm kiếm phương thức thể hiện gần gũi hơn với công chúng.
Nhà nghiên cứu Nguyễn Thế Khoa cho rằng, hệ thống các đơn vị sân khấu truyền thống công lập đã góp phần quan trọng trong bảo tồn di sản văn hóa đặc thù. Tuy vậy, để phát triển bền vững, sân khấu không thể chỉ dựa vào ngân sách Nhà nước mà cần mở rộng nguồn thu, thu hút khán giả nhiều hơn.
Một vấn đề khác được nhiều ý kiến nhắc tới là việc sáp nhập các nhà hát, đơn vị sân khấu theo mô hình hành chính chưa thực sự phù hợp. Nguy cơ đồng hóa có thể làm mờ nhạt bản sắc của tuồng, chèo, cải lương hay múa rối, khiến sự sáng tạo trở nên pha tạp. Bên cạnh đó, sân khấu hiện nay còn thiếu tác phẩm chạm tới những vấn đề đương đại, gắn với đời sống nhân dân, dẫn đến khoảng cách ngày càng xa giữa sân khấu và khán giả.
Nhiều tham luận nhấn mạnh, muốn khẳng định vị thế trong thời đại số, sân khấu cần nâng cao chất lượng kịch bản, đổi mới phương thức dàn dựng, đầu tư cơ sở vật chất chuyên nghiệp, đồng thời chú trọng quảng bá và tìm cách tiếp cận khán giả trẻ. Chính sách đầu tư, hỗ trợ nghệ sĩ cũng là yếu tố quyết định sự phát triển bền vững.
Hội thảo “50 năm chặng đường đổi mới của nghệ thuật sân khấu Việt Nam” không chỉ là dịp tri ân tiền nhân mà còn mở ra diễn đàn trao đổi học thuật cởi mở, khẳng định vai trò của sân khấu như một thành tố quan trọng trong đời sống văn hóa đương đại, đồng thời khơi dậy khát vọng sáng tạo mới cho thế hệ nghệ sĩ hôm nay.
Hội thảo nhận được 30 tham luận với những đánh giá, đề xuất thẳng thắn vì sự phát triển của sân khấu Việt Nam.
Tri ân tiền nhân, kết nối các thế hệ nghệ sĩ
Hội thảo khoa học nhân kỷ niệm Ngày Sân khấu Việt Nam và giỗ Tổ nghề sân khấu Huyền nữ Phạm Thị Trân năm 2025 được Ban tổ chức xem là sự kiện mở đầu chuỗi hoạt động quan trọng.
Theo tư liệu và thư tịch cổ, Huyền nữ Phạm Thị Trân (926 - 976), người Hồng Châu, nay thuộc Hải Phòng, nổi tiếng tài sắc, giỏi hát múa và diễn trò trong các phường hội dân gian. Nhờ tài năng xuất chúng, bà được vua Đinh Tiên Hoàng triệu về kinh đô Hoa Lư để dạy cung nữ múa hát, gõ trống, gảy đàn, góp phần làm rạng rỡ nghệ thuật diễn xướng dân gian đương thời, tạo nên ảnh hưởng sâu rộng trong đời sống văn hóa.
Với những đóng góp lớn lao, không chỉ phục vụ cung đình, khích lệ quân sĩ mà còn lan tỏa rộng trong nhân dân, bà được phong tặng danh hiệu “Ưu Bà” và trở thành người phụ nữ đầu tiên được phong quan trong lịch sử phong kiến Việt Nam.
Các nhà nghiên cứu và giới nghệ sĩ sân khấu tôn vinh bà là Tổ của làng chèo và Tổ Sân khấu Việt Nam. Kinh đô Hoa Lư xưa, Ninh Bình nay, được coi là cái nôi của nghệ thuật chèo, gắn liền với tên tuổi Ưu Bà Phạm Thị Trân, đồng thời là biểu tượng của sự kết nối giữa truyền thống và sáng tạo nghệ thuật.
Các nghệ sĩ Rạp Đại Nam (Hà Nội) tổ chức lễ giỗ Tổ nghề.
Ngày 12/8 âm lịch hằng năm là ngày giỗ của bà, được chọn làm ngày giỗ Tổ chèo. Từ năm 2011, theo Quyết định số 13/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, ngày này chính thức trở thành Ngày Sân khấu Việt Nam, là dịp tôn vinh những giá trị tinh hoa của nghệ thuật biểu diễn dân gian.
Nếu Ninh Bình là điểm nhấn về học thuật, nhìn lại chặng đường phát triển của sân khấu, thì tại Hà Nội và nhiều địa phương khác, lễ dâng hương giỗ Tổ nghề mang đậm màu sắc tâm linh và tri ân truyền thống, diễn ra trước bàn thờ Tổ nghiệp với hương trầm, hoa tươi và lời khấn nguyện thành kính.
Không chỉ là nghi thức, giỗ Tổ nghề còn là nét đẹp văn hóa, biểu hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, đồng thời là dịp kết nối các thế hệ nghệ sĩ, nhắc nhở trách nhiệm giữ gìn, phát huy và truyền thụ giá trị nghề nghiệp, như một lời hứa trước Tổ nghề và cũng là khích lệ để nghệ thuật sân khấu Việt Nam tiếp tục phát triển bền vững trong đời sống đương đại.
NSND Lê Tiến Thọ - nguyên Thứ trưởng Bộ VH,TT&DL, nguyên Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam cho rằng, dù còn nhiều khó khăn trong bối cảnh bùng nổ thông tin, nghệ sĩ sân khấu vẫn mang sứ mệnh sáng tạo những tác phẩm có giá trị tư tưởng và nghệ thuật, góp phần xây dựng con người mới. Thách thức lớn nhất hiện nay là làm sao giữ chân khán giả, mà điều này phụ thuộc vào chất lượng kịch bản, cách thể hiện, sự đầu tư chuyên nghiệp về cơ sở vật chất cũng như công tác quảng bá.
Sau 50 năm, sân khấu Việt Nam phát triển đáng kể ở cả kịch nói, chèo, tuồng, cải lương, múa rối và nghệ thuật biểu diễn hiện đại.
Cùng với hội thảo “50 năm chặng đường đổi mới của nghệ thuật sân khấu Việt Nam” và các lễ dâng hương trang trọng tại nhiều địa phương, giỗ Tổ nghề sân khấu năm 2025 không chỉ là dịp tri ân cội nguồn mà còn khơi dậy khát vọng sáng tạo đối với đội ngũ nghệ sĩ.
Nửa thế kỷ đổi mới sân khấu
Hằng năm, vào ngày 12 tháng 8 âm lịch, giới nghệ sĩ cả nước thành kính tổ chức giỗ Tổ nghề sân khấu. Năm nay, bên cạnh các nghi lễ dâng hương tưởng nhớ tiền nhân tại nhiều sân khấu, nhà hát, hoạt động trọng tâm là hội thảo khoa học “50 năm chặng đường đổi mới của nghệ thuật sân khấu Việt Nam”.
Đây là dịp để nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, quản lý và công chúng cùng nhìn lại một nửa thế kỷ phát triển, kể từ khi đất nước bước vào công cuộc đổi mới toàn diện. Hội thảo do Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam tổ chức sáng 3/10 tại Ninh Bình, quy tụ hàng trăm nhà nghiên cứu, nhà quản lý và văn nghệ sĩ thuộc nhiều loại hình sân khấu.
NSND Trịnh Thúy Mùi - Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam khẳng định, đây là dịp nhìn lại những thành tựu, đóng góp và cả hạn chế của sân khấu trong nửa thế kỷ qua, từ sau ngày thống nhất đất nước và nhất là từ công cuộc đổi mới 1986 đến nay.
Các tham luận tập trung điểm lại chặng đường từ 1975 đến nay - giai đoạn nhiều biến động nhưng cũng đầy nỗ lực sáng tạo. Các đại biểu nhận định, từ sau Đổi mới, sân khấu Việt Nam đã có những bước phát triển đáng ghi nhận ở cả kịch nói, chèo, tuồng, cải lương, múa rối và nghệ thuật biểu diễn hiện đại.
Dù phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt của các loại hình giải trí mới, sân khấu vẫn giữ được bản sắc nhờ gắn bó với giá trị truyền thống, đồng thời nỗ lực tìm kiếm phương thức thể hiện gần gũi hơn với công chúng.
Nhà nghiên cứu Nguyễn Thế Khoa cho rằng, hệ thống các đơn vị sân khấu truyền thống công lập đã góp phần quan trọng trong bảo tồn di sản văn hóa đặc thù. Tuy vậy, để phát triển bền vững, sân khấu không thể chỉ dựa vào ngân sách Nhà nước mà cần mở rộng nguồn thu, thu hút khán giả nhiều hơn.
Một vấn đề khác được nhiều ý kiến nhắc tới là việc sáp nhập các nhà hát, đơn vị sân khấu theo mô hình hành chính chưa thực sự phù hợp. Nguy cơ đồng hóa có thể làm mờ nhạt bản sắc của tuồng, chèo, cải lương hay múa rối, khiến sự sáng tạo trở nên pha tạp. Bên cạnh đó, sân khấu hiện nay còn thiếu tác phẩm chạm tới những vấn đề đương đại, gắn với đời sống nhân dân, dẫn đến khoảng cách ngày càng xa giữa sân khấu và khán giả.
Nhiều tham luận nhấn mạnh, muốn khẳng định vị thế trong thời đại số, sân khấu cần nâng cao chất lượng kịch bản, đổi mới phương thức dàn dựng, đầu tư cơ sở vật chất chuyên nghiệp, đồng thời chú trọng quảng bá và tìm cách tiếp cận khán giả trẻ. Chính sách đầu tư, hỗ trợ nghệ sĩ cũng là yếu tố quyết định sự phát triển bền vững.
Hội thảo “50 năm chặng đường đổi mới của nghệ thuật sân khấu Việt Nam” không chỉ là dịp tri ân tiền nhân mà còn mở ra diễn đàn trao đổi học thuật cởi mở, khẳng định vai trò của sân khấu như một thành tố quan trọng trong đời sống văn hóa đương đại, đồng thời khơi dậy khát vọng sáng tạo mới cho thế hệ nghệ sĩ hôm nay.
Hội thảo nhận được 30 tham luận với những đánh giá, đề xuất thẳng thắn vì sự phát triển của sân khấu Việt Nam.
Tri ân tiền nhân, kết nối các thế hệ nghệ sĩ
Hội thảo khoa học nhân kỷ niệm Ngày Sân khấu Việt Nam và giỗ Tổ nghề sân khấu Huyền nữ Phạm Thị Trân năm 2025 được Ban tổ chức xem là sự kiện mở đầu chuỗi hoạt động quan trọng.
Theo tư liệu và thư tịch cổ, Huyền nữ Phạm Thị Trân (926 - 976), người Hồng Châu, nay thuộc Hải Phòng, nổi tiếng tài sắc, giỏi hát múa và diễn trò trong các phường hội dân gian. Nhờ tài năng xuất chúng, bà được vua Đinh Tiên Hoàng triệu về kinh đô Hoa Lư để dạy cung nữ múa hát, gõ trống, gảy đàn, góp phần làm rạng rỡ nghệ thuật diễn xướng dân gian đương thời, tạo nên ảnh hưởng sâu rộng trong đời sống văn hóa.
Với những đóng góp lớn lao, không chỉ phục vụ cung đình, khích lệ quân sĩ mà còn lan tỏa rộng trong nhân dân, bà được phong tặng danh hiệu “Ưu Bà” và trở thành người phụ nữ đầu tiên được phong quan trong lịch sử phong kiến Việt Nam.
Các nhà nghiên cứu và giới nghệ sĩ sân khấu tôn vinh bà là Tổ của làng chèo và Tổ Sân khấu Việt Nam. Kinh đô Hoa Lư xưa, Ninh Bình nay, được coi là cái nôi của nghệ thuật chèo, gắn liền với tên tuổi Ưu Bà Phạm Thị Trân, đồng thời là biểu tượng của sự kết nối giữa truyền thống và sáng tạo nghệ thuật.
Các nghệ sĩ Rạp Đại Nam (Hà Nội) tổ chức lễ giỗ Tổ nghề.
Ngày 12/8 âm lịch hằng năm là ngày giỗ của bà, được chọn làm ngày giỗ Tổ chèo. Từ năm 2011, theo Quyết định số 13/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, ngày này chính thức trở thành Ngày Sân khấu Việt Nam, là dịp tôn vinh những giá trị tinh hoa của nghệ thuật biểu diễn dân gian.
Nếu Ninh Bình là điểm nhấn về học thuật, nhìn lại chặng đường phát triển của sân khấu, thì tại Hà Nội và nhiều địa phương khác, lễ dâng hương giỗ Tổ nghề mang đậm màu sắc tâm linh và tri ân truyền thống, diễn ra trước bàn thờ Tổ nghiệp với hương trầm, hoa tươi và lời khấn nguyện thành kính.
Không chỉ là nghi thức, giỗ Tổ nghề còn là nét đẹp văn hóa, biểu hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, đồng thời là dịp kết nối các thế hệ nghệ sĩ, nhắc nhở trách nhiệm giữ gìn, phát huy và truyền thụ giá trị nghề nghiệp, như một lời hứa trước Tổ nghề và cũng là khích lệ để nghệ thuật sân khấu Việt Nam tiếp tục phát triển bền vững trong đời sống đương đại.
NSND Lê Tiến Thọ - nguyên Thứ trưởng Bộ VH,TT&DL, nguyên Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam cho rằng, dù còn nhiều khó khăn trong bối cảnh bùng nổ thông tin, nghệ sĩ sân khấu vẫn mang sứ mệnh sáng tạo những tác phẩm có giá trị tư tưởng và nghệ thuật, góp phần xây dựng con người mới. Thách thức lớn nhất hiện nay là làm sao giữ chân khán giả, mà điều này phụ thuộc vào chất lượng kịch bản, cách thể hiện, sự đầu tư chuyên nghiệp về cơ sở vật chất cũng như công tác quảng bá.
Hưng Yên đề xuất dành gần 2 tỷ đồng/năm hỗ trợ người nhiễm HIV/AIDS
GD&TĐ - Sở Y tế tỉnh Hưng Yên đề xuất dành gần 2 tỷ đồng/năm hỗ trợ mua thẻ BHYT và cùng chi trả thuốc kháng vi-rút HIV cho người nhiễm HIV/AIDS.
2026-02-27 08:40
Bác sĩ Vinmec 'hồi sinh' đôi chân cho bé gái liệt hoàn toàn
GD&TĐ - Bé gái 12 tuổi xuất hiện dấu hiệu yếu chân tay, dù đã chữa trị nhiều nơi, tình trạng vẫn ngày càng nặng, cuối cùng liệt hoàn toàn hai chân. Bước ngoặt đến với em khi các bác sĩ Vinmec Times City xác định nguyên nhân do khối nang nội bì trong tủy sống và phẫu thuật thành công, giúp em từ việc phải ngồi xe lăn nay chập chững bước đi trong niềm hạnh phúc vỡ òa của gia đình.
2026-02-27 08:40
Đột phá kỹ thuật E-CPR cứu sống bệnh nhân ngừng tim
GD&TĐ - Với kỹ thuật E-CPR (ECMO hồi sinh tim phổi), bác sĩ ở TPHCM cứu sống nhiều ca ngừng tim, tỷ lệ phục hồi đạt 36%.
2026-02-27 08:39
TPHCM khuyến cáo người dân cẩn trọng dịch bệnh sau Tết
GD&TĐ - Sau Tết, dịch bệnh tay chân miệng có thể tăng trong tháng 3, dịch sốt xuất huyết có thể tăng sớm hơn so với những năm trước.
2026-02-27 08:39
Bước tiến mới trong ứng dụng y học tái tạo và phục hồi chức năng
GD&TĐ - Y học tái tạo được xem là bước tiến quan trọng trong việc chuyển đổi mô hình từ điều trị đơn thuần sang chăm sóc tích hợp, hiện đại, nhân văn.
2026-02-27 08:39
Người bệnh thoái hóa khớp có nên tập thể dục?
GD&TĐ - Hiện tại chưa có phương pháp chữa khỏi hoàn toàn bệnh thoái hóa khớp, và tập thể dục nhẹ nhàng là một phương pháp điều trị phổ biến để kiểm soát các triệu chứng của bệnh.
2026-02-27 08:39
Vì sao Brazil có số người sống thọ cao bất thường?
GD&TĐ - Một bài báo mới nghiên cứu lý do tại sao Brazil lại có số lượng người sống thọ cao bất thường.
2026-02-27 08:39
Suy nhược thần kinh do làm quá nhiều việc một lúc
GD&TĐ - Khi một người vừa làm việc, vừa chăm con, lo toan gia đình và cố kiểm soát mọi thứ, hệ thần kinh sẽ là thứ đầu tiên kiệt sức. Bề ngoài họ vẫn ổn, nhưng bên trong lại rơi vào trạng thái mệt mỏi kéo dài, cáu gắt, mất ngủ – dấu hiệu âm thầm của suy nhược thần kinh đang dần hình thành.
2026-02-27 08:38
'Sự hy sinh thầm lặng' tôn vinh đội ngũ thầy thuốc và nhân viên y tế
GD&TĐ - Để thực hiện thắng lợi mục tiêu của ngành y tế, yếu tố quyết định chính là đội ngũ thầy thuốc và nhân viên y tế - những người cống hiến thầm lặng.
2026-02-27 08:38
Trung tướng, GS.TS.BS Lê Hữu Song – Giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108: Làm khoa học phải đến tận cùng, làm nghề y phải bằng trái tim biết hạnh phúc…
(CLO) Với Trung tướng, GS.TS.BS Lê Hữu Song – Giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, nghề y như duyên phận, như sứ mệnh để ông được phụng sự, được hạnh phúc… Trái tim biết hạnh phúc không chỉ là một trái tim khoẻ mà còn là một trái tim biết yêu thương, chia sẻ và hết lòng với người bệnh.
