Giữ giá trị di sản trong mùa lễ hội

2026/02/27 15:32

GD&TĐ - Mùa Xuân 2026 mở ra diện mạo mới cho lễ hội truyền thống khi hướng tới chuẩn hóa thực hành và lan tỏa giá trị di sản.


Không chỉ là trẩy hội đầu năm, các lễ hội Xuân 2026 cho thấy nỗ lực dung hòa giữa gìn giữ giá trị nguyên gốc và yêu cầu quản lý hiện đại, để di sản tiếp tục lan tỏa trong đời sống đương đại.

Lan tỏa giá trị di sản thế giới

Mùa Xuân 2026 mở ra diện mạo mới cho lễ hội truyền thống khi hướng tới chuẩn hóa thực hành và lan tỏa giá trị di sản. Việc tổ chức Lễ hội Xuân Yên Tử và Lễ hội truyền thống Hội Lim cho thấy những cách tiếp cận khác nhau nhưng cùng chung mục tiêu bảo tồn bản sắc và nâng tầm hình ảnh di sản.
Năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt với Yên Tử khi Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc vừa được UNESCO ghi danh là Di sản Văn hóa thế giới. Vì vậy, Lễ hội Yên Tử trở thành điểm nhấn văn hóa mang tầm vóc quốc gia, thu hút sự quan tâm của đông đảo du khách trong và ngoài nước.
Lễ hội năm nay khai mạc vào ngày 26/2 (tức mùng 10 tháng Giêng năm Bính Ngọ) tại Cung Trúc Lâm Yên Tử, tỉnh Quảng Ninh. Lễ hội được chuẩn bị với quy mô lớn, nhiều hoạt động văn hóa - nghệ thuật nhằm tôn vinh giá trị Phật giáo Trúc Lâm và lịch sử hình thành của vùng danh thắng.
Đáng chú ý, tỉnh Quảng Ninh thực hiện chính sách miễn phí tham quan khu di tích (trừ dịch vụ cáp treo) trong giai đoạn đầu sau khi được ghi danh, nhằm tạo điều kiện để người dân tiếp cận di sản, đồng thời khẳng định cam kết đưa giá trị di sản đến gần hơn với cộng đồng.
Những ngày đầu năm, lượng khách đổ về Yên Tử tăng mạnh so với cùng kỳ năm ngoái. Sự gia tăng này cho thấy sức hút của không gian văn hóa tâm linh đã được quốc tế công nhận. Tuy nhiên, đi cùng cơ hội luôn là thách thức.
Các chuyên gia bảo tồn khuyến nghị, sau khi được ghi danh, yêu cầu quan trọng nhất là quản lý bền vững, tránh tình trạng quá tải, thương mại hóa làm ảnh hưởng đến giá trị cốt lõi của di sản.
Một số nhà nghiên cứu nhấn mạnh khái niệm “bảo tồn động”, tức là cho phép di sản phát triển trong đời sống hiện đại, nhưng phải đặt dưới những nguyên tắc bảo vệ nghiêm ngặt. Với Yên Tử, điều đó đồng nghĩa với việc giữ gìn không gian linh thiêng của Phật giáo Trúc Lâm, đồng thời tổ chức các hoạt động trải nghiệm, quảng bá một cách chừng mực, tránh làm loãng chiều sâu văn hóa.
Sự phối hợp giữa chính quyền địa phương, cơ quan quản lý di sản và Giáo hội Phật giáo Việt Nam trong công tác tổ chức cho thấy tư duy quản trị lễ hội ngày càng chuyên nghiệp. Lễ hội không chỉ là dịp hành hương đầu năm, mà còn là kênh quảng bá “giá trị nổi bật toàn cầu” của di sản, góp phần định vị hình ảnh văn hóa Việt Nam trên bản đồ thế giới.
Quảng Ninh miễn 100% vé tham quan danh lam thắng cảnh Yên Tử (trừ vé đi cáp treo) áp dụng từ năm 2026 đến hết năm 2028.

Lễ hội truyền thống Hội Lim sẽ không còn tình trạng 'ngả nón xin tiền', việc du khách 'thưởng tiền' cho liền anh, liền chị sẽ được thực hiện tế nhị, phù hợp.


Bảo vệ phẩm giá Quan họ

Nếu Yên Tử phản ánh bài toán quản lý di sản sau ghi danh quốc tế, thì Hội Lim năm 2026 lại cho thấy nỗ lực bảo vệ giá trị nguyên bản của di sản phi vật thể trong đời sống hiện đại.
Hội Lim 2026 diễn ra trong hai ngày 28/2 - 1/3 (tức 12 - 13 tháng Giêng năm Bính Ngọ). Lễ hội gắn với không gian văn hóa Quan họ Kinh Bắc - loại hình dân ca được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Tuy nhiên, nhiều năm qua, thực hành “ngửa nón xin tiền” khi hát Quan họ từng gây tranh luận, bị cho là làm giảm vẻ trang nhã, tinh tế vốn có của nghệ thuật này.
Tại cuộc họp báo trước mùa hội, lãnh đạo địa phương và ban tổ chức khẳng định sẽ chấm dứt tình trạng “ngửa nón xin tiền” trong lễ hội năm nay. Nghệ nhân không thực hiện hành vi này khi biểu diễn; nếu du khách muốn bày tỏ sự trân trọng, việc “thưởng” sẽ được thực hiện theo hình thức phù hợp, bảo đảm giữ gìn hình ảnh và phẩm giá của Quan họ.
Trên các diễn đàn về bảo tồn văn hóa, nhiều ý kiến cho rằng việc điều chỉnh không đồng nghĩa xóa bỏ truyền thống, mà là bước chuẩn hóa cần thiết khi lễ hội ngày càng thu hút đông đảo du khách. Trong bối cảnh lễ hội trở thành không gian giao thoa giữa cộng đồng và thị trường, việc giữ ranh giới giữa sinh hoạt văn hóa và yếu tố thương mại càng trở nên quan trọng.
Bên cạnh đó, Hội Lim 2026 cũng tăng cường các biện pháp quản lý như công khai giá dịch vụ, bố trí lực lượng đảm bảo an ninh trật tự, hạn chế các hoạt động thiếu lành mạnh trong khu vực lễ hội. Chương trình nghệ thuật Quan họ được đầu tư bài bản, kết hợp với các hoạt động hiện đại như bắn pháo hoa trong đêm khai hội, tạo điểm nhấn thu hút công chúng mà vẫn giữ được tinh thần truyền thống.
Theo Sở VH,TT&DL tỉnh Bắc Ninh, mục tiêu không chỉ là tổ chức một lễ hội an toàn, mà còn xây dựng hình ảnh Hội Lim văn minh, thân thiện, đúng với giá trị của di sản Quan họ. Việc chỉnh đốn thực hành, minh bạch hóa hoạt động dịch vụ và nâng cao ý thức cộng đồng được xem là nền tảng để di sản tiếp tục được gìn giữ lâu dài.
Từ Yên Tử đến Hội Lim, Lễ hội Xuân 2026 cho thấy tư duy tổ chức mới, đặt trọng tâm vào bảo tồn giá trị cốt lõi và lan tỏa di sản bền vững. Yên Tử chú trọng giữ gìn không gian linh thiêng song hành quảng bá, còn Hội Lim quyết liệt chuẩn hóa thực hành văn hóa, bảo vệ phẩm giá nghệ thuật dân gian.
Trong bối cảnh truyền thông số phát triển, lễ hội không còn bó hẹp trong phạm vi địa phương. Hình ảnh Yên Tử và Hội Lim lan tỏa mạnh mẽ, quảng bá văn hóa Việt ra thế giới, nhưng chỉ thực sự có ý nghĩa khi gắn với trách nhiệm cộng đồng và nguyên tắc bảo tồn nghiêm túc.
Phương án di chuyển tại Lễ hội Đền Và (Sơn Tây)
Đền Và thờ Tản Viên Sơn Thánh là lễ hội tiêu biểu của xứ Đoài. Xuân Bính Ngọ 2026 là năm chính hội, nổi bật với nghi lễ rước long ngai bài vị Tam vị Đức Thánh Tản vượt sông Hồng sang đền Ngự Dội tế lễ rồi hoàn cung. Lễ hội diễn ra từ 2 - 5/3 (tức 14 - 17 tháng Giêng). Theo Ban tổ chức, năm nay chỉ đoàn rước thực hiện nghi lễ qua sông bằng thuyền, còn du khách đi đường bộ qua cầu Vĩnh Thịnh bằng xe ô tô miễn phí. Giải pháp này nhằm bảo đảm an toàn, giảm áp lực giao thông đường thủy và tạo điều kiện để người dân tham gia lễ hội được thuận lợi, trang nghiêm.

Theo Trần Hòa
giaoducthoidai.vn
Theo: giaoducthoidai.vn
2026/02/27 06:17 (GMT+7)
2026-02-27 08:40

Hưng Yên đề xuất dành gần 2 tỷ đồng/năm hỗ trợ người nhiễm HIV/AIDS

GD&TĐ - Sở Y tế tỉnh Hưng Yên đề xuất dành gần 2 tỷ đồng/năm hỗ trợ mua thẻ BHYT và cùng chi trả thuốc kháng vi-rút HIV cho người nhiễm HIV/AIDS.

Hưng Yên đề xuất dành gần 2 tỷ đồng/năm hỗ trợ người nhiễm HIV/AIDS
2026-02-27 08:40

Bác sĩ Vinmec 'hồi sinh' đôi chân cho bé gái liệt hoàn toàn

GD&TĐ - Bé gái 12 tuổi xuất hiện dấu hiệu yếu chân tay, dù đã chữa trị nhiều nơi, tình trạng vẫn ngày càng nặng, cuối cùng liệt hoàn toàn hai chân. Bước ngoặt đến với em khi các bác sĩ Vinmec Times City xác định nguyên nhân do khối nang nội bì trong tủy sống và phẫu thuật thành công, giúp em từ việc phải ngồi xe lăn nay chập chững bước đi trong niềm hạnh phúc vỡ òa của gia đình.

Bác sĩ Vinmec 'hồi sinh' đôi chân cho bé gái liệt hoàn toàn
2026-02-27 08:40

Đột phá kỹ thuật E-CPR cứu sống bệnh nhân ngừng tim

GD&TĐ - Với kỹ thuật E-CPR (ECMO hồi sinh tim phổi), bác sĩ ở TPHCM cứu sống nhiều ca ngừng tim, tỷ lệ phục hồi đạt 36%.

Đột phá kỹ thuật E-CPR cứu sống bệnh nhân ngừng tim
2026-02-27 08:39

TPHCM khuyến cáo người dân cẩn trọng dịch bệnh sau Tết

GD&TĐ - Sau Tết, dịch bệnh tay chân miệng có thể tăng trong tháng 3, dịch sốt xuất huyết có thể tăng sớm hơn so với những năm trước.

TPHCM khuyến cáo người dân cẩn trọng dịch bệnh sau Tết
2026-02-27 08:39

Bước tiến mới trong ứng dụng y học tái tạo và phục hồi chức năng

GD&TĐ - Y học tái tạo được xem là bước tiến quan trọng trong việc chuyển đổi mô hình từ điều trị đơn thuần sang chăm sóc tích hợp, hiện đại, nhân văn.

Bước tiến mới trong ứng dụng y học tái tạo và phục hồi chức năng
2026-02-27 08:39

Người bệnh thoái hóa khớp có nên tập thể dục?

GD&TĐ - Hiện tại chưa có phương pháp chữa khỏi hoàn toàn bệnh thoái hóa khớp, và tập thể dục nhẹ nhàng là một phương pháp điều trị phổ biến để kiểm soát các triệu chứng của bệnh.

Người bệnh thoái hóa khớp có nên tập thể dục?
2026-02-27 08:39

Vì sao Brazil có số người sống thọ cao bất thường?

GD&TĐ - Một bài báo mới nghiên cứu lý do tại sao Brazil lại có số lượng người sống thọ cao bất thường.

Vì sao Brazil có số người sống thọ cao bất thường?
2026-02-27 08:39

Suy nhược thần kinh do làm quá nhiều việc một lúc

GD&TĐ - Khi một người vừa làm việc, vừa chăm con, lo toan gia đình và cố kiểm soát mọi thứ, hệ thần kinh sẽ là thứ đầu tiên kiệt sức. Bề ngoài họ vẫn ổn, nhưng bên trong lại rơi vào trạng thái mệt mỏi kéo dài, cáu gắt, mất ngủ – dấu hiệu âm thầm của suy nhược thần kinh đang dần hình thành.

Suy nhược thần kinh do làm quá nhiều việc một lúc
2026-02-27 08:38

'Sự hy sinh thầm lặng' tôn vinh đội ngũ thầy thuốc và nhân viên y tế

GD&TĐ - Để thực hiện thắng lợi mục tiêu của ngành y tế, yếu tố quyết định chính là đội ngũ thầy thuốc và nhân viên y tế - những người cống hiến thầm lặng.

'Sự hy sinh thầm lặng' tôn vinh đội ngũ thầy thuốc và nhân viên y tế
2026-02-27 08:38

Trung tướng, GS.TS.BS Lê Hữu Song – Giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108: Làm khoa học phải đến tận cùng, làm nghề y phải bằng trái tim biết hạnh phúc…

(CLO) Với Trung tướng, GS.TS.BS Lê Hữu Song – Giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, nghề y như duyên phận, như sứ mệnh để ông được phụng sự, được hạnh phúc… Trái tim biết hạnh phúc không chỉ là một trái tim khoẻ mà còn là một trái tim biết yêu thương, chia sẻ và hết lòng với người bệnh.

Trung tướng, GS.TS.BS Lê Hữu Song – Giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108: Làm khoa học phải đến tận cùng, làm nghề y phải bằng trái tim biết hạnh phúc…