Phát huy giá trị Lễ hội Kỳ yên đình thần Thoại Ngọc Hầu

GD&TĐ -Bộ VHTT&DL vừa cho ý kiến thẩm định đề án “Quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị Di sản văn hóa Lễ hội Kỳ yên đình thần Thoại Ngọc Hầu (An Giang).



Theo Bộ VHTT&DL, tỉnh An Giang cần điều chỉnh tên gọi của đề án cho phù hợp. Do đề án tập trung vào các nhiệm vụ, giải pháp quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản sau khi được ghi danh, các nội dung tổng quan cần được cô đọng, tránh trùng lặp, làm rõ các nhiệm vụ trọng tâm và lộ trình triển khai cụ thể trong giai đoạn 2025 - 2030 nhằm bảo đảm tính khả thi.

Bộ VHTT&DL cũng yêu cầu đề án cần phản ánh đúng thực trạng công tác quản lý, bảo vệ, thực hành và phát huy giá trị lễ hội. Bổ sung đánh giá tác động của đề án đối với hiện trạng thực hành di sản, làm rõ hiệu quả của các hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội trong thời gian qua.



Đặc biệt, các dự án, nhiệm vụ thành phần cần được xây dựng cụ thể về nội dung, khối lượng công việc, thời gian triển khai, phân kỳ theo từng năm, đối tượng tham gia, kinh phí và nguồn kinh phí thực hiện. Đồng thời, thống nhất sử dụng thuật ngữ “Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể” theo quy định của Luật Di sản văn hóa năm 2024.

Theo hồ sơ của Cục Di sản văn hóa, Lễ hội Kỳ yên đình thần Thoại Ngọc Hầu tổ là lễ hội tiêu biểu của vùng Tây Nam Bộ, nhằm tưởng nhớ và tri ân công lao của Tôn thần Thoại Ngọc Hầu (1761 - 1829) - danh tướng có công lớn trong khai hoang, lập ấp, trị thủy, giữ yên biên cương và truyền bá nghệ thuật hát bội vào phương Nam.

Khác với nhiều đình làng Nam Bộ chỉ tổ chức đại lễ định kỳ, đình thần Thoại Ngọc Hầu duy trì lễ Kỳ yên và nghi thức Xây chầu - Đại bội hằng năm, thể hiện sự tôn kính đặc biệt của cộng đồng cư dân địa phương.



Lễ hội gồm chuỗi nghi lễ trang nghiêm như Nghinh thần, Túc yết, Xây chầu, Đại bội và Chánh tế. Trong đó, Xây chầu - Đại bội là điểm nhấn độc đáo, kết hợp nghi lễ tín ngưỡng với nghệ thuật hát bội, tái hiện quan niệm vũ trụ từ thái cực đến bát quái, gửi gắm ước vọng quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, đời sống ấm no.

Lễ hội không chỉ bảo tồn tín ngưỡng đình làng Nam Bộ mà còn góp phần giữ gìn nghệ thuật hát bội, tăng cường sự cố kết cộng đồng và khẳng định giá trị lịch sử – văn hóa của vùng đất Thoại Sơn.

Việc thẩm định, góp ý chi tiết của Bộ VHTT&DL được kỳ vọng sẽ giúp tỉnh An Giang hoàn thiện đề án, tạo cơ sở để bảo vệ bền vững và phát huy hiệu quả giá trị của di sản văn hóa phi vật thể giàu ý nghĩa lịch sử, văn hóa và tín ngưỡng của cộng đồng địa phương.



Theo Bộ VHTT&DL, tỉnh An Giang cần điều chỉnh tên gọi của đề án cho phù hợp. Do đề án tập trung vào các nhiệm vụ, giải pháp quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản sau khi được ghi danh, các nội dung tổng quan cần được cô đọng, tránh trùng lặp, làm rõ các nhiệm vụ trọng tâm và lộ trình triển khai cụ thể trong giai đoạn 2025 - 2030 nhằm bảo đảm tính khả thi.

Bộ VHTT&DL cũng yêu cầu đề án cần phản ánh đúng thực trạng công tác quản lý, bảo vệ, thực hành và phát huy giá trị lễ hội. Bổ sung đánh giá tác động của đề án đối với hiện trạng thực hành di sản, làm rõ hiệu quả của các hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội trong thời gian qua.



Đặc biệt, các dự án, nhiệm vụ thành phần cần được xây dựng cụ thể về nội dung, khối lượng công việc, thời gian triển khai, phân kỳ theo từng năm, đối tượng tham gia, kinh phí và nguồn kinh phí thực hiện. Đồng thời, thống nhất sử dụng thuật ngữ “Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể” theo quy định của Luật Di sản văn hóa năm 2024.

Theo hồ sơ của Cục Di sản văn hóa, Lễ hội Kỳ yên đình thần Thoại Ngọc Hầu tổ là lễ hội tiêu biểu của vùng Tây Nam Bộ, nhằm tưởng nhớ và tri ân công lao của Tôn thần Thoại Ngọc Hầu (1761 - 1829) - danh tướng có công lớn trong khai hoang, lập ấp, trị thủy, giữ yên biên cương và truyền bá nghệ thuật hát bội vào phương Nam.

Khác với nhiều đình làng Nam Bộ chỉ tổ chức đại lễ định kỳ, đình thần Thoại Ngọc Hầu duy trì lễ Kỳ yên và nghi thức Xây chầu - Đại bội hằng năm, thể hiện sự tôn kính đặc biệt của cộng đồng cư dân địa phương.



Lễ hội gồm chuỗi nghi lễ trang nghiêm như Nghinh thần, Túc yết, Xây chầu, Đại bội và Chánh tế. Trong đó, Xây chầu - Đại bội là điểm nhấn độc đáo, kết hợp nghi lễ tín ngưỡng với nghệ thuật hát bội, tái hiện quan niệm vũ trụ từ thái cực đến bát quái, gửi gắm ước vọng quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, đời sống ấm no.

Lễ hội không chỉ bảo tồn tín ngưỡng đình làng Nam Bộ mà còn góp phần giữ gìn nghệ thuật hát bội, tăng cường sự cố kết cộng đồng và khẳng định giá trị lịch sử – văn hóa của vùng đất Thoại Sơn.

Việc thẩm định, góp ý chi tiết của Bộ VHTT&DL được kỳ vọng sẽ giúp tỉnh An Giang hoàn thiện đề án, tạo cơ sở để bảo vệ bền vững và phát huy hiệu quả giá trị của di sản văn hóa phi vật thể giàu ý nghĩa lịch sử, văn hóa và tín ngưỡng của cộng đồng địa phương.