Vì sao 24/11 được chọn là 'Ngày Văn hóa Việt Nam'?

Tại Nghị quyết số 80-NQ/TW, Bộ Chính trị đã chọn ngày 24/11 hằng năm là "Ngày Văn hoá Việt Nam", với chủ trương là ngày nghỉ, người lao động được hưởng nguyên lương, để nhân dân được nâng cao khả năng thụ hưởng văn hoá, đội ngũ văn nghệ sĩ được động viên sáng tạo, toàn xã hội đề cao, thực hành lối sống văn hoá, văn minh.

Sau khi thông tin này được đăng tải, trên nhiều trang mạng xã hội nêu câu hỏi tại sao ngày 24/11 được chọn là Ngày Văn hóa Việt Nam mà không phải ngày khác. Nguyên nhân là ngày này gắn liền với sự kiện quan trọng của đất nước mà tiêu biểu là Hội nghị Văn hóa toàn quốc đầu tiên năm 1946.

Cụ thể, ngày 24/11/1946, Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất được khai mạc trọng thể tại Nhà hát Lớn Hà Nội. Hơn 200 nhà hoạt động văn hóa đại diện cho phong trào Văn hóa toàn quốc và đại diện Chính phủ, Ủy ban Thường trực Quốc hội đã đến dự hội nghị.

Trong diễn văn khai mạc, Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu nhiệm vụ của văn hóa mới là phải lấy hạnh phúc của đồng bào, sự nghiệp đấu tranh của dân tộc làm nội dung phản ánh, đồng thời phải tiếp thu những kinh nghiệm của văn hóa xưa và nay để xây dựng nền văn hóa mới Việt Nam với ba tính chất: Dân tộc, khoa học, đại chúng.

Người nêu rõ vị trí, ảnh hưởng của văn hóa nghệ thuật trong việc giáo dục thế hệ trẻ, xây dựng con người Việt Nam yêu nước, độc lập, tự cường, tự chủ. Thắng lợi của hội nghị này đã đặt cơ sở cho nền văn hóa mới ở Việt Nam.

Tại hội nghị này, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Văn hóa soi đường cho quốc dân đi”, nhấn mạnh vai trò của văn hóa đối với sự nghiệp xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước.

Đến ngày 24/11/2026 là tròn 80 năm kể từ Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất. Tư tưởng mà Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu ra vẫn còn nguyên giá trị, thậm chí càng đúng đắn trong thời kỳ hội nhập quốc tế.

“Ngày Văn hóa Việt Nam” tôn vinh văn hóa, khẳng định tầm vóc, vai trò của văn hóa trong đời sống quốc gia, trong chiến lược phát triển đất nước

Việc Bộ Chính trị quyết định lấy ngày 24/11 hằng năm làm “Ngày Văn hóa Việt Nam” không chỉ nhằm tôn vinh giới làm văn hóa, mà còn khẳng định tầm vóc, vai trò của văn hóa trong đời sống quốc gia, trong chiến lược phát triển lâu dài của đất nước.

Ngoài ra, trong lịch sử còn nhiều sự kiện khác liên quan đến ngày 24/11:

Ngày 24/11/1956, Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm triển lãm hình ảnh đoàn kết đấu tranh của đồng bào các dân tộc thiểu số Việt Nam và triển lãm Thanh niên nhân dịp Đại hội lần thứ II Đoàn Thanh niên lao động Việt Nam.

Ngày 24/11/1957, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện chúc mừng đồng chí Antonin Novotny được bầu làm Chủ tịch nước Cộng hòa Tiệp Khắc.

Ngày 24/11/1960, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp tục dự Hội nghị 81 Đảng Cộng sản và công nhân quốc tế; Người tiếp Đoàn đại biểu Đảng Cộng sản Nhật Bản; ký Lệnh số 33-LCT, tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhất cho Đoàn ca múa nhạc dân gian Bungari sang thăm và biểu diễn tại Việt Nam để góp phần thắt chặt thêm tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước.

Ngày 24/11/1962, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện tới Chủ tịch nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa Lưu Thiếu Kỳ và Tổng thống Ấn Độ Sarvepalli Radhakrishnan, Thủ tướng Ấn Độ Jawaharlal Nehru, hoan nghênh các biện pháp hai nước đang áp dụng nhằm làm giảm tình hình căng thẳng trên biên giới Trung - Ấn.

Ngày 24/11/1965, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cho cán bộ, nhân viên, cộng tác viên và bạn đọc của tạp chí Học tập, nhân dịp kỷ niệm 10 năm ngày xuất bản tạp chí.

Người biểu dương những thành tích tạp chí đã đạt được, nhắc nhở những thiếu sót cần khắc phục và chỉ rõ tầm quan trọng của công tác lý luận, phương hướng nhiệm vụ của tạp chí. Người chỉ rõ: Bài viết phải giản dị, dễ hiểu. Văn phải viết theo lối Việt Nam, không dùng quá nhiều từ nước ngoài.

Núi lửa Nâm Kar - một trong năm miệng núi lửa tiêu biểu trong Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông. Ảnh: Trần An

Ngày 24/11/2020, Công viên địa chất Đắk Nông đón nhận danh hiệu là Công viên địa chất toàn cầu.

Công viên địa chất Đắk Nông có diện tích hơn 4.700 km2, chiếm hơn 2/5 diện tích tự nhiên của tỉnh Đắk Nông. Toàn bộ Công viên địa chất Đắk Nông có khoảng 65 điểm di sản, địa mạo, bao gồm hệ thống các miệng núi lửa, hệ thống hang động núi lửa và các thác nước.

Nơi đây có hệ thống hang động núi lửa đồ sộ nhất Đông Nam Á với 50 hang động, có tổng chiều dài hơn 10.000m. Công viên này từ lâu nổi tiếng với một vùng đất đỏ trù phú với hệ sinh thái rừng nhiệt đới.

Ngày 24/11/2021, Hội nghị Văn hóa toàn quốc năm 2021 được tổ chức nhằm đánh giá việc triển khai đường lối, chủ trương của Đảng về công tác văn hóa, văn nghệ thời gian qua; kết quả xây dựng văn hóa, con người Việt Nam sau 35 năm đổi mới đất nước.

Đặc biệt, hội nghị còn đánh giá kết quả thực hiện nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng về công tác văn hóa, văn nghệ… từ đó đề ra phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm phát triển văn hóa, văn nghệ giai đoạn 2021-2026, tầm nhìn đến 2045 dưới ánh sáng Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng.