Bộ sách giáo khoa thống nhất cần có tính kế thừa những ưu việt

GD&TĐ - Nhiều nhà trường mong muốn khi thống nhất một bộ SGK trên toàn quốc, sách được kế thừa những giá trị ưu việt từ 2 bộ sách của NXB Giáo dục hiện nay



Hệ thống mạch kiến thức rõ ràng

Một trong những điểm mà Trường Trường Tiểu học Tây Tựu A (Hà Nội) luôn chú trọng để nâng cao chất lượng giáo dục là bám sát năng lực học sinh. Vì vậy, hàng năm, trước khi bước vào năm học mới nhà trường tổ chức lấy ý kiến giáo viên, phụ huynh về việc lựa chọn các bộ sách giáo khoa sử dụng trong năm học. Vì vậy, đến nay, bộ sách giáo khoa được nhà trường lựa chọn đã phát huy hiệu quả cao trong dạy – học.

Với năm học 2025-2026, nhà trường tiếp tục lựa chọn Bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam để giảng dạy. Đánh giá về bộ sách, bà Bùi Thị Ngọc Lương - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Tây Tựu cho biết: “Bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống” của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam có hệ thống mạch kiến thức rõ ràng, thiết kế theo phương pháp đồng tâm, xâu chuỗi kiến thức và mở rộng dần từng khối lớp, kênh hình sắc nét, kênh chữ cũng rất phù hợp”.



Bà Lương chia sẻ thêm, hệ thống bài học có tính mở, giúp giáo viên có thể hướng dẫn học sinh vận dụng linh hoạt hoặc ứng dụng thực tiễn phù hợp, thông tin trong sách giáo khoa rõ ràng, ngôn từ phù hợp, không quá trừu tượng...

Trải qua thực tế giảng dạy tại trường 5 năm qua với “Bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống” của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, bà Phạm Xuân Thu - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Phúc Đồng (Phúc Lợi, Hà Nội) đánh giá: Bộ sách đã bám sát Chương trình giáo dục phổ thông 2018, đảm bảo mục tiêu phát triển phẩm chất và năng lực học sinh.

Mặt khác, bà Thu đánh giá cao nội dung gần gũi, gắn với thực tiễn Việt Nam, giúp học sinh dễ hiểu và liên hệ với cuộc sống hàng ngày. Cấu trúc các bài học theo hệ đồng tâm từ lớp 1 đến lớp 5 trong cùng một môn học.



Từng bài học được thiết kế với các bước hình thành kiến thức, vận dụng kiến thức mới, thực hành, luyện tập và ứng dụng kiến thức trong đời sống mạch lạc, rõ ràng. Kênh hình sinh động, màu sắc đẹp, có tuyến nhân vật xuyên suốt, phù hợp với tâm lý học sinh tiểu học.

Hiệu trưởng Trường Tiểu học Phúc Đồng nhấn mạnh: Sách có ngôn ngữ trong sáng, dễ hiểu, phù hợp vùng miền, giúp học sinh cả nước dễ tiếp cận. Có sự tích hợp liên môn hợp lý, đặc biệt giữa Tiếng Việt, Tự nhiên – Xã hội, Đạo đức…, góp phần hình thành năng lực toàn diện cho học sinh. Tài liệu, sách giáo viên, học liệu điện tử hỗ trợ đầy đủ, giúp giáo viên thuận lợi trong quá trình dạy học.

Nhiều giáo viên cũng mong muốn các bộ sách của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tiếp tục được đưa vào bộ sách thống nhất vì có tính kế thừa, quen thuộc cao; đặc biệt nhiều giáo viên đã có kinh nghiệm sử dụng các bộ sách này từ trước, nên sẽ dễ triển khai, tiếp tục phát huy được những ưu điểm trong giảng dạy…

Kế thừa tích cực

Từ thực tế nghiên cứu, giảng dạy, bà Ngọc Lương - Hiệu Trưởng Trường Tiểu học Tây Tựu mong rằng khi thống nhất một bộ sách giáo khoa trên toàn quốc, chương trình giáo dục các cấp học vẫn có tính mở để các nhà trường, địa phương, học sinh có thể áp dụng, ứng dụng linh hoạt, phù hợp thực tiễn.



Đối với bộ sách giáo khoa thống nhất cần có: Nội dung, mạch kiến thức phân hóa trình độ rõ ràng theo từng mức độ giúp học sinh phát triển theo năng lực, khả năng và giáo viên giảng dạy sẽ phân hóa được đối tượng, phù hợp với năng lực học sinh; giúp các em phát triển hết khả năng.

Một số môn học có tính giáo dục STEM, thực hành, thí nghiệm như môn Tự nhiên và Xã hội khối 1, 2, 3 hoặc môn Khoa học, Lịch sử & Địa lí ... Với các môn đặc trưng có thêm nội dung Tiếng Anh (song ngữ) giúp giáo viên văn hóa cơ bản vừa học, tham khảo vừa có căn cứ để thực hành, giảng dạy; đối với học sinh có đủ điều kiện tư liệu để thực hiện tiếng Anh là ngôn ngữ bắt buộc trong giáo dục.

Đối với nguồn sách giáo khoa giáo viên, tài liệu tham khảo và thiết bị dạy học có đầy đủ để giáo viên đủ tư liệu tham khảo, hướng dẫn thiết kế bài giảng.

“Đây là những đòi hỏi, mong muốn về 1 bộ sách giáo khoa thống nhất mà bộ sách giáo khoa hiện nay nhà trường lựa chọn, đang giảng dạy đã đáp ứng khá tốt”, bà Ngọc Lương cho hay.

Đồng quan điểm đó, bà Phạm Thị Xuân Thu - Hiệu Trưởng Trường Tiểu học Phúc Đồng mong muốn: “Khi thống nhất bộ sách sử dụng toàn quốc, cần có sự kế thừa những mặt tích cực của các bộ sách giáo khoa của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mà nhà trường đang sử dụng để thuận lợi cho học sinh tiếp tục theo học liền mạch. Đối với giáo viên có thể nghiên cứu sâu, khai thác sách hiệu quả hơn trên cơ sở những kinh nghiệm đã đúc kết được trong những năm dạy bộ sách này”, bà Thu nói.

Bà Vương Xuân Thuận – giám đốc Trung tâm GDTX-NN, Tin học (Lạng Sơn) bày tỏ: Tôi hy vọng, sau khi thống nhất một bộ sách giáo khoa trên cả nước, chúng ta sẽ tận dụng được những điểm hay, tích cực của các bài học từ những bộ sách giáo khoa đang giảng dạy (đặc biệt trong đó có 2 bộ sách giáo khoa của Nhà xuất bản Giáo dục là "Kết nối tri thức với cuộc sống" và "Chân trời sáng tạo"). Mặt khác, bộ sách thống nhất này cần phát huy được những điểm mạnh đã có để người học phát huy được năng lực, phẩm chất và có tính giáo dục hướng nghiệp sớm cho học sinh.



Hệ thống mạch kiến thức rõ ràng

Một trong những điểm mà Trường Trường Tiểu học Tây Tựu A (Hà Nội) luôn chú trọng để nâng cao chất lượng giáo dục là bám sát năng lực học sinh. Vì vậy, hàng năm, trước khi bước vào năm học mới nhà trường tổ chức lấy ý kiến giáo viên, phụ huynh về việc lựa chọn các bộ sách giáo khoa sử dụng trong năm học. Vì vậy, đến nay, bộ sách giáo khoa được nhà trường lựa chọn đã phát huy hiệu quả cao trong dạy – học.

Với năm học 2025-2026, nhà trường tiếp tục lựa chọn Bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam để giảng dạy. Đánh giá về bộ sách, bà Bùi Thị Ngọc Lương - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Tây Tựu cho biết: “Bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống” của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam có hệ thống mạch kiến thức rõ ràng, thiết kế theo phương pháp đồng tâm, xâu chuỗi kiến thức và mở rộng dần từng khối lớp, kênh hình sắc nét, kênh chữ cũng rất phù hợp”.



Bà Lương chia sẻ thêm, hệ thống bài học có tính mở, giúp giáo viên có thể hướng dẫn học sinh vận dụng linh hoạt hoặc ứng dụng thực tiễn phù hợp, thông tin trong sách giáo khoa rõ ràng, ngôn từ phù hợp, không quá trừu tượng...

Trải qua thực tế giảng dạy tại trường 5 năm qua với “Bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống” của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, bà Phạm Xuân Thu - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Phúc Đồng (Phúc Lợi, Hà Nội) đánh giá: Bộ sách đã bám sát Chương trình giáo dục phổ thông 2018, đảm bảo mục tiêu phát triển phẩm chất và năng lực học sinh.

Mặt khác, bà Thu đánh giá cao nội dung gần gũi, gắn với thực tiễn Việt Nam, giúp học sinh dễ hiểu và liên hệ với cuộc sống hàng ngày. Cấu trúc các bài học theo hệ đồng tâm từ lớp 1 đến lớp 5 trong cùng một môn học.



Từng bài học được thiết kế với các bước hình thành kiến thức, vận dụng kiến thức mới, thực hành, luyện tập và ứng dụng kiến thức trong đời sống mạch lạc, rõ ràng. Kênh hình sinh động, màu sắc đẹp, có tuyến nhân vật xuyên suốt, phù hợp với tâm lý học sinh tiểu học.

Hiệu trưởng Trường Tiểu học Phúc Đồng nhấn mạnh: Sách có ngôn ngữ trong sáng, dễ hiểu, phù hợp vùng miền, giúp học sinh cả nước dễ tiếp cận. Có sự tích hợp liên môn hợp lý, đặc biệt giữa Tiếng Việt, Tự nhiên – Xã hội, Đạo đức…, góp phần hình thành năng lực toàn diện cho học sinh. Tài liệu, sách giáo viên, học liệu điện tử hỗ trợ đầy đủ, giúp giáo viên thuận lợi trong quá trình dạy học.

Nhiều giáo viên cũng mong muốn các bộ sách của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tiếp tục được đưa vào bộ sách thống nhất vì có tính kế thừa, quen thuộc cao; đặc biệt nhiều giáo viên đã có kinh nghiệm sử dụng các bộ sách này từ trước, nên sẽ dễ triển khai, tiếp tục phát huy được những ưu điểm trong giảng dạy…

Kế thừa tích cực

Từ thực tế nghiên cứu, giảng dạy, bà Ngọc Lương - Hiệu Trưởng Trường Tiểu học Tây Tựu mong rằng khi thống nhất một bộ sách giáo khoa trên toàn quốc, chương trình giáo dục các cấp học vẫn có tính mở để các nhà trường, địa phương, học sinh có thể áp dụng, ứng dụng linh hoạt, phù hợp thực tiễn.



Đối với bộ sách giáo khoa thống nhất cần có: Nội dung, mạch kiến thức phân hóa trình độ rõ ràng theo từng mức độ giúp học sinh phát triển theo năng lực, khả năng và giáo viên giảng dạy sẽ phân hóa được đối tượng, phù hợp với năng lực học sinh; giúp các em phát triển hết khả năng.

Một số môn học có tính giáo dục STEM, thực hành, thí nghiệm như môn Tự nhiên và Xã hội khối 1, 2, 3 hoặc môn Khoa học, Lịch sử & Địa lí ... Với các môn đặc trưng có thêm nội dung Tiếng Anh (song ngữ) giúp giáo viên văn hóa cơ bản vừa học, tham khảo vừa có căn cứ để thực hành, giảng dạy; đối với học sinh có đủ điều kiện tư liệu để thực hiện tiếng Anh là ngôn ngữ bắt buộc trong giáo dục.

Đối với nguồn sách giáo khoa giáo viên, tài liệu tham khảo và thiết bị dạy học có đầy đủ để giáo viên đủ tư liệu tham khảo, hướng dẫn thiết kế bài giảng.

“Đây là những đòi hỏi, mong muốn về 1 bộ sách giáo khoa thống nhất mà bộ sách giáo khoa hiện nay nhà trường lựa chọn, đang giảng dạy đã đáp ứng khá tốt”, bà Ngọc Lương cho hay.

Đồng quan điểm đó, bà Phạm Thị Xuân Thu - Hiệu Trưởng Trường Tiểu học Phúc Đồng mong muốn: “Khi thống nhất bộ sách sử dụng toàn quốc, cần có sự kế thừa những mặt tích cực của các bộ sách giáo khoa của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mà nhà trường đang sử dụng để thuận lợi cho học sinh tiếp tục theo học liền mạch. Đối với giáo viên có thể nghiên cứu sâu, khai thác sách hiệu quả hơn trên cơ sở những kinh nghiệm đã đúc kết được trong những năm dạy bộ sách này”, bà Thu nói.

Bà Vương Xuân Thuận – giám đốc Trung tâm GDTX-NN, Tin học (Lạng Sơn) bày tỏ: Tôi hy vọng, sau khi thống nhất một bộ sách giáo khoa trên cả nước, chúng ta sẽ tận dụng được những điểm hay, tích cực của các bài học từ những bộ sách giáo khoa đang giảng dạy (đặc biệt trong đó có 2 bộ sách giáo khoa của Nhà xuất bản Giáo dục là "Kết nối tri thức với cuộc sống" và "Chân trời sáng tạo"). Mặt khác, bộ sách thống nhất này cần phát huy được những điểm mạnh đã có để người học phát huy được năng lực, phẩm chất và có tính giáo dục hướng nghiệp sớm cho học sinh.