Nghị quyết 71-NQ/TW: Thắp lửa khát vọng đổi mới sáng tạo

GD&TĐ - Thực hiện Nghị quyết 71-NQ/TW, nhiều trường đại học chú trọng thực hành, gắn kết doanh nghiệp, ứng dụng công nghệ và đổi mới sáng tạo.



Thực hành, công nghệ và gắn kết doanh nghiệp

Thực hiện chủ trương từ Nghị quyết 71/NQ-TW của Bộ Chính trị với mục tiêu hiện đại hóa giáo dục đại học, Trường Đại học Gia Định (TPHCM) có nhiều bước đi mới nhằm khẳng định lợi thế đào tạo gắn liền với thực tiễn.

PGS.TS Thái Bá Cần, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, trường đã hoàn tất kiểm định chất lượng cho nhiều ngành đào tạo, đồng thời đang triển khai kiểm định cơ sở giáo dục theo chuẩn quốc tế. Đây là bước đi nhằm bảo đảm uy tín, cũng như khẳng định cam kết với người học và xã hội.

Điểm nổi bật trong chương trình đào tạo tại Trường Đại học Gia Định là chú trọng thực hành và thực nghiệm. Nhà trường đã đưa các học phần Nhập môn Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo (AI) vào chương trình cho tất cả sinh viên, đồng thời tích hợp ứng dụng AI trong từng lĩnh vực đào tạo.

“Chúng tôi muốn sinh viên khi ra trường có thể tự tin bước vào thế giới lao động, vừa có kiến thức lý thuyết, vừa vững tay nghề thực tế”, ông Cần nhấn mạnh.



Bên cạnh đó, nhà trường cũng phát triển các ngành đào tạo gắn với công nghệ và chuyển đổi số, AI.

Chẳng hạn, với khối khoa học sức khỏe, nhà trường đặc biệt chú trọng ứng dụng AI bởi trong tương lai gần, AI và các công nghệ số sẽ phổ biến trong y khoa và chăm sóc sức khỏe.

Việc trang bị cho sinh viên kiến thức này ngay từ bây giờ là bước chuẩn bị cần thiết, để khi ra trường, sinh viên có thể bắt nhịp với sự thay đổi và đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Trường Đại học Gia Định đã thành lập Trung tâm Công nghệ và Chuyển đổi số, xây dựng lộ trình 3 - 5 năm nhằm đưa trường trở thành đại học thông minh.

Song song với công nghệ, nhà trường coi trọng việc gắn kết với doanh nghiệp. Từ khâu thiết kế chương trình, giảng dạy đến thực tập, trường đều hợp tác chặt chẽ với các đối tác. Nhờ đó, sinh viên có nhiều cơ hội tiếp xúc với môi trường thực tế, từ đó nâng cao kỹ năng nghề, kiến thức thực tiễn và tự tin bước vào thị trường lao động.



Tự chủ, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp

Theo tinh thần Nghị quyết 71, một trong những nhiệm vụ trọng tâm của giáo dục đại học là nâng cao quyền tự chủ, phát triển đội ngũ giảng viên và xây dựng đại học trở thành trung tâm tri thức, đổi mới sáng tạo.

Hiệu trưởng Thái Bá Cần nhìn nhận, đây là định hướng đúng đắn, nhưng để thực hiện cần tháo gỡ nhiều "điểm nghẽn" pháp lý. "Chúng ta nói đến quyền tự chủ toàn diện cho đại học, nhưng trên thực tế, việc phân quyền vẫn mang tính lựa chọn: trường mạnh thì được giao nhiều, trường yếu thì ít. Điều đó khiến quyền tự chủ chưa trở thành một quyền pháp định đúng nghĩa", ông phân tích.

Ngoài ra, hành lang pháp lý về tài chính, chuyên môn tuy đã thông thoáng hơn nhưng vẫn cần cải thiện để các trường có thể vận hành linh hoạt, hiệu quả.

PGS.TS Thái Bá Cần cũng nhấn mạnh yếu tố then chốt để thực hiện thành công Nghị quyết 71 chính là nâng tầm đội ngũ nhân lực. "Tự chủ quan trọng, nhưng quan trọng hơn là đội ngũ quản lý, giảng viên và nhà khoa học đủ mạnh để dẫn dắt sự phát triển. Nếu không có con người chất lượng cao thì tự chủ cũng khó phát huy tác dụng", ông khẳng định.

Định hướng đến năm 2035, hệ thống đại học phải trở thành trung tâm tri thức, đổi mới sáng tạo của quốc gia. Với Trường Đại học Gia Định, mục tiêu này được cụ thể hóa qua việc xây dựng các ngành mũi nhọn ứng dụng AI, thành lập trung tâm nghiên cứu và chuyển giao sản phẩm trí tuệ nhân tạo ứng dụng trong thực tế.



Trường cũng chú trọng khởi nghiệp như một trụ cột song hành cùng đào tạo chuyên môn. "Trong thời đại mới, sinh viên không chỉ đi tìm việc mà còn cần khả năng tạo ra việc làm cho người khác. Vì vậy, chúng tôi đưa đào tạo khởi nghiệp song song với đào tạo chuyên môn, để những sinh viên có ý tưởng và năng lực có thể trở thành ông chủ trong tương lai", Hiệu trưởng Trường Đại học Gia Định cho biết.

Ông cũng thẳng thắn nhìn nhận hạn chế của đại học Việt Nam trong đổi mới sáng tạo, đặc biệt ở khía cạnh sáng chế và ứng dụng khoa học.

Trên thế giới, từ 50- 60 năm trước đã hình thành ngành khoa học sáng tạo, nghiên cứu các phương pháp tư duy để tạo ra sản phẩm mới. Ở Việt Nam, lĩnh vực này chưa được chú trọng; trước đây chỉ có một số cơ sở đào tạo giảng dạy môn Phương pháp luận sáng tạo khoa học kỹ thuật, nhưng chưa phổ biến rộng rãi. Vì vậy, nhiều sinh viên khi tốt nghiệp vẫn coi sáng chế hay sáng tạo là công việc của người khác, chưa gắn với trách nhiệm của chính mình.



"Thực tế, sáng chế là con đường quan trọng để đưa tiến bộ khoa học vào ứng dụng, nhưng tỷ lệ bằng sáng chế quốc tế của Việt Nam còn rất thấp, đây là hạn chế lớn trong bức tranh đổi mới sáng tạo. Chúng tôi đang nghiên cứu đưa môn học về phương pháp luận sáng tạo khoa học kỹ thuật trở lại chương trình, nhằm khơi dậy tinh thần sáng chế ở sinh viên", ông nói.

Theo PGS.TS Thái Bá Cần, để đạt được kỳ vọng mà Nghị quyết 71 đặt ra, các trường đại học cần đồng thời phát triển năng lực nội tại, tận dụng cơ chế chính sách thuận lợi và không ngừng đổi mới sáng tạo.

Những bước đi này không chỉ giúp nâng cao chất lượng đào tạo mà còn góp phần đưa giáo dục đại học Việt Nam tiến gần hơn đến mục tiêu trở thành trung tâm tri thức và đổi mới sáng tạo quốc gia.

"Nếu làm được, chúng ta sẽ có một thế hệ sinh viên không chỉ giỏi kiến thức, kỹ năng mà còn có khát vọng sáng tạo, sẵn sàng hội nhập và dẫn dắt phát triển đất nước", ông bày tỏ.



Thực hành, công nghệ và gắn kết doanh nghiệp

Thực hiện chủ trương từ Nghị quyết 71/NQ-TW của Bộ Chính trị với mục tiêu hiện đại hóa giáo dục đại học, Trường Đại học Gia Định (TPHCM) có nhiều bước đi mới nhằm khẳng định lợi thế đào tạo gắn liền với thực tiễn.

PGS.TS Thái Bá Cần, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, trường đã hoàn tất kiểm định chất lượng cho nhiều ngành đào tạo, đồng thời đang triển khai kiểm định cơ sở giáo dục theo chuẩn quốc tế. Đây là bước đi nhằm bảo đảm uy tín, cũng như khẳng định cam kết với người học và xã hội.

Điểm nổi bật trong chương trình đào tạo tại Trường Đại học Gia Định là chú trọng thực hành và thực nghiệm. Nhà trường đã đưa các học phần Nhập môn Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo (AI) vào chương trình cho tất cả sinh viên, đồng thời tích hợp ứng dụng AI trong từng lĩnh vực đào tạo.

“Chúng tôi muốn sinh viên khi ra trường có thể tự tin bước vào thế giới lao động, vừa có kiến thức lý thuyết, vừa vững tay nghề thực tế”, ông Cần nhấn mạnh.



Bên cạnh đó, nhà trường cũng phát triển các ngành đào tạo gắn với công nghệ và chuyển đổi số, AI.

Chẳng hạn, với khối khoa học sức khỏe, nhà trường đặc biệt chú trọng ứng dụng AI bởi trong tương lai gần, AI và các công nghệ số sẽ phổ biến trong y khoa và chăm sóc sức khỏe.

Việc trang bị cho sinh viên kiến thức này ngay từ bây giờ là bước chuẩn bị cần thiết, để khi ra trường, sinh viên có thể bắt nhịp với sự thay đổi và đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Trường Đại học Gia Định đã thành lập Trung tâm Công nghệ và Chuyển đổi số, xây dựng lộ trình 3 - 5 năm nhằm đưa trường trở thành đại học thông minh.

Song song với công nghệ, nhà trường coi trọng việc gắn kết với doanh nghiệp. Từ khâu thiết kế chương trình, giảng dạy đến thực tập, trường đều hợp tác chặt chẽ với các đối tác. Nhờ đó, sinh viên có nhiều cơ hội tiếp xúc với môi trường thực tế, từ đó nâng cao kỹ năng nghề, kiến thức thực tiễn và tự tin bước vào thị trường lao động.



Tự chủ, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp

Theo tinh thần Nghị quyết 71, một trong những nhiệm vụ trọng tâm của giáo dục đại học là nâng cao quyền tự chủ, phát triển đội ngũ giảng viên và xây dựng đại học trở thành trung tâm tri thức, đổi mới sáng tạo.

Hiệu trưởng Thái Bá Cần nhìn nhận, đây là định hướng đúng đắn, nhưng để thực hiện cần tháo gỡ nhiều "điểm nghẽn" pháp lý. "Chúng ta nói đến quyền tự chủ toàn diện cho đại học, nhưng trên thực tế, việc phân quyền vẫn mang tính lựa chọn: trường mạnh thì được giao nhiều, trường yếu thì ít. Điều đó khiến quyền tự chủ chưa trở thành một quyền pháp định đúng nghĩa", ông phân tích.

Ngoài ra, hành lang pháp lý về tài chính, chuyên môn tuy đã thông thoáng hơn nhưng vẫn cần cải thiện để các trường có thể vận hành linh hoạt, hiệu quả.

PGS.TS Thái Bá Cần cũng nhấn mạnh yếu tố then chốt để thực hiện thành công Nghị quyết 71 chính là nâng tầm đội ngũ nhân lực. "Tự chủ quan trọng, nhưng quan trọng hơn là đội ngũ quản lý, giảng viên và nhà khoa học đủ mạnh để dẫn dắt sự phát triển. Nếu không có con người chất lượng cao thì tự chủ cũng khó phát huy tác dụng", ông khẳng định.

Định hướng đến năm 2035, hệ thống đại học phải trở thành trung tâm tri thức, đổi mới sáng tạo của quốc gia. Với Trường Đại học Gia Định, mục tiêu này được cụ thể hóa qua việc xây dựng các ngành mũi nhọn ứng dụng AI, thành lập trung tâm nghiên cứu và chuyển giao sản phẩm trí tuệ nhân tạo ứng dụng trong thực tế.



Trường cũng chú trọng khởi nghiệp như một trụ cột song hành cùng đào tạo chuyên môn. "Trong thời đại mới, sinh viên không chỉ đi tìm việc mà còn cần khả năng tạo ra việc làm cho người khác. Vì vậy, chúng tôi đưa đào tạo khởi nghiệp song song với đào tạo chuyên môn, để những sinh viên có ý tưởng và năng lực có thể trở thành ông chủ trong tương lai", Hiệu trưởng Trường Đại học Gia Định cho biết.

Ông cũng thẳng thắn nhìn nhận hạn chế của đại học Việt Nam trong đổi mới sáng tạo, đặc biệt ở khía cạnh sáng chế và ứng dụng khoa học.

Trên thế giới, từ 50- 60 năm trước đã hình thành ngành khoa học sáng tạo, nghiên cứu các phương pháp tư duy để tạo ra sản phẩm mới. Ở Việt Nam, lĩnh vực này chưa được chú trọng; trước đây chỉ có một số cơ sở đào tạo giảng dạy môn Phương pháp luận sáng tạo khoa học kỹ thuật, nhưng chưa phổ biến rộng rãi. Vì vậy, nhiều sinh viên khi tốt nghiệp vẫn coi sáng chế hay sáng tạo là công việc của người khác, chưa gắn với trách nhiệm của chính mình.



"Thực tế, sáng chế là con đường quan trọng để đưa tiến bộ khoa học vào ứng dụng, nhưng tỷ lệ bằng sáng chế quốc tế của Việt Nam còn rất thấp, đây là hạn chế lớn trong bức tranh đổi mới sáng tạo. Chúng tôi đang nghiên cứu đưa môn học về phương pháp luận sáng tạo khoa học kỹ thuật trở lại chương trình, nhằm khơi dậy tinh thần sáng chế ở sinh viên", ông nói.

Theo PGS.TS Thái Bá Cần, để đạt được kỳ vọng mà Nghị quyết 71 đặt ra, các trường đại học cần đồng thời phát triển năng lực nội tại, tận dụng cơ chế chính sách thuận lợi và không ngừng đổi mới sáng tạo.

Những bước đi này không chỉ giúp nâng cao chất lượng đào tạo mà còn góp phần đưa giáo dục đại học Việt Nam tiến gần hơn đến mục tiêu trở thành trung tâm tri thức và đổi mới sáng tạo quốc gia.

"Nếu làm được, chúng ta sẽ có một thế hệ sinh viên không chỉ giỏi kiến thức, kỹ năng mà còn có khát vọng sáng tạo, sẵn sàng hội nhập và dẫn dắt phát triển đất nước", ông bày tỏ.