Nhiều chỉ tiêu về giáo dục hoàn thành vượt mức trong xây dựng nông thôn mới

Ngày 12/9, tại Thành phố Đà Nẵng, Bộ GD&ĐT tổ chức Hội nghị tổng kết các nội dung về GD&ĐT thuộc Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới và Hội thảo đánh giá tình hình thực hiện các chỉ tiêu về giáo dục và đào tạo trong Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới các cấp giai đoạn 2021-2025, đề xuất giai đoạn 2026-2030.

Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Lê Tấn Dũng chủ trì Hội nghị.

Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Lê Tấn Dũng phát biểu tại Hội nghị.

Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực

Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (CTMTQG XDNTM) giai đoạn 2021-2025 là chương trình trọng điểm của Chính phủ nhằm phát triển nông thôn toàn diện, bền vững. Ngành GD&ĐT có vai trò then chốt trong việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, góp phần đạt các tiêu chí nông thôn mới, đặc biệt là tiêu chí Tỷ lệ trường học các cấp, phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em 5 tuổi; phổ cập giáo dục tiểu học; phổ cập giáo dục trung học cơ sở; xóa mù chữ và nâng cao chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn, gắn với nhu cầu thị trường; hỗ trợ thúc đẩy và phát triển các mô hình khởi nghiệp, sáng tạo ở nông thôn.

Trong lĩnh vực giáo dục, nhiều chỉ tiêu quan trọng được hoàn thành và vượt mức. Nổi bật là sự cải thiện rõ rệt về cơ sở vật chất, tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia tăng, quyền tiếp cận giáo dục được bảo đảm ngày càng tốt hơn.

Trong giai đoạn 2021-2025, toàn quốc có 87,5% xã đạt tiêu chí Trường học. Tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia tăng từ 10,9% (2020) lên 62,8% (2024), trong đó mầm non đạt 66,9% (mức 1) và 16,2% (mức 2); tiểu học đạt 43,4% (mức 1) và 18,2% (mức 2); THCS đạt 52,4% (mức 1) và 13,9% (mức 2).

Đến 30/6, có 50,5% số huyện đạt chuẩn tiêu chí số 5 về giáo dục nông thôn mới, với 45,1% trường THPT đạt chuẩn quốc gia mức độ 1 và 64,5% trung tâm GDNN-GDTX đạt kiểm định chất lượng cấp độ 1. 20,3% số huyện đạt chuẩn tiêu chí số 5 về giáo dục nông thôn mới nâng cao.

Ngành Giáo dục đã đạt bước tiến lớn trong việc nâng cấp cơ sở vật chất trường học. Tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia tăng đáng kể trên cả nước, đặc biệt ở các khu vực khó khăn. Sự gia tăng tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia phản ánh nỗ lực đồng bộ của các cấp chính quyền và sự tham gia tích cực của cộng đồng, góp phần thực hiện hiệu quả chương trình giáo dục.

Theo số liệu chung của Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, cả nước có 79,3% xã đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó, Trường học, Giáo dục và Đào tạo là hai tiêu chí đạt tỷ lệ cao, nhất là các tiêu chí Giáo dục và Đào tạo.

Riêng đào tạo nghề, gần 250.000 lao động được chuẩn bị để tham gia thị trường, thể hiện nỗ lực lớn của hệ thống giáo dục nghề nghiệp.

Tuy nhiên, một số xã đạt tiêu chí ở mức tối thiểu, đặc biệt ở khu vực miền núi, do thiếu nguồn lực duy trì cơ sở vật chất và tỷ lệ bỏ học cao sau khi đạt chuẩn.

Hội nghị đã ghi nhận nhiều ý kiến tâm huyết, những kinh nghiệm trong quá trình triển khai tại cơ sở của các địa phương như Phú Thọ, Đà Nẵng, Tây Ninh, Đắk Lắk, Thái Nguyên, đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Tài chính... trong huy động nguồn lực, xóa mù chữ, kiểm định chất lượng các Trung tâm GDTX, GDNN...

Công bằng trong tiếp cận giáo dục

Ông Trần Anh Tuấn - Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng chia sẻ, nhờ nguồn lực đầu tư từ chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, điều kiện dạy - học ở các xã miền núi cao của Đà Nẵng đã và đang được cải thiện đáng kể, góp phần điều hòa chất lượng giáo dục cũng như công bằng trong thụ hưởng. "Để đạt được 2 tiêu chí liên quan đến giáo dục trong chương trình nông thôn mới không dễ dàng; ở miền núi cao lại càng khó, như Đà Nẵng có xã Hùng Sơn, thành phố vừa khởi công xây dựng trường liên cấp biên giới ở đất liền".

Bộ GD&ĐT khen thưởng các tập thể và cá nhân có thành tích xuất sắc trong thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021 - 2025.

Trong giai đoạn 2026–2030, Bộ GD&ĐT xác định mục tiêu trong thực hiện Chương trình MTQG về xây dựng nông thôn mới, tập trung hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, trọng tâm là phát triển phẩm chất, năng lực người học, tạo đột phá về nguồn lực, động lực và không gian mới cho phát triển giáo dục và đào tạo đảm bảo cơ hội bình đẳng cho mọi người, nhất là vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Để đạt được mục tiêu, theo Thứ trưởng Lê Tấn Dũng, cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, sửa đổi ba luật quan trọng về giáo dục; đổi mới quản lý theo hướng kiến tạo, huy động tối đa nguồn lực; tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ; xây dựng và nhân rộng các mô hình hiệu quả; nâng cao chất lượng đào tạo nghề và bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục. Công tác giám sát, đánh giá sẽ được đẩy mạnh, bảo đảm tiêu chí vừa phù hợp thực tế, vừa có tính thúc đẩy.

"Về nhiệm vụ đầu tư, cần tích hợp các chương trình mục tiêu quốc gia để tránh chồng chéo, bảo đảm hiệu quả sử dụng nguồn lực. Quan trọng hơn, việc triển khai phải gắn với các dự án, chương trình cụ thể. Nghị quyết 71-NQ/TW vừa qua được xem là bước đột phá nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn lớn, trong đó ngành Giáo dục phải tập trung nâng cao chất lượng.

Trong lĩnh vực đào tạo nghề, sẽ sửa đổi Luật Giáo dục nghề nghiệp với nhiều điểm mới, trong đó có mô hình “trường trung học nghề”. Loại hình này vừa đảm bảo học sinh có kiến thức phổ thông, vừa được đào tạo nghề, đồng thời vẫn đủ điều kiện dự thi tốt nghiệp THPT. Đây là bước đi nhằm hiện thực hóa mục tiêu phổ cập trung học phổ thông và tương đương", Thứ trưởng Lê Tấn Dũng cho biết.

Ngoài ra, theo Thứ trưởng, giáo dục phải bảo đảm công bằng trong tiếp cận, tạo cơ hội học tập cho mọi đối tượng.