GD&TĐ - Việc dành quá nhiều thời gian ở nhà sẽ gây ra những thay đổi gì đối với bộ não và cơ thể của chúng ta?
Ở Nhật Bản, thuật ngữ “Hikikomori” rất phổ biến. Bộ Y tế và Phúc lợi của đất nước này định nghĩa Hikikomori là những cá nhân không chịu rời khỏi nhà cha mẹ, không đi làm hoặc đi học và sống cách ly với xã hội trong một căn phòng trong hơn sáu tháng.
Mặc dù Hikikomori lần đầu tiên được nêu ra như một vấn đề xã hội trong giới trẻ Nhật Bản, nhưng khi BBC đưa tin về hiện tượng Hikikomori, nhiều khán giả Anh đã để lại bình luận nói rằng họ cũng từng có những trải nghiệm như vậy. Giờ đây, hiện tượng Hikikomori tương tự đang xảy ra ở hầu hết mọi nơi trên thế giới.
Việc dành quá nhiều thời gian ở nhà sẽ gây ra những thay đổi gì đối với bộ não và cơ thể của chúng ta?
Tâm trạng trở nên tồi tệ hơn
Một trong những nguyên nhân quan trọng khiến nhiều bạn trẻ chọn “ở nhà” là do bị va chạm trong cuộc sống thực và mất dũng khí đối mặt với cuộc sống.
Điều này có thể là do con người mắc chứng “rút lui xã hội” do thi kém, giao tiếp không tốt với người khác hoặc bị sa thải, và kiểu “chạy trốn” này chính xác là dấu hiệu của nhiều bệnh tâm thần, chẳng hạn như trầm cảm, rối loạn tâm trạng, lo âu xã hội, rối loạn nhân cách, v.v.
Khi bạn ở một nơi tương đối khép kín như ở nhà và không được tiếp cận với thế giới tự nhiên, điều đó có nghĩa là bạn có thể gặp rắc rối bởi những điều mà bạn không muốn đối mặt ngày này qua ngày khác.
Dần dần, những cảm giác này sẽ ngày càng lan rộng, khiến bạn ngày càng ít sẵn sàng đối mặt với cuộc sống thực. Theo một nghiên cứu của Nhật Bản năm 2020, người ta phát hiện ra rằng hiện tượng Hikikomori thậm chí có thể làm tăng ý nghĩ tự tử của con người.
Mất ngủ
Hiện tượng Hikikomori thậm chí có thể làm tăng ý nghĩ tự tử của con người. (Ảnh: ITN)
Nhịp sinh học đề cập đến đồng hồ sinh học bên trong cơ thể, cho cơ thể chúng ta biết khi nào nên thức và khi nào nên ngủ. Ánh sáng tự nhiên đóng vai trò quan trọng trong việc giúp cơ thể duy trì “nhịp sinh học” bình thường.
“Nhịp sinh học” được điều chỉnh bởi các tế bào cảm quang (ipRGC) trong mắt chúng ta sau khi nhận được ánh sáng. Ánh sáng mạnh là tín hiệu đánh thức chúng ta. Tín hiệu này có thể kích thích quá trình trao đổi chất của chúng ta và ức chế sự tiết melatonin một cách hiệu quả.
Ánh sáng yếu là tín hiệu cần nghỉ ngơi. Tín hiệu này có thể kích thích tiết melatonin, rất hữu ích trong việc rút ngắn thời gian đi vào giấc ngủ và cải thiện chất lượng giấc ngủ.
Thật không may, môi trường trong nhà của chúng ta thường không cung cấp trình tự mức độ ánh sáng cao và thấp cần thiết để có một giấc ngủ ngon.
Hầu hết môi trường trong nhà cung cấp ít hơn 1/10 hoặc 1% cường độ ánh sáng tự nhiên vào ban ngày (ngay cả trong mùa đông), điều đó có nghĩa là nếu chúng ta ở trong nhà cả ngày, cơ thể chúng ta sẽ không bao giờ biết “bây giờ là ban ngày” và không bao giờ nhận được các tín hiệu báo thức cần thiết để kích thích quá trình trao đổi chất và ức chế melatonin.
Vào ban đêm, hầu hết môi trường trong nhà đều quá sáng, cơ thể chúng ta không thể nhận được tín hiệu nghỉ ngơi chứ đừng nói đến việc kích thích tiết melatonin, điều này sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng giấc ngủ.
Thiếu vitamin D
Mọi người đều biết rằng tắm nắng giúp bổ sung canxi. Da của chúng ta có chứa “7-dehydrocholesterol” một cách tự nhiên, tiền chất của vitamin D. Khi tia cực tím của mặt trời chiếu vào da, chúng chuyển đổi tiền chất thành một phân tử gọi là vitamin D3, sau đó đi theo con đường trao đổi chất qua gan và cuối cùng đến thận, nơi nó được chuyển thành phân tử gọi là calcitriol. Phân tử này thúc đẩy sự hấp thu canxi và phốt pho trong ruột.
Nhưng trong môi trường trong nhà, đặc biệt là ngày nay khi chủ trương tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải, nhiều thiết bị chiếu sáng trong nhà đã được thay thế bằng đèn LED. Loại ánh sáng này hoàn toàn không chứa tia cực tím.
Theo thời gian, việc ở nhà kéo dài và giảm tiếp xúc với ánh nắng mặt trời có thể dẫn đến thiếu vitamin D, từ đó dẫn đến giảm mật độ xương và tăng nguy cơ loãng xương. Mức vitamin D thấp cũng liên quan đến các vấn đề sức khỏe mãn tính như tiểu đường và huyết áp cao.
Tăng cân và giảm thể lực
“Ở nhà” mỗi ngày đồng nghĩa với việc mức độ hoạt động của bạn chắc chắn sẽ giảm đi rất nhiều, điều này có khả năng dẫn đến tăng cân, hoặc ít nhất là khiến việc tăng cân trở nên dễ dàng hơn.
Khi bạn ở nhà, tất cả đồ ăn nhẹ và đồ uống về cơ bản đều trong tầm tay, và bạn không bận rộn với công việc hay học tập, bạn sẽ luôn thèm ăn một ít khoai tây chiên và uống một ít nước ngọt khi rảnh rỗi.
Điều nghiêm trọng hơn là việc ở nhà thường đồng nghĩa với ít tập thể dục hơn. Điều này khiến bạn tiêu thụ ít calo hơn mỗi ngày đồng thời cơ bắp của bạn không thể vận động được. Theo thời gian, thể lực của bạn chắc chắn sẽ suy giảm.
Hệ thống miễn dịch bị lung lay
Khi bạn không ra ngoài trong một thời gian dài, trạng thái tinh thần của bạn sẽ tồi tệ hơn, đồng thời thể lực của bạn cũng giảm sút. Cả hai điều này sẽ làm suy yếu hệ thống miễn dịch và khiến bạn dễ bị nhiễm vi khuẩn hơn.
Một trong những nguyên nhân quan trọng khiến nhiều bạn trẻ chọn “ở nhà” là do bị va chạm trong cuộc sống thực và mất dũng khí đối mặt với cuộc sống. (Ảnh: ITN)
Ở Nhật Bản, thuật ngữ “Hikikomori” rất phổ biến. Bộ Y tế và Phúc lợi của đất nước này định nghĩa Hikikomori là những cá nhân không chịu rời khỏi nhà cha mẹ, không đi làm hoặc đi học và sống cách ly với xã hội trong một căn phòng trong hơn sáu tháng.
Mặc dù Hikikomori lần đầu tiên được nêu ra như một vấn đề xã hội trong giới trẻ Nhật Bản, nhưng khi BBC đưa tin về hiện tượng Hikikomori, nhiều khán giả Anh đã để lại bình luận nói rằng họ cũng từng có những trải nghiệm như vậy. Giờ đây, hiện tượng Hikikomori tương tự đang xảy ra ở hầu hết mọi nơi trên thế giới.
Việc dành quá nhiều thời gian ở nhà sẽ gây ra những thay đổi gì đối với bộ não và cơ thể của chúng ta?
Tâm trạng trở nên tồi tệ hơn
Một trong những nguyên nhân quan trọng khiến nhiều bạn trẻ chọn “ở nhà” là do bị va chạm trong cuộc sống thực và mất dũng khí đối mặt với cuộc sống.
Điều này có thể là do con người mắc chứng “rút lui xã hội” do thi kém, giao tiếp không tốt với người khác hoặc bị sa thải, và kiểu “chạy trốn” này chính xác là dấu hiệu của nhiều bệnh tâm thần, chẳng hạn như trầm cảm, rối loạn tâm trạng, lo âu xã hội, rối loạn nhân cách, v.v.
Khi bạn ở một nơi tương đối khép kín như ở nhà và không được tiếp cận với thế giới tự nhiên, điều đó có nghĩa là bạn có thể gặp rắc rối bởi những điều mà bạn không muốn đối mặt ngày này qua ngày khác.
Dần dần, những cảm giác này sẽ ngày càng lan rộng, khiến bạn ngày càng ít sẵn sàng đối mặt với cuộc sống thực. Theo một nghiên cứu của Nhật Bản năm 2020, người ta phát hiện ra rằng hiện tượng Hikikomori thậm chí có thể làm tăng ý nghĩ tự tử của con người.
Mất ngủ
Hiện tượng Hikikomori thậm chí có thể làm tăng ý nghĩ tự tử của con người. (Ảnh: ITN)
Nhịp sinh học đề cập đến đồng hồ sinh học bên trong cơ thể, cho cơ thể chúng ta biết khi nào nên thức và khi nào nên ngủ. Ánh sáng tự nhiên đóng vai trò quan trọng trong việc giúp cơ thể duy trì “nhịp sinh học” bình thường.
“Nhịp sinh học” được điều chỉnh bởi các tế bào cảm quang (ipRGC) trong mắt chúng ta sau khi nhận được ánh sáng. Ánh sáng mạnh là tín hiệu đánh thức chúng ta. Tín hiệu này có thể kích thích quá trình trao đổi chất của chúng ta và ức chế sự tiết melatonin một cách hiệu quả.
Ánh sáng yếu là tín hiệu cần nghỉ ngơi. Tín hiệu này có thể kích thích tiết melatonin, rất hữu ích trong việc rút ngắn thời gian đi vào giấc ngủ và cải thiện chất lượng giấc ngủ.
Thật không may, môi trường trong nhà của chúng ta thường không cung cấp trình tự mức độ ánh sáng cao và thấp cần thiết để có một giấc ngủ ngon.
Hầu hết môi trường trong nhà cung cấp ít hơn 1/10 hoặc 1% cường độ ánh sáng tự nhiên vào ban ngày (ngay cả trong mùa đông), điều đó có nghĩa là nếu chúng ta ở trong nhà cả ngày, cơ thể chúng ta sẽ không bao giờ biết “bây giờ là ban ngày” và không bao giờ nhận được các tín hiệu báo thức cần thiết để kích thích quá trình trao đổi chất và ức chế melatonin.
Vào ban đêm, hầu hết môi trường trong nhà đều quá sáng, cơ thể chúng ta không thể nhận được tín hiệu nghỉ ngơi chứ đừng nói đến việc kích thích tiết melatonin, điều này sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng giấc ngủ.
Thiếu vitamin D
Mọi người đều biết rằng tắm nắng giúp bổ sung canxi. Da của chúng ta có chứa “7-dehydrocholesterol” một cách tự nhiên, tiền chất của vitamin D. Khi tia cực tím của mặt trời chiếu vào da, chúng chuyển đổi tiền chất thành một phân tử gọi là vitamin D3, sau đó đi theo con đường trao đổi chất qua gan và cuối cùng đến thận, nơi nó được chuyển thành phân tử gọi là calcitriol. Phân tử này thúc đẩy sự hấp thu canxi và phốt pho trong ruột.
Nhưng trong môi trường trong nhà, đặc biệt là ngày nay khi chủ trương tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải, nhiều thiết bị chiếu sáng trong nhà đã được thay thế bằng đèn LED. Loại ánh sáng này hoàn toàn không chứa tia cực tím.
Theo thời gian, việc ở nhà kéo dài và giảm tiếp xúc với ánh nắng mặt trời có thể dẫn đến thiếu vitamin D, từ đó dẫn đến giảm mật độ xương và tăng nguy cơ loãng xương. Mức vitamin D thấp cũng liên quan đến các vấn đề sức khỏe mãn tính như tiểu đường và huyết áp cao.
Tăng cân và giảm thể lực
“Ở nhà” mỗi ngày đồng nghĩa với việc mức độ hoạt động của bạn chắc chắn sẽ giảm đi rất nhiều, điều này có khả năng dẫn đến tăng cân, hoặc ít nhất là khiến việc tăng cân trở nên dễ dàng hơn.
Khi bạn ở nhà, tất cả đồ ăn nhẹ và đồ uống về cơ bản đều trong tầm tay, và bạn không bận rộn với công việc hay học tập, bạn sẽ luôn thèm ăn một ít khoai tây chiên và uống một ít nước ngọt khi rảnh rỗi.
Điều nghiêm trọng hơn là việc ở nhà thường đồng nghĩa với ít tập thể dục hơn. Điều này khiến bạn tiêu thụ ít calo hơn mỗi ngày đồng thời cơ bắp của bạn không thể vận động được. Theo thời gian, thể lực của bạn chắc chắn sẽ suy giảm.
Hệ thống miễn dịch bị lung lay
Khi bạn không ra ngoài trong một thời gian dài, trạng thái tinh thần của bạn sẽ tồi tệ hơn, đồng thời thể lực của bạn cũng giảm sút. Cả hai điều này sẽ làm suy yếu hệ thống miễn dịch và khiến bạn dễ bị nhiễm vi khuẩn hơn.
Đổi mới chăm sóc sức khỏe học đường để phòng bệnh từ sớm
GD&TĐ - Phòng tránh các bệnh không lây nhiễm, chuyên gia khuyến nghị, trường học cần tăng cường giáo dục thể chất để học sinh vận động ít nhất 60 phút/ngày.
2026-04-16 10:31
Xây dựng trường học không khói thuốc: Gia đình - 'Hàng rào' quan trọng
GD&TĐ - Sự gắn kết chặt chẽ giữa giáo viên và phụ huynh sẽ tạo nên 'hàng rào' vững chắc, giúp quản lý học sinh hiệu quả cả trong và ngoài trường học.
2026-04-16 10:30
3 đội Robotics LSTS đại diện cho tài năng Việt Nam chinh phục VEX World Championship 2026
Từ ngày 21 - 30/4, 3 đội Robotics LSTS - 3 đội xuất sắc đại diện cho tài năng Việt Nam sẽ chính thức lên đường chinh phục VEX World Championship 2026.
2026-04-16 10:28
Phát triển văn hóa đọc: Ngành xuất bản đứng trước cơ hội 10 tỷ USD
(CLO) Trong kỷ nguyên của công nghệ số và trí tuệ nhân tạo, văn hóa đọc vẫn là nền tảng không thể thay thế của sự phát triển bền vững.
2026-04-16 10:22
Chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non: Nâng chất đội ngũ từ 3 nhóm tiêu chuẩn
GD&TĐ - Bộ GD&ĐT vừa ban hành Thông tư số 28/2026/TT-BGDĐT quy định chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non (Thông tư số 28).
2026-04-16 10:22
Doanh nghiệp ‘trải thảm đỏ’ đón sinh viên EPU với cơ hội việc làm lương hấp dẫn
GD&TĐ - Ngày 16/4, Trường Đại học Điện lực (EPU) tổ chức ngày hội tuyển dụng thu hút nhiều doanh nghiệp lớn với hàng nghìn cơ hội việc làm cho sinh viên.
2026-04-16 10:21
Trang bị kỹ năng phòng đuối nước, bảo đảm an toàn cho học sinh
GD&TĐ - Trước kỳ nghỉ hè, trường học ở Phú Thọ chú trọng trang bị kỹ năng phòng đuối nước cho học sinh.
2026-04-16 10:20
Phú Thọ đứng thứ 2 toàn quốc tại sân chơi Trạng nguyên Tiếng Việt quốc gia
GD&TĐ - Năm học 2025-2026, tỉnh Phú Thọ đứng thứ 2 toàn quốc về số lượng và chất lượng giải sân chơi Trạng nguyên Tiếng Việt trên internet cấp quốc gia.
2026-04-16 10:20
Tái định hình dạy và học Toán trong kỷ nguyên số
GD&TĐ - Các nhà toán học nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải đổi mới dạy và học Toán để đáp ứng nhu cầu nhân lực trong thời đại AI và công nghệ.
2026-04-16 10:12
Giữ hồn Mường trong nếp nhà sàn
GD&TĐ - Ven lòng hồ sông Đà, giữa những đổi thay của đời sống hiện đại, nhiều gia đình người Mường vẫn gìn giữ nếp nhà sàn truyền thống như muốn lưu lại hồn cốt văn hóa của dân tộc mình.