Đơn giản thủ tục, tạo thuận lợi cho sinh viên vay vốn

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Quyết định số 50/2026/QĐ-TTg (Quyết định 50) quy định về tín dụng đối với học sinh, sinh viên (HSSV), chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.

Chính sách mới có nhiều điều chỉnh về hạn mức vay, đối tượng thụ hưởng và phương thức triển khai, tạo thêm điều kiện để người học có hoàn cảnh khó khăn tiếp tục theo đuổi việc học.

Nâng mức vay, mở rộng đối tượng thụ hưởng

Điểm đáng chú ý của chính sách là hạn mức cho vay được nâng lên tối đa 8 triệu đồng/tháng/HSSV, tăng gấp đôi so với mức 4 triệu đồng trước đây. Căn cứ nhu cầu thực tế của người học và mức học phí tại từng cơ sở đào tạo, Ngân hàng Chính sách xã hội xem xét, quyết định mức giải ngân cụ thể nhưng không vượt quá hạn mức quy định.

Về lãi suất, khoản vay tiếp tục áp dụng mức lãi suất bằng lãi suất cho vay đối với hộ nghèo theo từng thời kỳ do Thủ tướng Chính phủ quy định. Trường hợp phát sinh nợ quá hạn, lãi suất được tính bằng 130% lãi suất cho vay.

Quyết định 50 xác định đối tượng thụ hưởng là công dân Việt Nam đang theo học tại các cơ sở đào tạo, có hoàn cảnh khó khăn về kinh tế.

Trong đó, có HSSV mồ côi cả cha lẫn mẹ hoặc có cha và mẹ đều không có khả năng lao động, mất năng lực hành vi dân sự, mất tích theo quy định của pháp luật.

Trường hợp HSSV mồ côi cha hoặc mẹ, người còn lại thuộc một trong các tình trạng nêu trên cũng được vay vốn.

Chính sách cũng áp dụng với HSSV thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo hoặc hộ có mức sống trung bình theo chuẩn quy định của pháp luật.

Sinh viên Trường Đại học Nông Lâm TPHCM trong tuần sinh hoạt công dân, chào đón tân sinh viên năm 2026. Ảnh: NLU.

Ngoài ra, HSSV có gia đình gặp khó khăn về tài chính do tai nạn, bệnh tật, thiên tai, hỏa hoạn hoặc dịch bệnh trong thời gian đang theo học cũng thuộc diện được xem xét hỗ trợ, với điều kiện có xác nhận hằng năm của UBND cấp xã nơi cư trú.

Để tạo thuận lợi cho người vay và bảo đảm quản lý nguồn vốn, Ngân hàng Chính sách xã hội thực hiện phương thức cho vay thông qua hộ gia đình. Theo đó, đại diện hộ gia đình của HSSV đứng tên vay vốn và trực tiếp giao dịch với ngân hàng.

Tuy nhiên, trong trường hợp gia đình không còn thành viên nào đủ 18 tuổi trở lên hoặc người còn lại không có khả năng lao động, mất năng lực hành vi dân sự hay mất tích, HSSV được trực tiếp đứng tên vay vốn tại Ngân hàng Chính sách xã hội.

Thủ tục hành chính cũng được yêu cầu đơn giản, rõ ràng, dễ thực hiện. Ngân hàng Chính sách xã hội đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý hồ sơ, cho vay và thu nợ; đồng thời kết nối, chia sẻ dữ liệu với các cơ quan liên quan, bảo đảm bảo mật thông tin người vay.

Số hóa quy trình, rút ngắn thời gian tiếp cận vốn

Đánh giá cao chính sách tín dụng dành cho HSSV theo Quyết định 50, ThS. Đặng Kiên Cường, Trưởng phòng Hỗ trợ người học, Trường Đại học Nông Lâm TPHCM nhấn mạnh vai trò của các cơ sở giáo dục đại học trong quá trình đưa chính sách vào thực tiễn.

Theo ông, để chính sách phát huy hiệu quả, các trường cần chủ động đẩy mạnh thông tin, truyền thông; hướng dẫn, hỗ trợ thủ tục vay vốn; đồng thời rà soát, hoàn thiện thông tin người học.

Tại Trường Đại học Nông Lâm TPHCM, công tác truyền thông được triển khai qua email sinh viên, website, fanpage các khoa và tổ chức Đoàn - Hội. Nội dung tập trung cung cấp thông tin về đối tượng, điều kiện, mức vay, lãi suất và quy trình thực hiện.

Nhà trường đặc biệt chú trọng sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, sinh viên năm thứ nhất và sinh viên ở vùng sâu, vùng xa.

Trong hỗ trợ thủ tục, trường xây dựng quy trình rõ ràng, công khai đầu mối tiếp nhận, giải đáp thắc mắc, tạo thuận lợi cho sinh viên khi xin xác nhận. Các hoạt động được hỗ trợ bởi hệ thống số, hướng đến đồng bộ và hoàn thiện hồ sơ vay vốn tại ngân hàng.

Đối với việc rà soát thông tin người học, các đơn vị chức năng phối hợp với khoa chuyên môn kiểm tra tình trạng học tập, xác nhận thông tin sinh viên theo thẩm quyền và quy định. Khi cần thiết, nhà trường phối hợp với ngân hàng và địa phương để quá trình xét duyệt diễn ra thuận lợi.

Ông Đặng Kiên Cường, đại diện Trường Đại học Nông Lâm TPHCM, nhận tài trợ học bổng từ doanh nghiệp tại lễ khai giảng năm học 2026-2027. Ảnh: NLU.

Theo ông Đặng Kiên Cường, vai trò của nhà trường không chỉ dừng lại ở xác nhận hồ sơ mà còn phải chủ động cung cấp thông tin, hướng dẫn và đồng hành để sinh viên đủ điều kiện thực sự tiếp cận nguồn vốn ưu đãi.

Từ thực tiễn triển khai, ông Cường chỉ ra một số khó khăn cần tháo gỡ. Trước hết, thời gian xét duyệt và giải ngân đôi khi chưa đáp ứng kịp nhu cầu đóng học phí đầu học kỳ. Sinh viên thường cần vốn ngay khi nhập học hoặc đến hạn đóng học phí, trong khi quá trình hoàn thiện hồ sơ, xác nhận và thẩm định cần có thời gian.

Bên cạnh đó, việc trao đổi, đồng bộ dữ liệu giữa nhà trường, ngân hàng và địa phương đôi khi chưa thông suốt, gây khó khăn trong kiểm tra tình trạng học tập và cập nhật thông tin người vay. Việc xác minh hoàn cảnh khó khăn đột xuất cũng còn phức tạp, nhất là những trường hợp gia đình gặp biến cố do thiên tai, tai nạn, bệnh tật hoặc mất nguồn thu nhập, cần sự phối hợp của nhiều đơn vị để xác định mức độ khó khăn và hoàn thiện hồ sơ.

Để khắc phục, ông Cường cho rằng cần tăng cường cơ chế phối hợp, thống nhất đầu mối trao đổi thông tin, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong xác nhận hồ sơ và rút ngắn thời gian xử lý. Qua đó, giúp sinh viên tiếp cận nguồn vốn đúng thời điểm, giảm áp lực tài chính trong quá trình học tập.

Tân sinh viên làm thủ tục nhập học tại Trường Đại học Công Thương TPHCM năm 2026. Ảnh: HUIT.

Cùng quan điểm, ThS. Phạm Thái Sơn, Giám đốc Trung tâm Tuyển sinh và Truyền thông, Trường Đại học Công Thương TPHCM cho rằng, để chính sách phát huy hiệu quả, cần bảo đảm đúng người có nhu cầu, đúng thời điểm và thủ tục thuận lợi.

Theo ông Sơn, các trường cần chủ động thông tin qua website, mạng xã hội, đội ngũ cố vấn học tập và các kênh tư vấn trực tiếp; đồng thời bố trí đầu mối hướng dẫn hồ sơ, xác nhận tình trạng sinh viên kịp thời, tăng cường xử lý trực tuyến và phối hợp với ngân hàng, chính quyền địa phương.

Chia sẻ thực tiễn tại Trường Đại học Công Thương TPHCM, ông Sơn cho biết, mỗi năm có khoảng 60% người học (tương đương hơn 18.000 sinh viên) có nhu cầu xin giấy xác nhận sinh viên.

Giấy xác nhận phục vụ nhiều mục đích như vay vốn học tập, xin tạm hoãn nghĩa vụ quân sự và các thủ tục hành chính khác. Trong đó, một bộ phận sinh viên sử dụng giấy xác nhận để hoàn thiện hồ sơ vay vốn tại ngân hàng.

"Với số lượng sinh viên có nhu cầu lớn, cần số hóa quy trình, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ là yêu cầu cần thiết, vừa giảm tải công việc hành chính cho nhà trường, vừa tạo thuận lợi cho người học. Không nên để sinh viên phải đi lại nhiều lần, chờ đợi giấy tờ, thậm chí bỏ lỡ thời điểm đóng học phí vì những thủ tục hành chính có thể đơn giản hóa", ông Sơn nói.

Hỗ trợ toàn diện, giúp sinh viên yên tâm đến ngày tốt nghiệp

Bên cạnh hỗ trợ về tài chính, cán bộ phụ trách công tác sinh viên tại các trường đại học cho rằng, cần có thêm những giải pháp thiết thực để đồng hành, giúp người học có hoàn cảnh khó khăn yên tâm học tập và hạn chế nguy cơ phải bỏ học vì điều kiện kinh tế.

ThS. Phạm Thái Sơn cho biết, hằng năm, nhà trường đều thực hiện các chính sách học bổng vượt khó, trợ cấp khó khăn, miễn giảm học phí và hỗ trợ người học trong quá trình học tập.

Về lâu dài, các trường cần mở rộng cơ hội việc làm thêm an toàn, kết nối doanh nghiệp để sinh viên được thực tập hưởng lương, đồng thời xem xét giãn tiến độ đóng học phí trong những trường hợp phù hợp. Đặc biệt, đội ngũ cố vấn học tập cần kịp thời phát hiện sinh viên có nguy cơ nghỉ học do khó khăn kinh tế để nhà trường chủ động hỗ trợ.

Theo ông Sơn, chính sách hỗ trợ chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi không chỉ giúp sinh viên có tiền đóng học phí mà còn tạo điều kiện để các em hoàn thành chương trình học, có nghề nghiệp ổn định và tự chủ tài chính trong tương lai.

Cùng quan điểm, ThS. Đặng Kiên Cường cho rằng, hỗ trợ tài chính là điều kiện quan trọng, nhưng để sinh viên có hoàn cảnh khó khăn yên tâm học tập, nhà trường cần có giải pháp đồng bộ, thiết thực và lâu dài.

Nhà trường xác định mỗi sinh viên có hoàn cảnh khó khăn đều cần được quan tâm, hỗ trợ kịp thời và phù hợp với nhu cầu thực tế. Việc hỗ trợ không chỉ giúp các em vượt qua khó khăn trước mắt mà còn tạo điều kiện để duy trì việc học, phát huy năng lực và hoàn thành chương trình đào tạo. Quan điểm của chúng tôi là không để bất kỳ sinh viên nào phải từ bỏ cơ hội học tập vì khó khăn kinh tế.
ThS. Đặng Kiên Cường, Trưởng phòng Hỗ trợ người học, Trường Đại học Nông Lâm TPHCM

Tại Trường Đại học Nông Lâm TPHCM, bên cạnh các chính sách hỗ trợ theo quy định, nhà trường chú trọng vận động doanh nghiệp, cựu người học và các mạnh thường quân trong và ngoài trường tài trợ học bổng Đồng hành, bổ sung nguồn lực cho sinh viên có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.

Về đời sống, trường quan tâm bố trí chỗ ở ký túc xá với chi phí phù hợp, kết nối các đơn vị cung cấp dịch vụ nhà trọ để giới thiệu nơi ở có giá hợp lý, bảo đảm an toàn. Đồng thời, nhà trường tăng cường kết nối doanh nghiệp, giới thiệu việc làm bán thời gian phù hợp để sinh viên có thêm thu nhập mà không ảnh hưởng đến việc học.

"Bên cạnh đó, công tác tư vấn tâm lý, công tác xã hội học đường và hoạt động của các câu lạc bộ, đội, nhóm sinh viên được phát huy nhằm hỗ trợ học tập, chia sẻ khó khăn, tạo môi trường kết nối và giúp đỡ lẫn nhau", ông Cường cho biết

Sinh viên Trường Đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TPHCM) làm thủ tục vay vốn trong chương trình bảo lãnh vay và hỗ trợ lãi suất của hội cựu sinh viên nhà trường. Ảnh: HCMUT.