Mở rộng cơ hội cho sinh viên học nghề được cọ xát với môi trường quốc tế

GD&TĐ - Ngày 12/11, Bộ GD&ĐT tổ chức Hội nghị tổng kết và nhân rộng kết quả tham dự Kỳ thi kỹ năng nghề thế giới lần thứ 48 năm 2026. Thứ trưởng Lê Quân dự và phát biểu tại hội nghị.

Phát biểu khai mạc, ông Trần Thanh Đạm – Cục trưởng Cục GDNN-GDTX, Bộ GD&ĐT cho biết, Kỳ thi kỹ năng nghề là sự kiện lớn toàn cầu về tôn vinh kỹ năng nghề nghiệp do Tổ chức kỹ năng nghề thế giới (WorldSkills International) chủ trì, phối hợp với một quốc gia thành viên tổ chức định kỳ 2 năm một lần từ năm 1950 đến nay.

Tổ chức kỹ năng nghề thế giới hiện có 90 thành viên, Việt Nam là thành viên từ năm 2007 đến nay.

Kỳ thi hội tụ những thí sinh xuất sắc nhất (không vượt quá 22 tuổi, một số nghề không vượt quá 25 tuổi) đại diện cho các quốc gia, trong đó thí sinh chiếm đại đa số là người học thuộc cơ sở GDNN và GDĐH. Thí sinh tham dự làm bài thi không quá 4 ngày với thời gian làm bài từ 15 giờ/nghề đến 22 giờ/nghề tùy theo từng nghề.



Năm nay, Việt Nam tham dự Kỳ thi ở 11 nghề, gồm: Phay CNC, Tiện CNC, Cơ điện tử, Thiết kế kỹ thuật Cơ khí CAD, Điện lạnh, Lắp đặt điện, Công nghệ xe cơ giới hạng nặng, Sơn ô tô, Năng lượng tái tạo, Chăm sóc sức khoẻ và Xã hội, Công nghệ thời trang.

“Toàn bộ thí sinh tham dự Kỳ thi là người học được Hiệp hội GDNN Việt Nam, các cơ sở GDNN, doanh nghiệp lựa chọn kỹ lưỡng và đã trải qua các đợt huấn luyện tập trung tại các cơ sở GDNN, GDĐH và doanh nghiệp, trong đó có 2 nghề là Phay CNC và Tiện CNC do Công ty TNHH DENSO Việt Nam chủ trì, phối hợp với Đại học Công nghiệp Hà Nội và Đại học Phenikaa huấn luyện thí sinh trong thời gian gần 2 năm”, ông Đạm cho biết.

Kết quả 3 thí sinh Việt Nam tham gia ở nghề (Phay CNC, Tiện CNC và Năng lượng tái tạo) đã xuất sắc vượt qua mốc 700/800 điểm theo hệ thống tính điểm CIS của WSI và đoạt 3 Huy chương kỹ năng nghề xuất sắc (Medal for Excellence).

Đoàn Việt Nam đứng thứ 37 trong tổng số quốc gia/vùng lãnh thổ tham dự tính theo tổng số điểm huy chương.

Với kinh nghiệm là trường có thí sinh đạt Huy chương Kỹ năng nghề xuất sắc thế giới năm 2026, ông Phan Vĩnh An – Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghệ - Năng lượng Khánh Hòa chia sẻ bốn bài học kinh nghiệm trong quá trình lựa chọn thí sinh gồm:

Một là: Tuyển chọn thí sinh phải dựa trên năng lực thực chất, được kiểm chứng qua nhiệm vụ thực hành, chứ không chỉ dựa vào kết quả học tập hay đánh giá cảm tính ban đầu.

Hai là: Muốn huấn luyện đúng và trúng, trước hết phải nắm vững chuẩn kỹ năng nghề quốc tế và yêu cầu thực chất của từng nội dung thi.

Ba là: Không chỉ huấn luyện để thí sinh làm đúng một thao tác, mà phải rèn luyện khả năng hoàn thành trọn vẹn một nhiệm vụ kỹ thuật trong điều kiện thi đấu thực tế.

Bốn là: Thi thử phải được xem là công cụ chẩn đoán và điều chỉnh quá trình huấn luyện, chứ không đơn thuần là hoạt động tổng duyệt trước ngày thi.



Bên cạnh đó, ông An cũng đề xuất, để Kỳ thi kỹ năng nghề thế giới đạt kết quả cao, cần tăng cường kết nối chuyên gia, chia sẻ tài liệu và tổ chức thi thử liên cơ sở; đẩy mạnh hợp tác doanh nghiệp trong hỗ trợ thiết bị, công nghệ và chuyên môn; đồng thời gắn kết quả WorldSkills với đổi mới chương trình, phương pháp và nâng cao chất lượng đào tạo.

Từ kinh nghiệm thực tế trải qua, em Đỗ Văn Đức – đạt Huy chương Kỹ năng nghề xuất sắc nghề Tiện CNC, Kỳ thi kỹ năng nghề thế giới lần thứ 48 năm 2026 chia sẻ: “Đối với thí sinh tham gia kỳ thi nghề thế giới bên cạnh việc rèn luyện các nội dung thi đấu, điều quan trọng là phải hiểu sâu bản chất của công việc, nguyên lý kỹ thuật và quy trình thực hiện.

Khi có nền tảng vững vàng, bạn sẽ tự tin xử lý những tình huống mới và thích nghi tốt với các yêu cầu thay đổi trong quá trình thi đấu; rèn luyện bản thân trong môi trường có áp lực cao và luôn đặt ra những mục tiêu vượt qua giới hạn của chính mình.

Đồng thời, chủ động giao lưu, học hỏi từ các chuyên gia và bạn bè quốc tế. Chính những cơ hội trao đổi này giúp chúng ta tiếp cận các phương pháp làm việc tiên tiến, mở rộng tư duy và nhìn thấy những điểm cần tiếp tục hoàn thiện”.



Phát biểu tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Lê Quân ghi nhận và biểu dương tinh thần, kết quả ấn tượng mà các thí sinh, chuyên gia, các trường đã đạt được. Qua mỗi Kỳ thi kỹ năng nghề thế giới giúp các cơ sở GDNN, chuyên gia, thí sinh, thầy cô thu nhận được nhiều kinh nghiệm để đổi mới chương trình đào tạo.

Từ thực tiễn đó, Thứ trưởng Lê Quân gợi ý các trường nghề nên tổ chức nhiều hoạt động giao lưu, trao đổi kinh nghiệm thực hành để giảng viên, sinh viên được tiếp cận với công nghệ mới; mời các chuyên gia, doanh nghiệp về tập huấn để học hỏi kinh nghiệm.

Đồng thời, các trường có thể liên kết với trường nghề trên thế giới cho sinh viên được đi học trao đổi nước ngoài nhằm nâng cao tay nghề trước khi tốt nghiệp, thậm chí các em ấy chính là người đưa các công nghệ mới về nước để ứng dụng vào làm việc.

Phát biểu khai mạc, ông Trần Thanh Đạm – Cục trưởng Cục GDNN-GDTX, Bộ GD&ĐT cho biết, Kỳ thi kỹ năng nghề là sự kiện lớn toàn cầu về tôn vinh kỹ năng nghề nghiệp do Tổ chức kỹ năng nghề thế giới (WorldSkills International) chủ trì, phối hợp với một quốc gia thành viên tổ chức định kỳ 2 năm một lần từ năm 1950 đến nay.

Tổ chức kỹ năng nghề thế giới hiện có 90 thành viên, Việt Nam là thành viên từ năm 2007 đến nay.

Kỳ thi hội tụ những thí sinh xuất sắc nhất (không vượt quá 22 tuổi, một số nghề không vượt quá 25 tuổi) đại diện cho các quốc gia, trong đó thí sinh chiếm đại đa số là người học thuộc cơ sở GDNN và GDĐH. Thí sinh tham dự làm bài thi không quá 4 ngày với thời gian làm bài từ 15 giờ/nghề đến 22 giờ/nghề tùy theo từng nghề.



Năm nay, Việt Nam tham dự Kỳ thi ở 11 nghề, gồm: Phay CNC, Tiện CNC, Cơ điện tử, Thiết kế kỹ thuật Cơ khí CAD, Điện lạnh, Lắp đặt điện, Công nghệ xe cơ giới hạng nặng, Sơn ô tô, Năng lượng tái tạo, Chăm sóc sức khoẻ và Xã hội, Công nghệ thời trang.

“Toàn bộ thí sinh tham dự Kỳ thi là người học được Hiệp hội GDNN Việt Nam, các cơ sở GDNN, doanh nghiệp lựa chọn kỹ lưỡng và đã trải qua các đợt huấn luyện tập trung tại các cơ sở GDNN, GDĐH và doanh nghiệp, trong đó có 2 nghề là Phay CNC và Tiện CNC do Công ty TNHH DENSO Việt Nam chủ trì, phối hợp với Đại học Công nghiệp Hà Nội và Đại học Phenikaa huấn luyện thí sinh trong thời gian gần 2 năm”, ông Đạm cho biết.

Kết quả 3 thí sinh Việt Nam tham gia ở nghề (Phay CNC, Tiện CNC và Năng lượng tái tạo) đã xuất sắc vượt qua mốc 700/800 điểm theo hệ thống tính điểm CIS của WSI và đoạt 3 Huy chương kỹ năng nghề xuất sắc (Medal for Excellence).

Đoàn Việt Nam đứng thứ 37 trong tổng số quốc gia/vùng lãnh thổ tham dự tính theo tổng số điểm huy chương.

Với kinh nghiệm là trường có thí sinh đạt Huy chương Kỹ năng nghề xuất sắc thế giới năm 2026, ông Phan Vĩnh An – Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghệ - Năng lượng Khánh Hòa chia sẻ bốn bài học kinh nghiệm trong quá trình lựa chọn thí sinh gồm:

Một là: Tuyển chọn thí sinh phải dựa trên năng lực thực chất, được kiểm chứng qua nhiệm vụ thực hành, chứ không chỉ dựa vào kết quả học tập hay đánh giá cảm tính ban đầu.

Hai là: Muốn huấn luyện đúng và trúng, trước hết phải nắm vững chuẩn kỹ năng nghề quốc tế và yêu cầu thực chất của từng nội dung thi.

Ba là: Không chỉ huấn luyện để thí sinh làm đúng một thao tác, mà phải rèn luyện khả năng hoàn thành trọn vẹn một nhiệm vụ kỹ thuật trong điều kiện thi đấu thực tế.

Bốn là: Thi thử phải được xem là công cụ chẩn đoán và điều chỉnh quá trình huấn luyện, chứ không đơn thuần là hoạt động tổng duyệt trước ngày thi.



Bên cạnh đó, ông An cũng đề xuất, để Kỳ thi kỹ năng nghề thế giới đạt kết quả cao, cần tăng cường kết nối chuyên gia, chia sẻ tài liệu và tổ chức thi thử liên cơ sở; đẩy mạnh hợp tác doanh nghiệp trong hỗ trợ thiết bị, công nghệ và chuyên môn; đồng thời gắn kết quả WorldSkills với đổi mới chương trình, phương pháp và nâng cao chất lượng đào tạo.

Từ kinh nghiệm thực tế trải qua, em Đỗ Văn Đức – đạt Huy chương Kỹ năng nghề xuất sắc nghề Tiện CNC, Kỳ thi kỹ năng nghề thế giới lần thứ 48 năm 2026 chia sẻ: “Đối với thí sinh tham gia kỳ thi nghề thế giới bên cạnh việc rèn luyện các nội dung thi đấu, điều quan trọng là phải hiểu sâu bản chất của công việc, nguyên lý kỹ thuật và quy trình thực hiện.

Khi có nền tảng vững vàng, bạn sẽ tự tin xử lý những tình huống mới và thích nghi tốt với các yêu cầu thay đổi trong quá trình thi đấu; rèn luyện bản thân trong môi trường có áp lực cao và luôn đặt ra những mục tiêu vượt qua giới hạn của chính mình.

Đồng thời, chủ động giao lưu, học hỏi từ các chuyên gia và bạn bè quốc tế. Chính những cơ hội trao đổi này giúp chúng ta tiếp cận các phương pháp làm việc tiên tiến, mở rộng tư duy và nhìn thấy những điểm cần tiếp tục hoàn thiện”.



Phát biểu tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Lê Quân ghi nhận và biểu dương tinh thần, kết quả ấn tượng mà các thí sinh, chuyên gia, các trường đã đạt được. Qua mỗi Kỳ thi kỹ năng nghề thế giới giúp các cơ sở GDNN, chuyên gia, thí sinh, thầy cô thu nhận được nhiều kinh nghiệm để đổi mới chương trình đào tạo.

Từ thực tiễn đó, Thứ trưởng Lê Quân gợi ý các trường nghề nên tổ chức nhiều hoạt động giao lưu, trao đổi kinh nghiệm thực hành để giảng viên, sinh viên được tiếp cận với công nghệ mới; mời các chuyên gia, doanh nghiệp về tập huấn để học hỏi kinh nghiệm.

Đồng thời, các trường có thể liên kết với trường nghề trên thế giới cho sinh viên được đi học trao đổi nước ngoài nhằm nâng cao tay nghề trước khi tốt nghiệp, thậm chí các em ấy chính là người đưa các công nghệ mới về nước để ứng dụng vào làm việc.