Lần đầu tiên trí tuệ nhân tạo được dạy cho học sinh từ lớp 1

(CLO) Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa ban hành Khung nội dung thí điểm giáo dục trí tuệ nhân tạo (AI) dành cho học sinh phổ thông, nhằm trang bị những hiểu biết nền tảng, hình thành tư duy số và năng lực thích ứng trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ.

Theo Khung nội dung, giáo dục AI cho học sinh được xây dựng trên bốn mạch kiến thức trọng tâm: Tư duy lấy con người làm trung tâm; đạo đức AI; các kỹ thuật và ứng dụng AI; thiết kế hệ thống AI. Cách tiếp cận này nhấn mạnh việc phát triển năng lực toàn diện, kết hợp giữa hiểu biết công nghệ với trách nhiệm xã hội và giá trị nhân văn.

Khung nội dung được thiết kế phù hợp với hai giai đoạn giáo dục. Ở cấp tiểu học và trung học cơ sở, AI được triển khai theo định hướng giáo dục cơ bản; ở cấp trung học phổ thông, nội dung học tập hướng tới định hướng nghề nghiệp, khơi mở khả năng nghiên cứu, sáng tạo và ứng dụng công nghệ.



Cụ thể, ở bậc Tiểu học, học sinh chủ yếu được làm quen và trải nghiệm các ứng dụng AI đơn giản, trực quan, qua đó hình thành những khái niệm ban đầu và nhận biết vai trò của trí tuệ nhân tạo trong đời sống hằng ngày.

Sang cấp Trung học cơ sở, học sinh từng bước học cách sử dụng các công cụ AI để tạo ra sản phẩm số, hỗ trợ học tập và giải quyết các vấn đề thực tiễn.

Ở bậc Trung học phổ thông, học sinh được khuyến khích đi sâu hơn vào việc khám phá, thiết kế và cải tiến các công cụ AI đơn giản thông qua các dự án khoa học, qua đó phát triển tư duy hệ thống, năng lực sáng tạo và định hướng nghề nghiệp trong lĩnh vực công nghệ.

Bên cạnh nội dung giáo dục cốt lõi, học sinh có thể lựa chọn các chuyên đề học tập tự chọn nhằm tăng cường kỹ năng thực hành, tìm hiểu sâu hơn về các lĩnh vực ứng dụng của AI, cũng như các kỹ thuật lập trình và phát triển hệ thống trí tuệ nhân tạo.

Bộ GD&ĐT khuyến khích tổ chức dạy học AI theo hướng dự án, với hình thức linh hoạt, tạo hứng thú và phát huy vai trò chủ động của học sinh.

Đáng chú ý, nhiều chủ đề quan trọng như đạo đức AI, nhận diện rủi ro, phân tích chính sách có thể được triển khai thông qua thảo luận, tranh biện và nghiên cứu tình huống, không nhất thiết phụ thuộc vào máy tính hay thiết bị công nghệ.



Theo đó, học sinh không chỉ dừng lại ở việc đề xuất giải pháp, mà còn phải biết kiểm chứng, đánh giá hiệu quả, tính nhân văn và các vấn đề đạo đức của giải pháp trong môi trường số.

Việc đánh giá kết quả học tập được xây dựng bám sát các thành phần năng lực AI và các mạch nội dung chính. Riêng với các nội dung liên quan đến đạo đức, dữ liệu và pháp luật, việc đánh giá sẽ kết hợp giữa xử lý tình huống cụ thể và quan sát thái độ, hành vi, tinh thần trách nhiệm của học sinh khi tham gia không gian số.

Bên cạnh đó, giáo viên được khuyến khích tổ chức các hoạt động thuyết trình, phản biện, triển lãm sản phẩm AI nhằm phát triển tư duy phản biện, kỹ năng giao tiếp và khả năng hợp tác – những năng lực cốt lõi của công dân trong kỷ nguyên số.

Theo Khung nội dung, giáo dục AI cho học sinh được xây dựng trên bốn mạch kiến thức trọng tâm: Tư duy lấy con người làm trung tâm; đạo đức AI; các kỹ thuật và ứng dụng AI; thiết kế hệ thống AI. Cách tiếp cận này nhấn mạnh việc phát triển năng lực toàn diện, kết hợp giữa hiểu biết công nghệ với trách nhiệm xã hội và giá trị nhân văn.

Khung nội dung được thiết kế phù hợp với hai giai đoạn giáo dục. Ở cấp tiểu học và trung học cơ sở, AI được triển khai theo định hướng giáo dục cơ bản; ở cấp trung học phổ thông, nội dung học tập hướng tới định hướng nghề nghiệp, khơi mở khả năng nghiên cứu, sáng tạo và ứng dụng công nghệ.



Cụ thể, ở bậc Tiểu học, học sinh chủ yếu được làm quen và trải nghiệm các ứng dụng AI đơn giản, trực quan, qua đó hình thành những khái niệm ban đầu và nhận biết vai trò của trí tuệ nhân tạo trong đời sống hằng ngày.

Sang cấp Trung học cơ sở, học sinh từng bước học cách sử dụng các công cụ AI để tạo ra sản phẩm số, hỗ trợ học tập và giải quyết các vấn đề thực tiễn.

Ở bậc Trung học phổ thông, học sinh được khuyến khích đi sâu hơn vào việc khám phá, thiết kế và cải tiến các công cụ AI đơn giản thông qua các dự án khoa học, qua đó phát triển tư duy hệ thống, năng lực sáng tạo và định hướng nghề nghiệp trong lĩnh vực công nghệ.

Bên cạnh nội dung giáo dục cốt lõi, học sinh có thể lựa chọn các chuyên đề học tập tự chọn nhằm tăng cường kỹ năng thực hành, tìm hiểu sâu hơn về các lĩnh vực ứng dụng của AI, cũng như các kỹ thuật lập trình và phát triển hệ thống trí tuệ nhân tạo.

Bộ GD&ĐT khuyến khích tổ chức dạy học AI theo hướng dự án, với hình thức linh hoạt, tạo hứng thú và phát huy vai trò chủ động của học sinh.

Đáng chú ý, nhiều chủ đề quan trọng như đạo đức AI, nhận diện rủi ro, phân tích chính sách có thể được triển khai thông qua thảo luận, tranh biện và nghiên cứu tình huống, không nhất thiết phụ thuộc vào máy tính hay thiết bị công nghệ.



Theo đó, học sinh không chỉ dừng lại ở việc đề xuất giải pháp, mà còn phải biết kiểm chứng, đánh giá hiệu quả, tính nhân văn và các vấn đề đạo đức của giải pháp trong môi trường số.

Việc đánh giá kết quả học tập được xây dựng bám sát các thành phần năng lực AI và các mạch nội dung chính. Riêng với các nội dung liên quan đến đạo đức, dữ liệu và pháp luật, việc đánh giá sẽ kết hợp giữa xử lý tình huống cụ thể và quan sát thái độ, hành vi, tinh thần trách nhiệm của học sinh khi tham gia không gian số.

Bên cạnh đó, giáo viên được khuyến khích tổ chức các hoạt động thuyết trình, phản biện, triển lãm sản phẩm AI nhằm phát triển tư duy phản biện, kỹ năng giao tiếp và khả năng hợp tác – những năng lực cốt lõi của công dân trong kỷ nguyên số.