Mở rộng cánh cửa vào ngành bán dẫn từ nhiều bậc học

Từ hệ cao đẳng bước vào dây chuyền công nghệ cao

Khi lựa chọn học hệ cao đẳng ngành cơ khí tại Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng, Nguyễn Thanh Duy (23 tuổi) không hình dung rằng anh sẽ làm việc trong lĩnh vực bán dẫn.

Giống nhiều sinh viên khác, mục tiêu ban đầu của Duy là có tay nghề vững và được làm việc trong môi trường công nghệ hiện đại.

Hiện Duy đảm nhiệm vị trí Assembly Equipment Specialist trong bộ phận sản xuất tại tập đoàn Intel Việt Nam.

Công việc của anh gắn với vận hành thiết bị, kiểm tra quy trình và đảm bảo các tiêu chuẩn kỹ thuật trong dây chuyền.

Theo Duy, mọi thao tác đều phải tuân thủ quy định nghiêm ngặt, yêu cầu độ chính xác cao và tác phong chuyên nghiệp.

"Tôi từng lo lắng vì xuất phát điểm là hệ cao đẳng. Nhưng khi vào làm việc, điều quan trọng nhất là khả năng thích nghi và tinh thần trách nhiệm", Duy chia sẻ.

Thực tế tại doanh nghiệp cũng cho thấy, bên cạnh đội ngũ kỹ sư và chuyên gia, ngành bán dẫn cần số lượng lớn kỹ thuật viên được đào tạo bài bản. Tuy nhiên, khoảng cách giữa đào tạo và yêu cầu thực tiễn vẫn là vấn đề đặt ra.

Bà Đỗ Thị Thu Hương - đại diện quan hệ chính phủ của Intel Việt Nam, cho biết nguồn nhân lực trẻ của Việt Nam có tinh thần học hỏi tốt, song còn hạn chế về trải nghiệm thực hành trong môi trường chuẩn hóa cao.

"Nhiều sinh viên chưa được tiếp cận đủ với thiết bị, quy trình sản xuất hiện đại trong quá trình học. Do đó, doanh nghiệp phải đầu tư thêm thời gian đào tạo lại", bà Hương nhận định.

Bà Đỗ Thị Thu Hương - Giám đốc quan hệ chính phủ của Intel Việt Nam. Ảnh: Ngọc Long.

Theo bà, để phát triển ngành bán dẫn bền vững, việc mở rộng quy mô đào tạo cần đi kèm với nâng cao chất lượng thực hành và tăng cường phối hợp giữa nhà trường với doanh nghiệp, đặc biệt ở các bậc học kỹ thuật như cao đẳng và đại học ứng dụng.

Bà Hương chia sẻ thêm, từ khi doanh nghiệp này có mặt tại Việt Nam, trong nhà máy luôn cần số lượng lớn sinh viên hệ cao đẳng và đại học thuộc các ngành kỹ thuật để tham gia vào các công đoạn sản xuất và vận hành.

"Không phải tất cả vị trí đều yêu cầu bằng đại học. Nhiều vị trí kỹ thuật trong nhà máy phù hợp với sinh viên cao đẳng nếu đáp ứng được yêu cầu chuyên môn và kỹ năng", đại diện doanh nghiệp cho biết.

Tuy nhiên, tùy theo tính chất công việc, một số vị trí chuyên sâu hơn có thể yêu cầu trình độ đại học hoặc sau đại học, thậm chí bằng thạc sĩ đối với các mảng nghiên cứu, phát triển hoặc quản lý kỹ thuật.

Theo phía doanh nghiệp, điều quan trọng không chỉ là tấm bằng mà là năng lực thực tế, khả năng tuân thủ quy trình và làm việc trong môi trường tiêu chuẩn hóa cao.

Do đó, việc phối hợp giữa nhà trường và doanh nghiệp trong đào tạo, thực tập và định hướng kỹ năng cho sinh viên được xem là cần thiết để đáp ứng nhu cầu nhân lực lâu dài của ngành.

Giáo sư Jayathi Y. Murthy - Hiệu trưởng Đại học Bang Oregon, Mỹ (OSU).

Gắn đào tạo với thực tiễn

Từ góc nhìn quốc tế, Giáo sư Jayathi Y. Murthy - Hiệu trưởng Oregon State University (OSU), cho rằng, ngành bán dẫn đang mở ra cơ hội lớn cho các quốc gia có chiến lược đầu tư bài bản vào đào tạo và nghiên cứu ứng dụng.

Theo bà, đây không chỉ là lĩnh vực sản xuất, mà là nền tảng của hệ sinh thái công nghệ, tác động đến nhiều ngành như trí tuệ nhân tạo, năng lượng, thiết bị y tế hay sản xuất tiên tiến.

Tuy nhiên, để tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, yếu tố then chốt vẫn là nguồn nhân lực.

"Sinh viên Việt Nam là lực lượng giàu tiềm năng, có thể đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái khoa học - công nghệ toàn cầu", vị hiệu trưởng nói.

Bà Murthy nhấn mạnh, đào tạo trong lĩnh vực bán dẫn cần được thiết kế theo hướng liên ngành, kết hợp giữa nền tảng khoa học kỹ thuật vững chắc với trải nghiệm thực hành trong môi trường doanh nghiệp.

Cũng theo lãnh đạo OSU, mô hình hợp tác chặt chẽ giữa trường đại học và doanh nghiệp giúp chương trình đào tạo cập nhật sát với nhu cầu thực tế, đồng thời rút ngắn thời gian thích nghi của sinh viên khi bước vào thị trường lao động.

Tháng 9/2024, Chính phủ phê duyệt chương trình Phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, định hướng đến năm 2050.
Mục tiêu đến năm 2030 đào tạo ít nhất 50.000 nhân lực có trình độ từ đại học trở lên phục vụ ngành công nghiệp bán dẫn.

Sinh viên ngành kỹ thuật trong giờ học. Ảnh: CKC.