Vì sao điểm chuẩn ngành khoa học vượt cả điểm thủ khoa?

Ngành học này lấy tới 1.136/1.200 điểm, cao hơn 14 điểm so với mức 1.122 điểm mà thủ khoa kỳ thi đánh giá năng lực đạt được. Một con số đủ để biến bất cứ thí sinh nào thành “người ngoài cuộc”, kể cả thí sinh xuất sắc nhất.

Đại diện Trường Đại học Khoa học Tự nhiên thẳng thắn: điểm chuẩn không chỉ phản ánh kết quả bài thi mà còn bao gồm cả điểm cộng ưu tiên và điểm cộng cơ sở theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT).

Ở kỳ thi này, thí sinh khu vực 1 được cộng thêm 30 điểm, khu vực 2 nông thôn được cộng 20 điểm, khu vực 2 cộng 10 điểm. Chưa kể, nhóm ưu tiên 1 có thể được cộng tới 80 điểm, nhóm ưu tiên 2 cộng 40 điểm. Tổng mức cộng điểm tối đa không vượt quá 10% tổng điểm, tức khoảng 120 điểm.

Điều này đồng nghĩa, một thí sinh đạt 1.090 điểm nhưng thuộc diện ưu tiên hoàn toàn có thể “nhảy vọt” lên trên thủ khoa 1.122 điểm. Và chính sự “vượt chuẩn” này đã đẩy ngưỡng trúng tuyển lên cao chưa từng có.

Kỳ thi đánh giá năng lực 2025 thu hút hơn 152.000 thí sinh, với 223.000 lượt dự thi. Điểm trung bình toàn kỳ thi dao động 986 – 1.024 điểm, cho thấy mặt bằng chung ngày càng được nâng lên.

Trong “cơn sốt” ngành hot, điểm chuẩn liên tiếp chạm ngưỡng nghìn điểm. Tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ngoài Khoa học máy tính, ngành Trí tuệ nhân tạo đạt 1.092 điểm, Khoa học dữ liệu 1.019, Thiết kế vi mạch 1.002.

Theo công bố, mức điểm chuẩn này tăng tới 84 điểm so với năm 2024 (1.052 điểm) – mức cao nhất từ trước đến nay. Trong khi đó, thủ khoa kỳ thi chỉ đạt 1.122 điểm, tức thiếu 14 điểm mới đủ chuẩn trúng tuyển.

Trường Đại học Công nghệ Thông tin cũng chứng kiến mức điểm không kém cạnh: Trí tuệ nhân tạo 1.089, Khoa học dữ liệu 1.010, Khoa học máy tính 993. Thậm chí ở nhóm ngành xã hội, mức chuẩn cũng gây bất ngờ: Truyền thông đa phương tiện (972 điểm), Tâm lý học (917), Báo chí (913).

Chuyện “thủ khoa vẫn trượt” nghe qua tưởng nghịch lý, nhưng lại hợp lý nếu nhìn từ quy chế. Vấn đề đặt ra không phải ai đúng, ai sai, mà là: hệ thống cộng điểm ưu tiên liệu có đang vô tình tạo nên khoảng cách mới về cơ hội?

Nhiều chuyên gia giáo dục cho rằng, ưu tiên là cần thiết để bảo đảm công bằng xã hội. Song, khi khoảng cách điểm chuẩn được đẩy lên hàng chục điểm, thậm chí vượt thủ khoa, cơ chế này cần được rà soát để không tạo ra “cú sốc tuyển sinh” cho thí sinh giỏi.

“Điểm chuẩn càng cao, áp lực càng lớn. Nhưng nếu điểm ưu tiên vượt quá sức chịu đựng của thí sinh giỏi, chúng ta cần tính lại sự cân đối để tránh nghịch lý ‘học giỏi vẫn trượt’”, một chuyên gia giáo dục nhận định.