Theo đó, nhiều trường học đã tận dụng khoảng thời gian này để triển khai bài tập Tết theo hướng trải nghiệm, kết nối học sinh với gia đình.
Giữ nhịp giáo dục trong kỳ nghỉ dài
Kỳ nghỉ Tết Nguyên đán luôn là khoảng thời gian đặc biệt đối với học sinh tiểu học. Đây là thời điểm các em được nghỉ ngơi, sum họp cùng gia đình, nhưng cũng đặt ra không ít thách thức trong việc duy trì nề nếp sinh hoạt, học tập. Từ vấn đề đó, nhiều trường tiểu học trên địa bàn Hà Nội đã chủ động xây dựng các mô hình giáo dục linh hoạt, trong đó nổi bật là cách triển khai Bài tập Tết theo hướng trải nghiệm, rèn kỹ năng sống thay vì giao bài tập thuần túy trên sách vở.
Chia sẻ về công tác chuẩn bị trước kỳ nghỉ Tết, bà Hoàng Thị Thanh Bình, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Sài Đồng (phường Phúc Lợi, TP. Hà Nội) cho biết, nhà trường luôn xây dựng kế hoạch cụ thể cho từng giai đoạn trước, trong và sau Tết.
Bà Bình nhấn mạnh: “Mục tiêu lớn nhất không phải là duy trì việc học theo nghĩa truyền thống mà là giúp học sinh có một kỳ nghỉ an toàn, ý nghĩa và không đánh mất những nề nếp đã được hình thành trong năm học. Thêm vào đó, nhà trường xác định Tết là thời điểm rất phù hợp để giáo dục kỹ năng sống và giá trị gia đình. Vì vậy, các hoạt động được thiết kế theo hướng nhẹ nhàng, gắn với đời sống thực tế, không tạo áp lực cho học sinh hay phụ huynh”.
Ngay từ cuối học kỳ I, Trường Tiểu học Sài Đồng đã xây dựng kế hoạch và tuyên truyền tới phụ huynh thông qua họp cuối kỳ, nhóm liên lạc và các kênh thông tin nội bộ. Nội dung tập trung vào việc phối hợp giữa gia đình và nhà trường trong việc tổ chức các hoạt động cho học sinh trong dịp Tết, đảm bảo các em vừa được nghỉ ngơi, vừa duy trì thói quen sinh hoạt tích cực.
Một điểm nhấn trong Bài tập Tết của Trường Tiểu học Sài Đồng là chuyên đề giáo dục về cách nhận và sử dụng tiền lì xì. Theo bà Hoàng Thị Thanh Bình, đây là hoạt động được duy trì nhiều năm nhằm giúp học sinh hiểu đúng ý nghĩa của phong tục mừng tuổi đầu xuân.
“Chúng tôi hướng dẫn các em coi tiền lì xì là lời chúc tốt đẹp, không phải giá trị vật chất. Các em được gợi ý cách tiết kiệm, chi tiêu hợp lý hoặc sử dụng cho những mục đích ý nghĩa”, bà Bình chia sẻ.
Đồng quan điểm với cách tiếp cận này, thầy Đặng Vũ Hiệp, Giáo viên Tổng phụ trách Đội – Trường Tiểu học Đoàn Kết (TP. Hà Nội) cho rằng, kỳ nghỉ Tết chính là không gian giáo dục mở để học sinh được học từ những trải nghiệm đời sống thường ngày. Theo thầy Hiệp, thay vì giao bài tập mang tính lý thuyết, nhà trường lựa chọn thiết kế Bài tập Tết dưới dạng các nhiệm vụ trải nghiệm, giúp học sinh rèn kỹ năng tự phục vụ, kỹ năng giao tiếp và ý thức trách nhiệm trong gia đình.
“Chúng tôi không đặt nặng việc hoàn thành bài tập hay chấm điểm trong dịp Tết. Điều quan trọng là các em được tham gia vào quá trình chuẩn bị Tết cùng gia đình, từ dọn dẹp nhà cửa, sắp xếp góc học tập đến trang trí không gian sống. Thông qua những việc rất giản dị mà gần gũi, các em học được cách chia sẻ, hợp tác và hình thành nề nếp sinh hoạt tích cực”, thầy Đặng Vũ Hiệp chia sẻ.
Gia đình trở thành “lớp học”
Không chỉ hướng tới việc duy trì nề nếp học tập, nhiều trường học đang coi kỳ nghỉ Tết Nguyên đán là một không gian giáo dục mở, qua đó tăng cường rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh thông qua sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường. Trong bối cảnh kỳ nghỉ kéo dài, gia đình được xem là yếu tố then chốt trong việc hình thành thói quen và kỹ năng cho các em.
Theo bà Hoàng Thị Thanh Bình, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Sài Đồng, trong kỳ nghỉ dài ngày, vai trò của gia đình có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với việc hình thành thói quen và kỹ năng cho học sinh.
“Nhà trường chỉ đóng vai trò định hướng, còn gia đình mới là môi trường trực tiếp để các em thực hành những kỹ năng đã được học. Chỉ cần mỗi gia đình có một đến hai hoạt động chung trong dịp Tết cũng đã giúp các em hiểu rõ hơn giá trị của sự gắn kết và trách nhiệm”, bà Hoàng Thị Thanh Bình cho biết.
Từ góc độ triển khai thực tế, Trường Tiểu học Đoàn Kết lựa chọn cách tiếp cận Bài tập Tết như một chuỗi nhiệm vụ trải nghiệm, khuyến khích học sinh tham gia vào các hoạt động thường ngày của gia đình. Thầy Đặng Vũ Hiệp, Giáo viên Tổng phụ trách Đội nhà trường cho biết, sự tham gia của phụ huynh chính là yếu tố quyết định hiệu quả của các hoạt động này.
“Khi bố mẹ cùng làm, cùng trao đổi và cùng lắng nghe, các em không chỉ hoàn thành nhiệm vụ mà còn có cơ hội bày tỏ suy nghĩ và cảm xúc của mình trong gia đình”, thầy Hiệp nói.
Bên cạnh việc rèn kỹ năng tự phục vụ và giao tiếp, các hoạt động trong kỳ nghỉ Tết còn góp phần giáo dục học sinh về giá trị văn hóa truyền thống. Từ việc dọn dẹp, trang trí nhà cửa đến thực hành văn hóa nhận và sử dụng tiền lì xì, học sinh được tiếp cận những bài học gần gũi, mang tính ứng dụng cao. Theo bà Hoàng Thị Thanh Bình, đây là cách để các em hiểu rằng Tết không chỉ là thời gian nghỉ ngơi mà còn là dịp để học cách chia sẻ, tiết kiệm và quan tâm đến cộng đồng.
Một điểm chung trong cách làm của cả hai nhà trường là không đặt nặng việc đánh giá kết quả bằng điểm số hay hình thức. Thay vào đó, giáo viên khuyến khích học sinh ghi lại những trải nghiệm, chia sẻ cùng bạn bè và thầy cô khi quay trở lại trường.
“Những câu chuyện sau Tết chính là chất liệu để giáo viên hiểu hơn về học sinh, đồng thời giúp các em dễ dàng hòa nhịp trở lại với môi trường học tập”, thầy Hiệp chia sẻ.
Từ thực tiễn triển khai tại Trường Tiểu học Sài Đồng và Trường Tiểu học Đoàn Kết cho thấy, sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường trong kỳ nghỉ Tết giúp học sinh duy trì nề nếp sinh hoạt một cách tự nhiên, không áp lực. Quan trọng hơn, những trải nghiệm gắn với đời sống gia đình còn góp phần bồi đắp kỹ năng sống, tạo nền tảng cho sự phát triển toàn diện của các em trong hành trình học tập phía trước.
