Kinh nghiệm giáo dục học sinh phòng chống tác hại thuốc lá của trường quốc tế

GD&TĐ - Thay vì xem đây là phòng chống tác hại thuốc lá một chiến dịch tách biệt, SNA lồng ghép nhận thức vào chính trải nghiệm học đường của học sinh.



Nâng cao nhận thức cho học trò

Chia sẻ về hoạt động phòng, chống tác hại của thuốc lá tại Trường Quốc Tế Bắc Mỹ (SNA), (TP.HCM), TS. Robert Mullins – Hiệu trưởng nhà trường cho biết, chúng tôi đã lồng ghép hoạt động giáo dục tác hại của thuốc lá vào các môn như môn Sinh học; giáo dục Thể chất.

Chúng tôi thiết kế bài học về phòng chống tác hại thuốc lá không khô khan mà tập trung và những ảnh hưởng của thuốc lá đến sức khỏe hô hấp; từ đó xây dựng nền tảng khoa học và sự tự thấu hiểu.

“Khi học sinh nghiên cứu về chất lượng không khí hay phân tích các chiêu trò quảng cáo, các em đang tự xây dựng bộ lọc tư duy phản biện cho mọi lựa chọn sức khỏe. Ưu tiên của SNA không nằm ở bảng tin tuyên truyền mà nằm ở những câu hỏi học sinh tự đặt ra cho chính mình”, TS. Robert Mullins nhấnh mạnh.

Theo TS. Robert Mullins, thước đo trung thực nhất là cách học sinh xử lý thông tin khi không có ai giám sát. SNA chuyển từ các chiến dịch rầm rộ sang việc đưa nhận thức sức khỏe vào những trải nghiệm mà học sinh thực sự làm chủ: từ các dự án nghiên cứu khoa học tự thân đến các cuộc thảo luận nhóm do các em dẫn dắt.

Từ những thực tế đó, chúng tôi nhận thấy học sinh dùng chính kết quả nghiên cứu của mình để khuyên nhủ bạn bè hoặc phản biện lại các thông điệp độc hại trên mạng. Khi nhận thức chuyển từ "được dạy" sang "tự tư duy", đó là lúc giáo dục thực sự có hiệu quả. Hoạt động không phải là đích đến, mà là điểm khởi đầu cho khả năng phán đoán độc lập của học sinh.

Bên cạnh đó TS. Robert Mullins cũng đề cao sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội sẽ tạo tính nhất quán. Khi học sinh tiếp nhận cùng một thông điệp từ nhiều góc độ — thảo luận về "lựa chọn có trách nhiệm" với cố vấn, tìm hiểu "tiền sử sức khỏe gia đình" tại nhà và thực hiện "tiêu chuẩn không khí cộng đồng" với các đối tác địa phương — thông điệp đó sẽ được củng cố mạnh mẽ.

Các buổi hội thảo phụ huynh tại SNA không chỉ nói về thuốc lá, mà nói về cơ chế hình thành quyết định ở tuổi vị thành niên. Khi không có một đơn vị nào độc quyền thông điệp, học sinh sẽ không coi đó là "nội quy nhà trường" cứng nhắc mà là một giá trị sống hiển nhiên.



Tác động thuốc lá

Từ những thực tế cũng như nghiên cứu, SNA nhận thấy việc sử dụng thuốc lá hiếm khi chỉ vì bản thân chất kích thích; đó thường là tín hiệu của nhu cầu được thuộc về một nhóm, áp lực tâm lý hoặc mong muốn khẳng định bản sắc cá nhân.

Các yếu tố thường gặp bao gồm áp lực đồng trang lứa, các giai đoạn cao điểm về học thuật, hoặc cảm giác bị gò bó quyền tự chủ.

“Hiểu được điều này, SNA tập trung xây dựng môi trường gắn kết, rèn luyện bản lĩnh vượt qua áp lực và tạo ra cơ chế lựa chọn tích cực thay vì chỉ cấm đoán đơn thuần”, TS. Robert Mullins.

Đồng thời, khi phát hiện học sinh sử dụng thuốc lá phản ứng đầu tiên của SNA luôn là thấu hiểu hoàn cảnh: "Điều gì đang xảy ra với em?" chứ không phải là điều tra xét hỏi.

Thông qua khung hỗ trợ học sinh, SNA thực hiện các cuộc đối thoại riêng tư để bảo vệ lòng tự trọng của các em.

“Biện pháp giáo dục được cá nhân hóa: từ tư vấn sức khỏe, phối hợp cùng gia đình, đến việc kết nối học sinh với các cố vấn đồng trang lứa. Mục tiêu cuối cùng là giúp học sinh trở lại hòa nhập với cộng đồng với năng lực ra quyết định tốt hơn. Mọi hình thức kỷ luật, nếu cần thiết, đều đảm bảo tính tương xứng và tuyệt đối không công khai”, TS. Robert Mullins nói

Đồng thời, các tiêu chuẩn cộng đồng của SNA phản ánh cam kết về sức khỏe, an toàn và môi trường học tập tối ưu. Thuốc lá và thuốc lá điện tử bị cấm hoàn toàn trong khuôn viên trường và tại mọi hoạt động ngoại khóa. Đây không phải là quy định áp đặt, mà là trách nhiệm bảo hộ và sứ mệnh giáo dục của SNA.

“Những quy định này được nêu rõ trong hợp đồng nhập học và sổ tay học sinh. Quan trọng hơn, chúng được củng cố bằng văn hóa học đường: đội ngũ nhân viên là những hình mẫu tích cực, không gian trường học không khói thuốc và các sự kiện tập thể luôn gắn liền với lối sống lành mạnh. Tại SNA, quy định là nền tảng, còn văn hóa chính là giá trị cốt lõi”, TS. Robert Mullins cho biết thêm.



Nâng cao nhận thức cho học trò

Chia sẻ về hoạt động phòng, chống tác hại của thuốc lá tại Trường Quốc Tế Bắc Mỹ (SNA), (TP.HCM), TS. Robert Mullins – Hiệu trưởng nhà trường cho biết, chúng tôi đã lồng ghép hoạt động giáo dục tác hại của thuốc lá vào các môn như môn Sinh học; giáo dục Thể chất.

Chúng tôi thiết kế bài học về phòng chống tác hại thuốc lá không khô khan mà tập trung và những ảnh hưởng của thuốc lá đến sức khỏe hô hấp; từ đó xây dựng nền tảng khoa học và sự tự thấu hiểu.

“Khi học sinh nghiên cứu về chất lượng không khí hay phân tích các chiêu trò quảng cáo, các em đang tự xây dựng bộ lọc tư duy phản biện cho mọi lựa chọn sức khỏe. Ưu tiên của SNA không nằm ở bảng tin tuyên truyền mà nằm ở những câu hỏi học sinh tự đặt ra cho chính mình”, TS. Robert Mullins nhấnh mạnh.

Theo TS. Robert Mullins, thước đo trung thực nhất là cách học sinh xử lý thông tin khi không có ai giám sát. SNA chuyển từ các chiến dịch rầm rộ sang việc đưa nhận thức sức khỏe vào những trải nghiệm mà học sinh thực sự làm chủ: từ các dự án nghiên cứu khoa học tự thân đến các cuộc thảo luận nhóm do các em dẫn dắt.

Từ những thực tế đó, chúng tôi nhận thấy học sinh dùng chính kết quả nghiên cứu của mình để khuyên nhủ bạn bè hoặc phản biện lại các thông điệp độc hại trên mạng. Khi nhận thức chuyển từ "được dạy" sang "tự tư duy", đó là lúc giáo dục thực sự có hiệu quả. Hoạt động không phải là đích đến, mà là điểm khởi đầu cho khả năng phán đoán độc lập của học sinh.

Bên cạnh đó TS. Robert Mullins cũng đề cao sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội sẽ tạo tính nhất quán. Khi học sinh tiếp nhận cùng một thông điệp từ nhiều góc độ — thảo luận về "lựa chọn có trách nhiệm" với cố vấn, tìm hiểu "tiền sử sức khỏe gia đình" tại nhà và thực hiện "tiêu chuẩn không khí cộng đồng" với các đối tác địa phương — thông điệp đó sẽ được củng cố mạnh mẽ.

Các buổi hội thảo phụ huynh tại SNA không chỉ nói về thuốc lá, mà nói về cơ chế hình thành quyết định ở tuổi vị thành niên. Khi không có một đơn vị nào độc quyền thông điệp, học sinh sẽ không coi đó là "nội quy nhà trường" cứng nhắc mà là một giá trị sống hiển nhiên.



Tác động thuốc lá

Từ những thực tế cũng như nghiên cứu, SNA nhận thấy việc sử dụng thuốc lá hiếm khi chỉ vì bản thân chất kích thích; đó thường là tín hiệu của nhu cầu được thuộc về một nhóm, áp lực tâm lý hoặc mong muốn khẳng định bản sắc cá nhân.

Các yếu tố thường gặp bao gồm áp lực đồng trang lứa, các giai đoạn cao điểm về học thuật, hoặc cảm giác bị gò bó quyền tự chủ.

“Hiểu được điều này, SNA tập trung xây dựng môi trường gắn kết, rèn luyện bản lĩnh vượt qua áp lực và tạo ra cơ chế lựa chọn tích cực thay vì chỉ cấm đoán đơn thuần”, TS. Robert Mullins.

Đồng thời, khi phát hiện học sinh sử dụng thuốc lá phản ứng đầu tiên của SNA luôn là thấu hiểu hoàn cảnh: "Điều gì đang xảy ra với em?" chứ không phải là điều tra xét hỏi.

Thông qua khung hỗ trợ học sinh, SNA thực hiện các cuộc đối thoại riêng tư để bảo vệ lòng tự trọng của các em.

“Biện pháp giáo dục được cá nhân hóa: từ tư vấn sức khỏe, phối hợp cùng gia đình, đến việc kết nối học sinh với các cố vấn đồng trang lứa. Mục tiêu cuối cùng là giúp học sinh trở lại hòa nhập với cộng đồng với năng lực ra quyết định tốt hơn. Mọi hình thức kỷ luật, nếu cần thiết, đều đảm bảo tính tương xứng và tuyệt đối không công khai”, TS. Robert Mullins nói

Đồng thời, các tiêu chuẩn cộng đồng của SNA phản ánh cam kết về sức khỏe, an toàn và môi trường học tập tối ưu. Thuốc lá và thuốc lá điện tử bị cấm hoàn toàn trong khuôn viên trường và tại mọi hoạt động ngoại khóa. Đây không phải là quy định áp đặt, mà là trách nhiệm bảo hộ và sứ mệnh giáo dục của SNA.

“Những quy định này được nêu rõ trong hợp đồng nhập học và sổ tay học sinh. Quan trọng hơn, chúng được củng cố bằng văn hóa học đường: đội ngũ nhân viên là những hình mẫu tích cực, không gian trường học không khói thuốc và các sự kiện tập thể luôn gắn liền với lối sống lành mạnh. Tại SNA, quy định là nền tảng, còn văn hóa chính là giá trị cốt lõi”, TS. Robert Mullins cho biết thêm.