Bác sĩ chỉ rõ dấu hiệu chuyển nặng ở trẻ mắc bệnh tay chân miệng

(CLO) Số ca tay chân miệng tại Hà Nội đang có xu hướng gia tăng khi bước vào mùa cao điểm, trong đó nhiều trường hợp đến viện muộn, tiềm ẩn nguy cơ biến chứng nặng.

Khoảng một tháng gần đây, Trung tâm Nhi khoa, Bệnh viện Bạch Mai mỗi ngày tiếp nhận 5–6 trẻ mắc tay chân miệng, cao hơn cùng kỳ năm trước.

Theo TS.BS Trần Trang Anh, Trung tâm Nhi khoa, Bệnh viện Bạch Mai, tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm do virus, thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt là nhóm dưới 3 tuổi. Tác nhân chủ yếu là các virus thuộc nhóm Enterovirus, trong đó phổ biến là Coxsackievirus A16 và Enterovirus 71 (EV71).

“Bệnh lây rất nhanh qua đường tiêu hóa và tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết của người bệnh. Vì vậy, môi trường nhà trẻ, trường học là nơi dễ bùng phát dịch nếu không kiểm soát tốt”, bác sĩ Trang Anh nói.



Dễ nhầm là bệnh nhẹ, nhưng có thể chuyển nặng rất nhanh

Theo bác sĩ Trang Anh, biểu hiện ban đầu của tay chân miệng thường không rầm rộ: Trẻ sốt nhẹ, đau họng, loét miệng, nổi mụn nước ở lòng bàn tay, bàn chân hoặc mông. Phần lớn trường hợp có thể tự khỏi sau 7–10 ngày.

Tuy nhiên, bác sĩ Trang Anh lưu ý, không ít phụ huynh chủ quan vì nghĩ đây là bệnh lành tính.

“Điều đáng lo là một số trường hợp, đặc biệt liên quan đến chủng EV71, có thể diễn tiến rất nhanh và gây biến chứng nặng về thần kinh, tim mạch, hô hấp”, bác sĩ Trang Anh cho biết thêm.

Những dấu hiệu cần đưa trẻ đi viện ngay

Theo phân loại chuyên môn, tay chân miệng có nhiều mức độ. Ở giai đoạn nhẹ, trẻ có thể theo dõi tại nhà. Nhưng khi bệnh chuyển nặng, các dấu hiệu sẽ rõ rệt hơn.

“Phụ huynh cần đặc biệt chú ý khi trẻ sốt cao kéo dài trên 48 giờ, quấy khóc, nôn ói, ngủ không yên hoặc giật mình”, bác sĩ Trang Anh khuyến cáo.

Đáng lưu ý, các dấu hiệu như giật mình nhiều, run tay chân, đi loạng choạng, khó nuốt, thay đổi giọng nói hoặc sốt không đáp ứng thuốc hạ sốt là những cảnh báo nguy hiểm.

“Ngay khi xuất hiện các biểu hiện này, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt. Đây là giai đoạn có nguy cơ cao dẫn đến biến chứng nặng”, bác sĩ nhấn mạnh.

Ở các trường hợp nặng hơn, trẻ có thể rơi vào tình trạng rối loạn hô hấp, rối loạn tuần hoàn, thậm chí sốc, phù phổi cấp – những biến chứng có thể đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.



Phòng bệnh vẫn là giải pháp then chốt

Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và vaccine phòng bệnh tay chân miệng, do đó phòng ngừa đóng vai trò quan trọng nhất.

“Phụ huynh cần giữ vệ sinh cá nhân cho trẻ, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, vệ sinh đồ chơi, bề mặt tiếp xúc và hạn chế cho trẻ tiếp xúc với người nghi mắc bệnh”, bác sĩ Trang Anh khuyến nghị.

Trong trường hợp lớp học có trẻ mắc bệnh, cần cho trẻ nghỉ học và thực hiện cách ly theo hướng dẫn của cơ quan y tế.

Theo các bác sĩ, đa số trẻ mắc tay chân miệng sẽ hồi phục hoàn toàn nếu được theo dõi đúng cách. Tuy nhiên, việc phát hiện sớm dấu hiệu bất thường và đưa trẻ đi khám kịp thời là yếu tố quyết định.

“Không nên chủ quan với những biểu hiện ban đầu. Theo dõi sát trong những ngày đầu của bệnh là chìa khóa để tránh biến chứng đáng tiếc”, bác sĩ Trang Anh lưu ý thêm cho các bậc phụ huynh.

Khoảng một tháng gần đây, Trung tâm Nhi khoa, Bệnh viện Bạch Mai mỗi ngày tiếp nhận 5–6 trẻ mắc tay chân miệng, cao hơn cùng kỳ năm trước.

Theo TS.BS Trần Trang Anh, Trung tâm Nhi khoa, Bệnh viện Bạch Mai, tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm do virus, thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt là nhóm dưới 3 tuổi. Tác nhân chủ yếu là các virus thuộc nhóm Enterovirus, trong đó phổ biến là Coxsackievirus A16 và Enterovirus 71 (EV71).

“Bệnh lây rất nhanh qua đường tiêu hóa và tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết của người bệnh. Vì vậy, môi trường nhà trẻ, trường học là nơi dễ bùng phát dịch nếu không kiểm soát tốt”, bác sĩ Trang Anh nói.



Dễ nhầm là bệnh nhẹ, nhưng có thể chuyển nặng rất nhanh

Theo bác sĩ Trang Anh, biểu hiện ban đầu của tay chân miệng thường không rầm rộ: Trẻ sốt nhẹ, đau họng, loét miệng, nổi mụn nước ở lòng bàn tay, bàn chân hoặc mông. Phần lớn trường hợp có thể tự khỏi sau 7–10 ngày.

Tuy nhiên, bác sĩ Trang Anh lưu ý, không ít phụ huynh chủ quan vì nghĩ đây là bệnh lành tính.

“Điều đáng lo là một số trường hợp, đặc biệt liên quan đến chủng EV71, có thể diễn tiến rất nhanh và gây biến chứng nặng về thần kinh, tim mạch, hô hấp”, bác sĩ Trang Anh cho biết thêm.

Những dấu hiệu cần đưa trẻ đi viện ngay

Theo phân loại chuyên môn, tay chân miệng có nhiều mức độ. Ở giai đoạn nhẹ, trẻ có thể theo dõi tại nhà. Nhưng khi bệnh chuyển nặng, các dấu hiệu sẽ rõ rệt hơn.

“Phụ huynh cần đặc biệt chú ý khi trẻ sốt cao kéo dài trên 48 giờ, quấy khóc, nôn ói, ngủ không yên hoặc giật mình”, bác sĩ Trang Anh khuyến cáo.

Đáng lưu ý, các dấu hiệu như giật mình nhiều, run tay chân, đi loạng choạng, khó nuốt, thay đổi giọng nói hoặc sốt không đáp ứng thuốc hạ sốt là những cảnh báo nguy hiểm.

“Ngay khi xuất hiện các biểu hiện này, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt. Đây là giai đoạn có nguy cơ cao dẫn đến biến chứng nặng”, bác sĩ nhấn mạnh.

Ở các trường hợp nặng hơn, trẻ có thể rơi vào tình trạng rối loạn hô hấp, rối loạn tuần hoàn, thậm chí sốc, phù phổi cấp – những biến chứng có thể đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.



Phòng bệnh vẫn là giải pháp then chốt

Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và vaccine phòng bệnh tay chân miệng, do đó phòng ngừa đóng vai trò quan trọng nhất.

“Phụ huynh cần giữ vệ sinh cá nhân cho trẻ, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, vệ sinh đồ chơi, bề mặt tiếp xúc và hạn chế cho trẻ tiếp xúc với người nghi mắc bệnh”, bác sĩ Trang Anh khuyến nghị.

Trong trường hợp lớp học có trẻ mắc bệnh, cần cho trẻ nghỉ học và thực hiện cách ly theo hướng dẫn của cơ quan y tế.

Theo các bác sĩ, đa số trẻ mắc tay chân miệng sẽ hồi phục hoàn toàn nếu được theo dõi đúng cách. Tuy nhiên, việc phát hiện sớm dấu hiệu bất thường và đưa trẻ đi khám kịp thời là yếu tố quyết định.

“Không nên chủ quan với những biểu hiện ban đầu. Theo dõi sát trong những ngày đầu của bệnh là chìa khóa để tránh biến chứng đáng tiếc”, bác sĩ Trang Anh lưu ý thêm cho các bậc phụ huynh.