Cảm giác khó chịu sau khi thức khuya là một cảnh báo
2025/06/10 14:18
GD&TĐ - Trong nhịp sống hối hả của thời hiện đại, thói quen thức khuya gần như đã trở thành chuyện bình thường.
Cho dù đó là áp lực công việc, gánh nặng học tập hay những cám dỗ vô tận từ mạng xã hội và các chương trình giải trí, dường như có vô số lý do khiến chúng ta trì hoãn việc đi ngủ.
Tuy nhiên, hậu quả của việc thức khuya trong thời gian dài không chỉ là tình trạng mệt mỏi tạm thời hay buồn ngủ vào ngày hôm sau. Tác động này sâu sắc hơn nhiều so với những gì chúng ta tưởng tượng.
Từ tim đến thận, từ gan đến não, những cơ quan cốt lõi của cơ thể đều âm thầm gánh chịu hậu quả của việc thức khuya. Thức khuya làm thay đổi đồng hồ sinh học của chúng ta, đồng thời gửi đi tín hiệu cảnh báo về sức khỏe thể chất mà chúng ta không thể bỏ qua.
Cơ thể cần nghỉ ngơi ban đêm và gánh vác ban ngày
Ban đêm là thời gian quý giá để tim được thư giãn và hệ thần kinh của tim cần chuyển đổi trơn tru từ hệ thần kinh giao cảm bận rộn vào ban ngày sang được dây thần kinh phế vị kiểm soát vào ban đêm. Sự thay đổi này cho phép tim được nghỉ ngơi và nhịp tim sẽ chậm lại một cách tự nhiên.
Nhưng khi chúng ta thức khuya, các dây thần kinh giao cảm của chúng ta vẫn ở trạng thái kích thích, điều này không chỉ khiến tim khó được nghỉ ngơi thích hợp mà còn có thể dẫn đến tình trạng huyết áp tăng liên tục. Tác động này không hề nhỏ.
Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng những người ngủ ít hơn 6 tiếng mỗi đêm có nguy cơ mắc bệnh huyết áp cao cao hơn từ 20% đến 32%, trong đó tác động này đặc biệt đáng kể đối với phụ nữ.
Thức khuya không chỉ gây ra vấn đề về huyết áp. Thời gian ngủ giảm cũng có liên quan chặt chẽ đến việc tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch vành. Khi tình trạng thiếu ngủ trở nên phổ biến, nguy cơ mắc bệnh tim mạch vành tăng tới 48%.
Tim là nguồn năng lượng của cơ thể và là trung tâm của quá trình lưu thông máu. Một khi vấn đề xảy ra, nó có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của các cơ quan trong cơ thể và thậm chí gây tử vong đột ngột. Các nghiên cứu đã phát hiện những người khó ngủ có nguy cơ tử vong do tim mạch cao hơn 45%.
Sự cân bằng tinh tế của nhịp sinh học
Thiếu ngủ không chỉ ảnh hưởng đến trạng thái tinh thần mà còn tiềm ẩn mối đe dọa đến sức khỏe gan. (Ảnh: ITN)
Thận cũng không tránh khỏi bị tổn hại nếu bạn thức khuya. Các nghiên cứu đã phát hiện thận cũng có nhịp sinh học. Khi màn đêm buông xuống, chế độ làm việc của thận sẽ thay đổi, chẳng hạn như việc đi tiểu ít hơn vào ban đêm và độ pH của nước tiểu thay đổi. Nước tiểu có tính kiềm vào ban ngày và có tính axit vào ban đêm.
Tuy nhiên, khi chúng ta trì hoãn giấc ngủ và bỏ qua nhịp điệu tự nhiên của cơ thể, nhịp sinh học của thận sẽ bị phá vỡ.
Đây không chỉ là vấn đề điều chỉnh thời gian đơn giản mà còn có khả năng gây tổn hại đến chức năng thận. Các nghiên cứu đã phát hiện thời gian ngủ ngắn có liên quan chặt chẽ đến việc suy giảm chức năng thận.
Trung bình, cứ mỗi giờ ngủ bị giảm, tốc độ lọc cầu thận sẽ giảm 1,1 ml/phút/1,73 m^2. Mặc dù sự thay đổi này nhỏ nhưng tác động của nó đến sức khỏe thận là sâu sắc và lâu dài.
Cụ thể hơn, những người ngủ ít hơn 6 tiếng mỗi đêm có nguy cơ mắc bệnh thận mãn tính cao gấp đôi so với những người ngủ 7 đến 8 tiếng mỗi đêm. Dữ liệu này tiết lộ một sự thật không thể bỏ qua: thói quen ban đêm của chúng ta có thể âm thầm làm suy yếu sức khỏe thận.
Mối quan hệ của gan với giấc ngủ
Vào ban đêm, khi thế giới đã chìm vào giấc ngủ, gan vẫn âm thầm thực hiện ca trực đêm của mình. “Nhà máy hóa chất không ngủ” này xử lý nhiều trao đổi chất khác nhau vào ban đêm để duy trì sự cân bằng trong cơ thể.
Tuy nhiên, thói quen thức khuya sẽ cản trở quá trình sinh học tinh tế này. Thiếu ngủ có thể kích thích sự thèm ăn của chúng ta bằng cách làm tăng mức độ hormone gây cảm giác thèm ăn ghrelin, đồng thời làm giảm mức độ leptin, hormone kiểm soát cảm giác no, thường dẫn đến tăng cân.
Thiếu ngủ cũng có thể dẫn đến suy giảm độ nhạy insulin. Đây đều là những yếu tố nguy cơ gây nguy hiểm cho sức khỏe gan. Cụ thể, những người ngủ ít có nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu cao hơn 15%.
Nghỉ ngơi vào ban đêm để có tư duy sáng suốt
Trong cuộc sống hàng ngày, bộ não chắc chắn là cơ quan làm việc chăm chỉ nhất. Nó xử lý những suy nghĩ, cảm xúc và ký ức, thậm chí còn dệt nên những giấc mơ khi chúng ta đang ngủ. Tuy nhiên, nếu bạn thức khuya, não bộ sẽ không được nghỉ ngơi và phục hồi đúng mức.
Thiếu ngủ trong thời gian dài gây ra tổn thương sâu sắc cho não. Trí nhớ, khả năng tập trung và sự tỉnh táo đều có thể bị suy giảm nếu thức khuya lâu.
Nhìn chung, duy trì thói quen ngủ tốt không chỉ là việc điều chỉnh lối sống mà còn là biện pháp bảo vệ sức khỏe tổng thể. Đảm bảo ngủ đủ giấc là mối quan tâm cơ bản và quan trọng nhất cho sức khỏe của bạn.
Từ tim đến thận, từ gan đến não, những cơ quan cốt lõi của cơ thể đều âm thầm gánh chịu hậu quả của việc thức khuya. (Ảnh: ITN)
Cho dù đó là áp lực công việc, gánh nặng học tập hay những cám dỗ vô tận từ mạng xã hội và các chương trình giải trí, dường như có vô số lý do khiến chúng ta trì hoãn việc đi ngủ.
Tuy nhiên, hậu quả của việc thức khuya trong thời gian dài không chỉ là tình trạng mệt mỏi tạm thời hay buồn ngủ vào ngày hôm sau. Tác động này sâu sắc hơn nhiều so với những gì chúng ta tưởng tượng.
Từ tim đến thận, từ gan đến não, những cơ quan cốt lõi của cơ thể đều âm thầm gánh chịu hậu quả của việc thức khuya. Thức khuya làm thay đổi đồng hồ sinh học của chúng ta, đồng thời gửi đi tín hiệu cảnh báo về sức khỏe thể chất mà chúng ta không thể bỏ qua.
Cơ thể cần nghỉ ngơi ban đêm và gánh vác ban ngày
Ban đêm là thời gian quý giá để tim được thư giãn và hệ thần kinh của tim cần chuyển đổi trơn tru từ hệ thần kinh giao cảm bận rộn vào ban ngày sang được dây thần kinh phế vị kiểm soát vào ban đêm. Sự thay đổi này cho phép tim được nghỉ ngơi và nhịp tim sẽ chậm lại một cách tự nhiên.
Nhưng khi chúng ta thức khuya, các dây thần kinh giao cảm của chúng ta vẫn ở trạng thái kích thích, điều này không chỉ khiến tim khó được nghỉ ngơi thích hợp mà còn có thể dẫn đến tình trạng huyết áp tăng liên tục. Tác động này không hề nhỏ.
Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng những người ngủ ít hơn 6 tiếng mỗi đêm có nguy cơ mắc bệnh huyết áp cao cao hơn từ 20% đến 32%, trong đó tác động này đặc biệt đáng kể đối với phụ nữ.
Thức khuya không chỉ gây ra vấn đề về huyết áp. Thời gian ngủ giảm cũng có liên quan chặt chẽ đến việc tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch vành. Khi tình trạng thiếu ngủ trở nên phổ biến, nguy cơ mắc bệnh tim mạch vành tăng tới 48%.
Tim là nguồn năng lượng của cơ thể và là trung tâm của quá trình lưu thông máu. Một khi vấn đề xảy ra, nó có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của các cơ quan trong cơ thể và thậm chí gây tử vong đột ngột. Các nghiên cứu đã phát hiện những người khó ngủ có nguy cơ tử vong do tim mạch cao hơn 45%.
Sự cân bằng tinh tế của nhịp sinh học
Thiếu ngủ không chỉ ảnh hưởng đến trạng thái tinh thần mà còn tiềm ẩn mối đe dọa đến sức khỏe gan. (Ảnh: ITN)
Thận cũng không tránh khỏi bị tổn hại nếu bạn thức khuya. Các nghiên cứu đã phát hiện thận cũng có nhịp sinh học. Khi màn đêm buông xuống, chế độ làm việc của thận sẽ thay đổi, chẳng hạn như việc đi tiểu ít hơn vào ban đêm và độ pH của nước tiểu thay đổi. Nước tiểu có tính kiềm vào ban ngày và có tính axit vào ban đêm.
Tuy nhiên, khi chúng ta trì hoãn giấc ngủ và bỏ qua nhịp điệu tự nhiên của cơ thể, nhịp sinh học của thận sẽ bị phá vỡ.
Đây không chỉ là vấn đề điều chỉnh thời gian đơn giản mà còn có khả năng gây tổn hại đến chức năng thận. Các nghiên cứu đã phát hiện thời gian ngủ ngắn có liên quan chặt chẽ đến việc suy giảm chức năng thận.
Trung bình, cứ mỗi giờ ngủ bị giảm, tốc độ lọc cầu thận sẽ giảm 1,1 ml/phút/1,73 m^2. Mặc dù sự thay đổi này nhỏ nhưng tác động của nó đến sức khỏe thận là sâu sắc và lâu dài.
Cụ thể hơn, những người ngủ ít hơn 6 tiếng mỗi đêm có nguy cơ mắc bệnh thận mãn tính cao gấp đôi so với những người ngủ 7 đến 8 tiếng mỗi đêm. Dữ liệu này tiết lộ một sự thật không thể bỏ qua: thói quen ban đêm của chúng ta có thể âm thầm làm suy yếu sức khỏe thận.
Mối quan hệ của gan với giấc ngủ
Vào ban đêm, khi thế giới đã chìm vào giấc ngủ, gan vẫn âm thầm thực hiện ca trực đêm của mình. “Nhà máy hóa chất không ngủ” này xử lý nhiều trao đổi chất khác nhau vào ban đêm để duy trì sự cân bằng trong cơ thể.
Tuy nhiên, thói quen thức khuya sẽ cản trở quá trình sinh học tinh tế này. Thiếu ngủ có thể kích thích sự thèm ăn của chúng ta bằng cách làm tăng mức độ hormone gây cảm giác thèm ăn ghrelin, đồng thời làm giảm mức độ leptin, hormone kiểm soát cảm giác no, thường dẫn đến tăng cân.
Thiếu ngủ cũng có thể dẫn đến suy giảm độ nhạy insulin. Đây đều là những yếu tố nguy cơ gây nguy hiểm cho sức khỏe gan. Cụ thể, những người ngủ ít có nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu cao hơn 15%.
Nghỉ ngơi vào ban đêm để có tư duy sáng suốt
Trong cuộc sống hàng ngày, bộ não chắc chắn là cơ quan làm việc chăm chỉ nhất. Nó xử lý những suy nghĩ, cảm xúc và ký ức, thậm chí còn dệt nên những giấc mơ khi chúng ta đang ngủ. Tuy nhiên, nếu bạn thức khuya, não bộ sẽ không được nghỉ ngơi và phục hồi đúng mức.
Thiếu ngủ trong thời gian dài gây ra tổn thương sâu sắc cho não. Trí nhớ, khả năng tập trung và sự tỉnh táo đều có thể bị suy giảm nếu thức khuya lâu.
Nhìn chung, duy trì thói quen ngủ tốt không chỉ là việc điều chỉnh lối sống mà còn là biện pháp bảo vệ sức khỏe tổng thể. Đảm bảo ngủ đủ giấc là mối quan tâm cơ bản và quan trọng nhất cho sức khỏe của bạn.
Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam lọt Top 20 nhãn hiệu nổi tiếng Việt Nam 2026
GD&TĐ - Sau gần 70 năm hình thành và phát triển, NXB Giáo dục Việt Nam được vinh danh Top 20 Nhãn hiệu nổi tiếng Việt Nam 2026.
2026-07-21 07:52
Những rào cản kìm hãm chuyển giao kết quả nghiên cứu từ đại học
GD&TĐ - Khoảng cách giữa nghiên cứu và ứng dụng vẫn là bài toán lớn của các trường đại học, đòi hỏi đổi mới cơ chế và hệ sinh thái chuyển giao.
2026-07-21 07:52
Đánh thức không gian đô thị Hà Nội bằng thiết kế sáng tạo
GD&TĐ - Lần đầu tiên, các ý tưởng thiết kế khả thi cho không gian đô thị Hà Nội được đặt mục tiêu triển khai thực tế.
2026-07-21 07:52
Ba nghệ sĩ Việt tham gia dự án kết nối nghệ thuật sơn mài Việt-Nhật
GD&TĐ - Ba nghệ sĩ Việt Nam sẽ tới thành phố Wajima (Nhật Bản) để tham gia chương trình nghiên cứu, mở đầu dự án “Con đường sơn mài Việt – Nhật".
2026-07-21 07:51
Phát huy ‘tài sản chất xám’ sau nghỉ hưu của đội ngũ nhà giáo
GD&TĐ - Việc Thông tư số 59/2026/TT-BGDĐT quy định về nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu đã tháo gỡ ‘điểm nghẽn’ về nhân sự cấp cao.
2026-07-21 07:51
Trường Tiểu học Nguyệt Đức nâng chất lượng từ đổi mới và chuyển đổi số
GD&TĐ - Đổi mới quản trị, phát triển đội ngũ và chuyển đổi số giúp Trường Tiểu học Nguyệt Đức (Phú Thọ) nâng cao chất lượng, tạo nền tảng cho đoạn mới.
2026-07-21 07:51
Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu thăm Trường Đại học Tôn Đức Thắng
GD&TĐ - Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu thăm Trường ĐH Tôn Đức Thắng và dự khán trận chung kết toàn quốc Giải Bóng đá công nhân, viên chức Việt Nam 2026.
2026-07-21 07:51
Chuột Logitech tích hợp phím tắt AI có thể thay đổi cách dân văn phòng làm việc?
GD&TĐ - Logitech đang đưa trợ lý AI đến gần hơn với thao tác hằng ngày qua phím tắt trên chuột văn phòng cao cấp MX Master 4.
2026-07-21 07:51
Hải Phòng kiến nghị sớm tuyển dụng bổ sung giáo viên đáp ứng năm học mới
GD&TĐ - Trước tình trạng thiếu giáo viên, cử tri Hải Phòng kiến nghị thành phố sớm bổ sung biên chế phù hợp với nhu cầu thực tế.
2026-07-21 07:50
Kết nối toàn diện với doanh nghiệp, trường CĐ đạt gần 100% sinh viên có việc làm
GD&TĐ - Chiều 20/7, Trường CĐ Việt Mỹ Hà Nội - thành viên Tập đoàn Giáo dục EQuest tổ chức lễ tốt nghiệp hệ cao đẳng cho sinh viên khóa K23.