Lão hóa nhanh vì… ngủ sai cách

2026/02/06 14:06

GD&TĐ - Nghiên cứu cho thấy, chất lượng giấc ngủ ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình lão hóa của độ tuổi sinh học.


Với nhịp sống hiện đại, ngày càng nhiều người gặp vấn đề với giấc ngủ, nhưng bạn có biết, ngủ không ngon không chỉ ảnh hưởng đến năng lượng ban ngày, mà còn làm tăng tốc độ lão hóa?
Bài viết này giúp bạn tìm hiểu mối quan hệ giữa giấc ngủ và lão hóa, cũng như cách điều chỉnh thói quen ngủ để trở nên trẻ trung và khỏe mạnh hơn.
Kết quả nghiên cứu
Các nhà nghiên cứu từ Đại học Augusta nước Mỹ và Đại học Thành phố Hồng Kông đã thực hiện một nghiên cứu quốc tế về giấc ngủ và tuổi sinh học. Đối tượng nghiên cứu là 6000 người trưởng thành, sử dụng dữ liệu từ máy đo gia tốc để theo dõi thói quen ngủ của họ, bao gồm thời gian bắt đầu ngủ, thời gian thức dậy, thời gian ngủ và hiệu suất ngủ.
Nghiên cứu này đã tiết lộ mối quan hệ giữa mô hình giấc ngủ và tuổi sinh học, kết quả thật bất ngờ. Nghiên cứu phát hiện: Giấc ngủ không đều làm tăng tốc độ lão hóa.
Nghiên cứu phát hiện rằng thói quen ngủ không đều sẽ làm gia tăng tốc độ lão hóa của tuổi sinh học một cách đáng kể, đặc biệt trong các trường hợp sau:
Thời gian ngủ không ổn định
So với những người duy trì giấc ngủ đều đặn, những người có thời gian ngủ không liên tục thì tuổi sinh học "già" hơn khoảng 0.63 tuổi.
Ngủ bù
Những người thường xuyên ngủ bù, mặc dù trong thời gian ngắn có vẻ như đã phục hồi sức lực, nhưng tuổi sinh học "già" hơn khoảng 0.52 tuổi. Ngủ bù không thể thay thế cho quy trình ngủ bình thường.
Khác biệt về giấc ngủ giữa ngày làm việc và cuối tuần
Những người có sự khác biệt lớn về thời gian ngủ vào ngày làm việc và cuối tuần sẽ có tuổi sinh học "già" đi khoảng 0,77 tuổi. Mặc dù việc "bù" giấc ngủ vào cuối tuần có thể phục hồi thể lực trong thời gian ngắn, nhưng nó lại làm rối loạn đồng hồ sinh học của cơ thể, ảnh hưởng đến sức khỏe lâu dài.
Hơn nữa, nghiên cứu cũng chỉ ra hiệu suất giấc ngủ và thời điểm giữa giấc ngủ (tức là điểm giữa thời gian đi ngủ và thời gian thức dậy) cũng sẽ ảnh hưởng đến tuổi sinh học. Những người đi ngủ muộn và dậy sớm sẽ lão hóa nhanh chóng hơn so với những người duy trì thói quen sinh hoạt bình thường.
Ngủ không đủ giấc làm tăng tốc độ lão hóa
Ngủ không đủ giấc không chỉ cản trở chức năng của não trong việc "dọn dẹp" chất thải trao đổi chất, mà còn có thể làm tăng nguy cơ mắc các vấn đề sức khỏe như bệnh tim mạch. Nghiên cứu cho thấy, trong giai đoạn ngủ sâu, não sẽ loại bỏ một số chất thải độc hại, và quá trình này rất quan trọng để ngăn ngừa các bệnh như Alzheimer.
Nếu không ngủ đủ giấc, quá trình "dọn dẹp" này sẽ không thể diễn ra bình thường, dẫn đến sự tích tụ chất thải trao đổi chất, về lâu dài sẽ có ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe của não và cơ thể.
Vì vậy, cách ngủ sai không chỉ ảnh hưởng đến hiệu suất hàng ngày của chúng ta, mà còn có thể âm thầm làm tăng tốc độ lão hóa.
Mẹo cải thiện chất lượng giấc ngủ
Điều quan trọng nhất là đi ngủ và thức dậy vào cùng một thời gian mỗi ngày, kể cả vào cuối tuần, không nên thay đổi. (Ảnh: ITN)

Giới chuyên gia đã tổng kết một số thói quen lành mạnh quan trọng sau đây, giúp bạn cải thiện chất lượng giấc ngủ từ chế độ ăn uống hàng ngày, môi trường ngủ và thói quen sống:
Duy trì thời gian ngủ đều đặn
Điều quan trọng nhất là đi ngủ và thức dậy vào cùng một thời gian mỗi ngày, kể cả vào cuối tuần, không nên thay đổi. Điều này giúp ổn định đồng hồ sinh học của cơ thể, tránh làm rối loạn quy tắc giấc ngủ.
Tránh kích thích trước khi ngủ
Hai giờ trước khi ngủ không nên uống rượu hoặc cà phê, tránh ăn thực phẩm có nhiều đường hoặc chất béo. Cố gắng tránh những thực phẩm gây hạ đường huyết vào bữa tối, nếu cần có thể ăn một chút đồ ăn nhẹ dễ tiêu hóa, chẳng hạn như sữa chua hoặc trái cây.
Môi trường ngủ phải yên tĩnh và tối
Đảm bảo phòng ngủ yên tĩnh, ánh sáng mờ. Nếu có tiếng ồn bên ngoài, có thể xem xét sử dụng nút tai. Khi ngủ, hãy tắt hết tất cả các thiết bị điện tử, tránh sử dụng điện thoại, máy tính bảng, v.v..
Giữ thói quen tốt hàng ngày
Tránh làm việc hoặc xem tivi trên giường. Thời gian ngủ trưa không nên quá 30 phút, và tránh ngủ sau 3 giờ chiều. Duy trì thói quen tập thể dục đều đặn, đặc biệt là bài tập aerobic, sẽ giúp dễ ngủ hơn.
Điều chỉnh nhiệt độ phòng ngủ
Nhiệt độ phòng ngủ không nên quá nóng, giữ cho môi trường mát mẻ phù hợp sẽ giúp giấc ngủ sâu hơn.
Hạn chế thức khuya
Cứ thức khuya liên tục không chỉ nhanh chóng làm tiêu hao năng lượng của bạn, mà còn làm cho tuổi sinh học của cơ thể tăng lên một cách âm thầm. Chuyên gia khuyên bạn nên ngủ đủ 7-9 giờ mỗi đêm, giữ thói quen sinh hoạt đều đặn.
Theo Tùng Lâm
giaoducthoidai.vn
Theo: giaoducthoidai.vn
2026/02/06 12:11 (GMT+7)
2026-07-15 08:11

Giáo dục thể chất cần trở thành trụ cột trong chiến lược phát triển con người

GD&TĐ - Theo Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh, giáo dục thể chất không chỉ là môn học, mà cần trở thành trụ cột trong chiến lược phát triển người Việt Nam.

Giáo dục thể chất cần trở thành trụ cột trong chiến lược phát triển con người
2026-07-15 08:06

Bộ GD&ĐT ban hành phân công nhiệm vụ của Bộ trưởng, Thứ trưởng sau kiện toàn lãnh đạo

GD&TĐ - Ngày 13/7, Bộ GD&ĐT ban hành Quyết định số 2047/QĐ-BGDĐT về việc phân công nhiệm vụ của Bộ trưởng và các Thứ trưởng Bộ GD&ĐT.

Bộ GD&ĐT ban hành phân công nhiệm vụ của Bộ trưởng, Thứ trưởng sau kiện toàn lãnh đạo
2026-07-15 08:04

Mục tiêu giảm 35% cơ sở giáo dục, nhiều xã tại Nghệ An sẽ phải sáp nhập trường

GD&TĐ - Sở GD&ĐT Nghệ An vừa ban hành hướng dẫn rà soát, sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn, mục tiêu giảm 35% đầu mối trường học.

Mục tiêu giảm 35% cơ sở giáo dục, nhiều xã tại Nghệ An sẽ phải sáp nhập trường
2026-07-15 07:01

Nhiều chuyển biến tích cực trong đổi mới giáo dục phổ thông tại Đồng Tháp

GD&TĐ - Năm học 2025 - 2026, ngành Giáo dục tỉnh Đồng Tháp ghi nhận nhiều kết quả khả quan trong việc triển khai Chương trình Giáo dục phổ thông.

Nhiều chuyển biến tích cực trong đổi mới giáo dục phổ thông tại Đồng Tháp
2026-07-15 02:05

Quy định mới về liên thông giữa trung học nghề, trung cấp, cao đẳng và đại học

GD&TĐ - Bộ GD&ĐT ban hành Thông tư số 52/2026/TT-BGDĐT quy định về liên thông giữa trung học nghề, trung cấp, cao đẳng và đại học.

Quy định mới về liên thông giữa trung học nghề, trung cấp, cao đẳng và đại học
2026-07-15 02:04

Bảo đảm an toàn trường học, xử lý kịp thời hành vi bạo lực học đường

GD&TĐ- Bộ GD&ĐT phối hợp thực hiện bảo đảm an toàn trường học, phát hiện sớm, xử lý kịp thời hành vi bạo lực học đường và vi phạm pháp luật của học sinh.

Bảo đảm an toàn trường học, xử lý kịp thời hành vi bạo lực học đường
2026-07-15 02:03

Sức hút của khối ngành tài chính: Bức tranh việc làm, thu nhập và định hướng tương lai

GD&TĐ - Tại Việt Nam, dữ liệu thống kê cho thấy năng suất lao động của khối hoạt động tài chính, ngân hàng và bảo hiểm đạt 1.109,8 triệu đồng/lao động...

Sức hút của khối ngành tài chính: Bức tranh việc làm, thu nhập và định hướng tương lai
2026-07-15 01:59

Trao giải Cuộc thi tiếng Anh TOEFL Challenge

GD&TĐ - TOEFL Challenge góp phần từng bước đưa tiếng anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.

Trao giải Cuộc thi tiếng Anh TOEFL Challenge
2026-07-14 08:05

6 gương mặt xuất sắc đại diện Việt Nam tranh tài Tin học văn phòng thế giới

GD&TĐ - Vượt qua gần 1.500 thí sinh, 6 gương mặt xuất sắc nhất sẽ đại diện Việt Nam tham dự vòng chung kết MOS World Championship 2026 tại Hoa Kỳ.

6 gương mặt xuất sắc đại diện Việt Nam tranh tài Tin học văn phòng thế giới
2026-07-14 08:05

Quỹ học bổng 55 tỷ đồng tiếp sức tân sinh viên đến giảng đường

GD&TĐ - Với tổng giá trị lên tới 55 tỷ đồng, Quỹ học bổng và hỗ trợ tài chính năm 2026 của Trường Đại học Đại Nam (mã trường DDN) được xem là một trong những chính sách hỗ trợ người học toàn diện và hấp dẫn.

Quỹ học bổng 55 tỷ đồng tiếp sức tân sinh viên đến giảng đường