Lão hóa nhanh vì… ngủ sai cách

2026/02/06 14:06

GD&TĐ - Nghiên cứu cho thấy, chất lượng giấc ngủ ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình lão hóa của độ tuổi sinh học.


Với nhịp sống hiện đại, ngày càng nhiều người gặp vấn đề với giấc ngủ, nhưng bạn có biết, ngủ không ngon không chỉ ảnh hưởng đến năng lượng ban ngày, mà còn làm tăng tốc độ lão hóa?
Bài viết này giúp bạn tìm hiểu mối quan hệ giữa giấc ngủ và lão hóa, cũng như cách điều chỉnh thói quen ngủ để trở nên trẻ trung và khỏe mạnh hơn.
Kết quả nghiên cứu
Các nhà nghiên cứu từ Đại học Augusta nước Mỹ và Đại học Thành phố Hồng Kông đã thực hiện một nghiên cứu quốc tế về giấc ngủ và tuổi sinh học. Đối tượng nghiên cứu là 6000 người trưởng thành, sử dụng dữ liệu từ máy đo gia tốc để theo dõi thói quen ngủ của họ, bao gồm thời gian bắt đầu ngủ, thời gian thức dậy, thời gian ngủ và hiệu suất ngủ.
Nghiên cứu này đã tiết lộ mối quan hệ giữa mô hình giấc ngủ và tuổi sinh học, kết quả thật bất ngờ. Nghiên cứu phát hiện: Giấc ngủ không đều làm tăng tốc độ lão hóa.
Nghiên cứu phát hiện rằng thói quen ngủ không đều sẽ làm gia tăng tốc độ lão hóa của tuổi sinh học một cách đáng kể, đặc biệt trong các trường hợp sau:
Thời gian ngủ không ổn định
So với những người duy trì giấc ngủ đều đặn, những người có thời gian ngủ không liên tục thì tuổi sinh học "già" hơn khoảng 0.63 tuổi.
Ngủ bù
Những người thường xuyên ngủ bù, mặc dù trong thời gian ngắn có vẻ như đã phục hồi sức lực, nhưng tuổi sinh học "già" hơn khoảng 0.52 tuổi. Ngủ bù không thể thay thế cho quy trình ngủ bình thường.
Khác biệt về giấc ngủ giữa ngày làm việc và cuối tuần
Những người có sự khác biệt lớn về thời gian ngủ vào ngày làm việc và cuối tuần sẽ có tuổi sinh học "già" đi khoảng 0,77 tuổi. Mặc dù việc "bù" giấc ngủ vào cuối tuần có thể phục hồi thể lực trong thời gian ngắn, nhưng nó lại làm rối loạn đồng hồ sinh học của cơ thể, ảnh hưởng đến sức khỏe lâu dài.
Hơn nữa, nghiên cứu cũng chỉ ra hiệu suất giấc ngủ và thời điểm giữa giấc ngủ (tức là điểm giữa thời gian đi ngủ và thời gian thức dậy) cũng sẽ ảnh hưởng đến tuổi sinh học. Những người đi ngủ muộn và dậy sớm sẽ lão hóa nhanh chóng hơn so với những người duy trì thói quen sinh hoạt bình thường.
Ngủ không đủ giấc làm tăng tốc độ lão hóa
Ngủ không đủ giấc không chỉ cản trở chức năng của não trong việc "dọn dẹp" chất thải trao đổi chất, mà còn có thể làm tăng nguy cơ mắc các vấn đề sức khỏe như bệnh tim mạch. Nghiên cứu cho thấy, trong giai đoạn ngủ sâu, não sẽ loại bỏ một số chất thải độc hại, và quá trình này rất quan trọng để ngăn ngừa các bệnh như Alzheimer.
Nếu không ngủ đủ giấc, quá trình "dọn dẹp" này sẽ không thể diễn ra bình thường, dẫn đến sự tích tụ chất thải trao đổi chất, về lâu dài sẽ có ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe của não và cơ thể.
Vì vậy, cách ngủ sai không chỉ ảnh hưởng đến hiệu suất hàng ngày của chúng ta, mà còn có thể âm thầm làm tăng tốc độ lão hóa.
Mẹo cải thiện chất lượng giấc ngủ
Điều quan trọng nhất là đi ngủ và thức dậy vào cùng một thời gian mỗi ngày, kể cả vào cuối tuần, không nên thay đổi. (Ảnh: ITN)

Giới chuyên gia đã tổng kết một số thói quen lành mạnh quan trọng sau đây, giúp bạn cải thiện chất lượng giấc ngủ từ chế độ ăn uống hàng ngày, môi trường ngủ và thói quen sống:
Duy trì thời gian ngủ đều đặn
Điều quan trọng nhất là đi ngủ và thức dậy vào cùng một thời gian mỗi ngày, kể cả vào cuối tuần, không nên thay đổi. Điều này giúp ổn định đồng hồ sinh học của cơ thể, tránh làm rối loạn quy tắc giấc ngủ.
Tránh kích thích trước khi ngủ
Hai giờ trước khi ngủ không nên uống rượu hoặc cà phê, tránh ăn thực phẩm có nhiều đường hoặc chất béo. Cố gắng tránh những thực phẩm gây hạ đường huyết vào bữa tối, nếu cần có thể ăn một chút đồ ăn nhẹ dễ tiêu hóa, chẳng hạn như sữa chua hoặc trái cây.
Môi trường ngủ phải yên tĩnh và tối
Đảm bảo phòng ngủ yên tĩnh, ánh sáng mờ. Nếu có tiếng ồn bên ngoài, có thể xem xét sử dụng nút tai. Khi ngủ, hãy tắt hết tất cả các thiết bị điện tử, tránh sử dụng điện thoại, máy tính bảng, v.v..
Giữ thói quen tốt hàng ngày
Tránh làm việc hoặc xem tivi trên giường. Thời gian ngủ trưa không nên quá 30 phút, và tránh ngủ sau 3 giờ chiều. Duy trì thói quen tập thể dục đều đặn, đặc biệt là bài tập aerobic, sẽ giúp dễ ngủ hơn.
Điều chỉnh nhiệt độ phòng ngủ
Nhiệt độ phòng ngủ không nên quá nóng, giữ cho môi trường mát mẻ phù hợp sẽ giúp giấc ngủ sâu hơn.
Hạn chế thức khuya
Cứ thức khuya liên tục không chỉ nhanh chóng làm tiêu hao năng lượng của bạn, mà còn làm cho tuổi sinh học của cơ thể tăng lên một cách âm thầm. Chuyên gia khuyên bạn nên ngủ đủ 7-9 giờ mỗi đêm, giữ thói quen sinh hoạt đều đặn.
Theo Tùng Lâm
giaoducthoidai.vn
Theo: giaoducthoidai.vn
2026/02/06 12:11 (GMT+7)
2026-08-28 09:13

Tháo gỡ điểm nghẽn cơ sở vật chất giáo dục nghề nghiệp vùng khó

GD&TĐ - Cơ sở vật chất giáo dục nghề nghiệp vùng khó từng bước được đầu tư, song thiết bị đào tạo vẫn thiếu, chưa đồng bộ, cần thêm nguồn lực phù hợp.

Tháo gỡ điểm nghẽn cơ sở vật chất giáo dục nghề nghiệp vùng khó
2026-08-28 09:12

1.200 tác phẩm tham dự 'Kể câu chuyện Việt Nam'

GD&TĐ - Cuộc thi viết “Kể câu chuyện Việt Nam” do Báo Nông thôn Ngày nay tổ chức lựa chọn 21 tác phẩm trao giải trong số 1.200 tác phẩm tham dự.

1.200 tác phẩm tham dự 'Kể câu chuyện Việt Nam'
2026-08-28 09:10

Hưng Yên lấy chất lượng thực chất làm thước đo giáo dục trung học

GD&TĐ - Sáng 28/8, Sở GD&ĐT Hưng Yên tổ chức hội nghị triển khai nhiệm vụ năm học 2026-2027 đối với giáo dục trung học.

Hưng Yên lấy chất lượng thực chất làm thước đo giáo dục trung học
2026-08-28 09:03

Học nghề mở cánh cửa tự lập cho người khuyết tật

GD&TĐ - Từ lớp học nghề đến doanh nghiệp, người khuyết tật ở Hà Tĩnh đang được tạo thêm cơ hội học nghề, tìm việc và từng bước hòa nhập cộng đồng.

Học nghề mở cánh cửa tự lập cho người khuyết tật
2026-08-28 03:10

Nâng cao chất lượng cán bộ công đoàn trong đối thoại và thương lượng tập thể

GD&TĐ - Trong tình hình mới, cán bộ công đoàn phải có bản lĩnh, kiến thức, kỹ năng nghiệp vụ đồng thời gần người lao động và hiểu doanh nghiệp.

Nâng cao chất lượng cán bộ công đoàn trong đối thoại và thương lượng tập thể
2026-08-28 03:09

Giáo dục nghề nghiệp gắn với hỗ trợ việc làm bền vững ở Phú Thọ

GD&TĐ - Gắn giáo dục nghề nghiệp với nhu cầu tuyển dụng và đổi mới kết nối cung - cầu đang mở rộng cơ hội việc làm bền vững cho lao động Phú Thọ.

Giáo dục nghề nghiệp gắn với hỗ trợ việc làm bền vững ở Phú Thọ
2026-08-28 01:47

Sắp xếp cơ sở giáo dục: Tháo gỡ 'điểm nghẽn' để nâng cao chất lượng

GD&TĐ - Thiếu giáo viên, mạng lưới trường lớp chưa hợp lý, nguồn lực phân tán và áp lực đổi mới giáo dục trong giai đoạn phát triển mới đang đặt ra yêu cầu phải tiếp tục sắp xếp hệ thống cơ sở giáo dục.

Sắp xếp cơ sở giáo dục: Tháo gỡ 'điểm nghẽn' để nâng cao chất lượng
2026-08-28 01:47

Mở lối việc làm từ giáo dục nghề nghiệp

GD&TĐ - Giáo dục nghề nghiệp gắn với nhu cầu thị trường lao động đang được các nhà trường đặc biệt quan tâm.

Mở lối việc làm từ giáo dục nghề nghiệp
2026-08-28 01:46

Chiếu miễn phí nhiều phim điện ảnh đặc sắc dịp Quốc khánh 2/9

GD&TĐ - Từ ngày 27 - 30/8, Trung tâm Chiếu phim Quốc gia tổ chức đợt phim miễn phí nhân kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9.

Chiếu miễn phí nhiều phim điện ảnh đặc sắc dịp Quốc khánh 2/9
2026-08-28 01:46

Hà Nội miễn phí tham quan di tích, danh thắng dịp Quốc khánh 2/9

GD&TĐ - Trong ngày Quốc khánh 2/9, du khách sẽ được miễn phí tham quan các danh thắng, di tích lịch sử, công trình văn hóa có thu phí do Hà Nội quản lý.

Hà Nội miễn phí tham quan di tích, danh thắng dịp Quốc khánh 2/9