Nâng cao chất lượng bữa ăn học đường, bảo đảm an toàn thực phẩm

TTTĐ - Chiều 5/9, báo Kinh tế & Đô thị đã tổ chức Tọa đàm "Bảo đảm an toàn thực phẩm và chất lượng bữa ăn học đường.

Tham dự Toạ đàm có các đồng chí: Phó Giám đốc Sở Y tế Vũ Cao Cương, Phó Giám đốc Sở Giáo dục & Đào tạo Vương Hương Giang, Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Hà Nội Đặng Thanh Phong và đại diện một số các xã, phường; đại diện các trường học trên địa bàn TP.



Phát biểu khai mạc tọa đàm, ông Nguyễn Thành Lợi, Tổng biên tập báo Kinh tế & Đô thị nhấn mạnh: “An toàn thực phẩm trong trường học, đặc biệt là chất lượng bữa ăn học đương có tác động trực tiếp đến sức khỏe, sự phát triển thể chất và tinh thần của học sinh - thế hệ tương lai của đất nước.

Đây không chỉ là trách nhiệm của ngành giáo dục, y tế hay địa phương, mà là nhiệm vụ của toàn xã hội.



Thực hiện Kế hoạch số 397/KH-UBND ngày 31/12/2024 của UBND Thành phố Hà Nội về công tác An toàn thực phẩm năm 2025; Kế hoạch 67/KH-UBND về tuyên truyền công tác An toàn thực phẩm; Hướng dẫn số 02/BCĐ-HD ngày 15/7/2025 của Ban Chỉ đạo ATTP Thành phố về đánh giá an toàn thực phẩm các bữa ăn bán trú năm học 2025-2026;

Thông báo kết luận của Phó Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Thu Hà tại cuộc họp triển khai công tác tổ chức bữa ăn bán trú tại các trường công lập năm học 2025-2026, báo Kinh tế & Đô thị phối hợp với các cơ quan của thành phố Hà Nội tổ chức buổi tọa đàm hôm nay như một hoạt động truyền thông chuyên sâu, nhằm góp phần làm rõ thực trạng, kiến nghị giải pháp và tăng cường sự phối hợp liên ngành trong việc nâng cao chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm và bữa ăn học đường trên địa bàn thành phố Hà Nội”.



Việc đảm bảo ATTP không chỉ là vấn đề liên quan đến sức khỏe hàng trăm nghìn học sinh tiểu học và trung học cơ sở, mà còn là yêu cầu cấp bách trong bối cảnh HĐND thành phố Hà Nội đã thông qua Nghị quyết quy định cơ chế hỗ trợ bữa ăn bán trú cho học sinh tiểu học trên địa bàn TP Hà Nội năm học 2025 - 2026.

Việc dành hơn 3.000 tỷ đồng ngân sách để lo bữa ăn bán trú cho 100% học sinh tiểu học là bước đi thể hiện quyết tâm chính trị rất cao; tuy nhiên, cùng với nguồn lực lớn, yêu cầu đặt ra càng cao hơn: Lựa chọn nhà cung cấp thực phẩm phải minh bạch, có hồ sơ pháp lý rõ ràng, quy trình truy xuất nguồn gốc nghiêm ngặt.

Chia sẻ tại buổi Tọa đàm, Phó Giám đốc Sở Y tế Vũ Cao Cương cho biết: Bữa ăn bán trú trong trường học có vai trò rất quan trọng, không chỉ đơn thuần cung cấp năng lượng cho học sinh sau buổi học, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển thể chất, trí tuệ và cả tâm lý của các em. Để thực hiện công tác bảo đảm an toàn thực phẩm, thành phố Hà Nội đã ban hành nhiều văn bản, kế hoạch hướng dẫn chỉ đạo tăng cường bảo đảm ATTP trong và xung quanh trường học.

Tuy nhiên qua thời gian tổ chức thực hiện và kiểm tra giám sát đã xuất hiện những khó khăn, đơn cử như việc truy xuất nguồn gốc, xuất xứ thực phẩm cung cấp cho bếp ăn trường học từ các cơ sở chăn nuôi, sản xuất, chế biến…



Khó khăn trong việc truy xuất nguồn gốc thực phẩm cũng là "lỗ hổng" lớn nhất trong công tác đảm bảo ATTP bữa ăn học đường hiện nay, Chi Cục trưởng Chi Cục An toàn vệ sinh thực phẩm Hà Nội Đặng Thanh Phong cho biết: Thành phố đặc biệt quan tâm vấn đề bảo đảm ATTP bữa ăn học đường. Trong đó, các xã, phường trực tiếp quản lý bữa ăn, suất ăn trường học trong mô hình chính quyền hai cấp. Việc truy xuất nguồn gốc, nguyên liệu đầu vào đòi hỏi sự phối hợp của chính quyền cơ sở, Ban Giám hiệu nhà trường và phụ huynh, đơn vị cung cấp, đặc biệt vai trò của hiệu trưởng, BGH nhà trường và sự giám sát của phụ huynh rất quan trọng.

Trong quá trình tổ chức thanh kiểm tra, nếu phát hiện đơn vị không tuân thủ quy trình nguồn gốc xuất xứ, đoàn kiểm tra sẽ nhắc nhở hoặc có hình thức xử phạt nghiêm khắc như tạm dừng hoạt động của đơn vị nấu ăn tại nhà trường. Ngoài ra, với sự hỗ trợ giám sát của phụ huynh, nếu phát hiện nguyên liệu đầu vào không bảo đảm, phụ huynh và nhà trường phải có biện pháp xử lý can thiệp ngay.

Bên cạnh đó, đối với các đơn vị cung cấp nguyên liệu và đơn vị chế biến suất ăn cần tuân thủ nghiêm ngặt đối với đội ngũ sơ chế chế biến nguyên liệu, bảo đảm các tiêu chuẩn về vệ sinh an toàn thực phẩm.

Một điểm mới trong năm học này là việc gắn chính sách hỗ trợ bữa ăn bán trú với trách nhiệm của chính quyền địa phương hai cấp.

Mỗi xã, phường không chỉ là đơn vị hành chính thụ động, mà phải chủ động kiểm soát từ khâu ký kết hợp đồng nhà cung cấp, kiểm tra kho lạnh bảo quản, giám sát khâu chế biến, đến quản lý môi trường xung quanh cổng trường.

Đứng ở phía cấp chính quyền cơ sở, bà Đỗ Thị Hoa Dinh, Phó Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Hoài Đức cho biết: Thực tế tại địa bàn xã Hoài Đức hiện nay cho thấy công tác đảm bảo an toàn thực phẩm trong các trường học và nhóm trẻ độc lập vẫn còn tồn tại nhiều khó khăn, từ cơ sở vật chất chưa đồng bộ, đội ngũ phụ trách ATTP kiêm nhiệm, đến nguồn cung thực phẩm chưa ổn định và khó kiểm soát chặt chẽ.

Trước những khó khăn nêu trên, UBND xã Hoài Đức đã triển khai một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý ATTP trong bữa ăn học đường như: Phối hợp với nhà trường xây dựng quy chế phối hợp 3 bên: Nhà trường - phụ huynh - chính quyền địa phương để tổ chức giám sát định kỳ nguồn thực phẩm, quy trình chế biến và lưu mẫu thực phẩm.

Xã cũng hướng dẫn các trường ký hợp đồng với nhà cung cấp đạt chuẩn. Các trường học căn cứ danh sách các đơn vị đã được đánh giá đủ điều kiện năng lực để lựa chọn ký hợp đồng theo quy định; trong hợp đồng cần nêu rõ ràng các điều khoản ràng buộc trách nhiệm khi xảy ra vi phạm.

Bên cạnh đó, xã Hoài Đức phối hợp với Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Hà Nội tăng cường tập huấn cho nhân viên bếp ăn tại trường, cung cấp kiến thức về bảo quản thực phẩm, vệ sinh cá nhân, kiểm soát nguy cơ ô nhiễm chéo trong chế biến.



Ông Chu Việt Dũng, Phó Chủ tịch UBND phường Phú Diễn cho biết: Sau sáp nhập, Phường Phú Diễn có diện tích tự nhiên khoảng 6,26 km² với số lượng các trường tiểu học, trung học, liên cấp, trường mầm non... khá lớn cung cấp khoảng hơn 17.000 suất ăn học đường.

UBND phường Phú Diễn đã bám sát các văn bản chỉ đạo của TP, thành lập Hội đồng với sự phối hợp liên ngành các phòng ban, chính quyền cơ sở để đánh giá thẩm định năng lực các cơ sở, nhà thầu cung cấp suất ăn. Qua thẩm định hồ sơ pháp lý, kiểm tra thực tế điều kiện vật chất, Hội đồng đã đưa ra quyết định 28/31 đơn vị đủ điều kiện để các trường chủ động lựa chọn.

UBND phường Phú Diễn cũng đề nghị các nhà trường công khai đơn vị nhà thầu được lựa chọn và chủ động truy xuất kiểm tra các đơn vị, nhà trường lập tổ giám sát an toàn thực phẩm với sự phối hợp của phụ huynh.

Ngoài ra, các nhà trường cần xây dựng phương án cụ thể xử lý khi xảy ra ngộ độc tập thể. Phường sẽ sớm thành lập đoàn kiểm tra liên ngành ATTP các bếp ăn tập thể nhà trường, phối hợp Chi cục an toàn vệ sinh thực phẩm Hà Nội tổ chức các lớp tập huấn về ATTP trường học.



Các khách mời đã mang đến nhiều thông tin giá trị, từ góc độ quản lý đến thực tiễn triển khai tại cơ sở, và tư vấn của chuyên gia, góp phần làm rõ những nỗ lực, khó khăn cũng như giải pháp để nâng cao chất lượng, bảo đảm an toàn cho bữa ăn học đường.



Tham dự Toạ đàm có các đồng chí: Phó Giám đốc Sở Y tế Vũ Cao Cương, Phó Giám đốc Sở Giáo dục & Đào tạo Vương Hương Giang, Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Hà Nội Đặng Thanh Phong và đại diện một số các xã, phường; đại diện các trường học trên địa bàn TP.



Phát biểu khai mạc tọa đàm, ông Nguyễn Thành Lợi, Tổng biên tập báo Kinh tế & Đô thị nhấn mạnh: “An toàn thực phẩm trong trường học, đặc biệt là chất lượng bữa ăn học đương có tác động trực tiếp đến sức khỏe, sự phát triển thể chất và tinh thần của học sinh - thế hệ tương lai của đất nước.

Đây không chỉ là trách nhiệm của ngành giáo dục, y tế hay địa phương, mà là nhiệm vụ của toàn xã hội.



Thực hiện Kế hoạch số 397/KH-UBND ngày 31/12/2024 của UBND Thành phố Hà Nội về công tác An toàn thực phẩm năm 2025; Kế hoạch 67/KH-UBND về tuyên truyền công tác An toàn thực phẩm; Hướng dẫn số 02/BCĐ-HD ngày 15/7/2025 của Ban Chỉ đạo ATTP Thành phố về đánh giá an toàn thực phẩm các bữa ăn bán trú năm học 2025-2026;

Thông báo kết luận của Phó Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Thu Hà tại cuộc họp triển khai công tác tổ chức bữa ăn bán trú tại các trường công lập năm học 2025-2026, báo Kinh tế & Đô thị phối hợp với các cơ quan của thành phố Hà Nội tổ chức buổi tọa đàm hôm nay như một hoạt động truyền thông chuyên sâu, nhằm góp phần làm rõ thực trạng, kiến nghị giải pháp và tăng cường sự phối hợp liên ngành trong việc nâng cao chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm và bữa ăn học đường trên địa bàn thành phố Hà Nội”.



Việc đảm bảo ATTP không chỉ là vấn đề liên quan đến sức khỏe hàng trăm nghìn học sinh tiểu học và trung học cơ sở, mà còn là yêu cầu cấp bách trong bối cảnh HĐND thành phố Hà Nội đã thông qua Nghị quyết quy định cơ chế hỗ trợ bữa ăn bán trú cho học sinh tiểu học trên địa bàn TP Hà Nội năm học 2025 - 2026.

Việc dành hơn 3.000 tỷ đồng ngân sách để lo bữa ăn bán trú cho 100% học sinh tiểu học là bước đi thể hiện quyết tâm chính trị rất cao; tuy nhiên, cùng với nguồn lực lớn, yêu cầu đặt ra càng cao hơn: Lựa chọn nhà cung cấp thực phẩm phải minh bạch, có hồ sơ pháp lý rõ ràng, quy trình truy xuất nguồn gốc nghiêm ngặt.

Chia sẻ tại buổi Tọa đàm, Phó Giám đốc Sở Y tế Vũ Cao Cương cho biết: Bữa ăn bán trú trong trường học có vai trò rất quan trọng, không chỉ đơn thuần cung cấp năng lượng cho học sinh sau buổi học, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển thể chất, trí tuệ và cả tâm lý của các em. Để thực hiện công tác bảo đảm an toàn thực phẩm, thành phố Hà Nội đã ban hành nhiều văn bản, kế hoạch hướng dẫn chỉ đạo tăng cường bảo đảm ATTP trong và xung quanh trường học.

Tuy nhiên qua thời gian tổ chức thực hiện và kiểm tra giám sát đã xuất hiện những khó khăn, đơn cử như việc truy xuất nguồn gốc, xuất xứ thực phẩm cung cấp cho bếp ăn trường học từ các cơ sở chăn nuôi, sản xuất, chế biến…



Khó khăn trong việc truy xuất nguồn gốc thực phẩm cũng là "lỗ hổng" lớn nhất trong công tác đảm bảo ATTP bữa ăn học đường hiện nay, Chi Cục trưởng Chi Cục An toàn vệ sinh thực phẩm Hà Nội Đặng Thanh Phong cho biết: Thành phố đặc biệt quan tâm vấn đề bảo đảm ATTP bữa ăn học đường. Trong đó, các xã, phường trực tiếp quản lý bữa ăn, suất ăn trường học trong mô hình chính quyền hai cấp. Việc truy xuất nguồn gốc, nguyên liệu đầu vào đòi hỏi sự phối hợp của chính quyền cơ sở, Ban Giám hiệu nhà trường và phụ huynh, đơn vị cung cấp, đặc biệt vai trò của hiệu trưởng, BGH nhà trường và sự giám sát của phụ huynh rất quan trọng.

Trong quá trình tổ chức thanh kiểm tra, nếu phát hiện đơn vị không tuân thủ quy trình nguồn gốc xuất xứ, đoàn kiểm tra sẽ nhắc nhở hoặc có hình thức xử phạt nghiêm khắc như tạm dừng hoạt động của đơn vị nấu ăn tại nhà trường. Ngoài ra, với sự hỗ trợ giám sát của phụ huynh, nếu phát hiện nguyên liệu đầu vào không bảo đảm, phụ huynh và nhà trường phải có biện pháp xử lý can thiệp ngay.

Bên cạnh đó, đối với các đơn vị cung cấp nguyên liệu và đơn vị chế biến suất ăn cần tuân thủ nghiêm ngặt đối với đội ngũ sơ chế chế biến nguyên liệu, bảo đảm các tiêu chuẩn về vệ sinh an toàn thực phẩm.

Một điểm mới trong năm học này là việc gắn chính sách hỗ trợ bữa ăn bán trú với trách nhiệm của chính quyền địa phương hai cấp.

Mỗi xã, phường không chỉ là đơn vị hành chính thụ động, mà phải chủ động kiểm soát từ khâu ký kết hợp đồng nhà cung cấp, kiểm tra kho lạnh bảo quản, giám sát khâu chế biến, đến quản lý môi trường xung quanh cổng trường.

Đứng ở phía cấp chính quyền cơ sở, bà Đỗ Thị Hoa Dinh, Phó Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Hoài Đức cho biết: Thực tế tại địa bàn xã Hoài Đức hiện nay cho thấy công tác đảm bảo an toàn thực phẩm trong các trường học và nhóm trẻ độc lập vẫn còn tồn tại nhiều khó khăn, từ cơ sở vật chất chưa đồng bộ, đội ngũ phụ trách ATTP kiêm nhiệm, đến nguồn cung thực phẩm chưa ổn định và khó kiểm soát chặt chẽ.

Trước những khó khăn nêu trên, UBND xã Hoài Đức đã triển khai một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý ATTP trong bữa ăn học đường như: Phối hợp với nhà trường xây dựng quy chế phối hợp 3 bên: Nhà trường - phụ huynh - chính quyền địa phương để tổ chức giám sát định kỳ nguồn thực phẩm, quy trình chế biến và lưu mẫu thực phẩm.

Xã cũng hướng dẫn các trường ký hợp đồng với nhà cung cấp đạt chuẩn. Các trường học căn cứ danh sách các đơn vị đã được đánh giá đủ điều kiện năng lực để lựa chọn ký hợp đồng theo quy định; trong hợp đồng cần nêu rõ ràng các điều khoản ràng buộc trách nhiệm khi xảy ra vi phạm.

Bên cạnh đó, xã Hoài Đức phối hợp với Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Hà Nội tăng cường tập huấn cho nhân viên bếp ăn tại trường, cung cấp kiến thức về bảo quản thực phẩm, vệ sinh cá nhân, kiểm soát nguy cơ ô nhiễm chéo trong chế biến.



Ông Chu Việt Dũng, Phó Chủ tịch UBND phường Phú Diễn cho biết: Sau sáp nhập, Phường Phú Diễn có diện tích tự nhiên khoảng 6,26 km² với số lượng các trường tiểu học, trung học, liên cấp, trường mầm non... khá lớn cung cấp khoảng hơn 17.000 suất ăn học đường.

UBND phường Phú Diễn đã bám sát các văn bản chỉ đạo của TP, thành lập Hội đồng với sự phối hợp liên ngành các phòng ban, chính quyền cơ sở để đánh giá thẩm định năng lực các cơ sở, nhà thầu cung cấp suất ăn. Qua thẩm định hồ sơ pháp lý, kiểm tra thực tế điều kiện vật chất, Hội đồng đã đưa ra quyết định 28/31 đơn vị đủ điều kiện để các trường chủ động lựa chọn.

UBND phường Phú Diễn cũng đề nghị các nhà trường công khai đơn vị nhà thầu được lựa chọn và chủ động truy xuất kiểm tra các đơn vị, nhà trường lập tổ giám sát an toàn thực phẩm với sự phối hợp của phụ huynh.

Ngoài ra, các nhà trường cần xây dựng phương án cụ thể xử lý khi xảy ra ngộ độc tập thể. Phường sẽ sớm thành lập đoàn kiểm tra liên ngành ATTP các bếp ăn tập thể nhà trường, phối hợp Chi cục an toàn vệ sinh thực phẩm Hà Nội tổ chức các lớp tập huấn về ATTP trường học.



Các khách mời đã mang đến nhiều thông tin giá trị, từ góc độ quản lý đến thực tiễn triển khai tại cơ sở, và tư vấn của chuyên gia, góp phần làm rõ những nỗ lực, khó khăn cũng như giải pháp để nâng cao chất lượng, bảo đảm an toàn cho bữa ăn học đường.