GD&TĐ - Các hoạt động trải nghiệm cơ sở vật chất, phòng thực hành tại các cơ sở giáo dục, doanh nghiệp đang giúp học sinh như được “chạm” vào nghề.
Từ đó, các em có cơ hội khám phá năng lực bản thân và định hình rõ hơn con đường nghề nghiệp trong tương lai.
Học sinh được thực hành với nghề
Nguyễn Tấn Dũng Sinh - học sinh Trung tâm GDTX Xuyên Mộc (TPHCM), là 1 trong gần 300 học sinh tham gia chương trình trải nghiệm nghề nghiệp được tổ chức tại Trường Cao đẳng Công nghệ cao Đồng An. Tại một khách sạn phục vụ thực hành của Khoa Du lịch, Trường Cao đẳng Công nghệ cao Đồng An, nam sinh được trực tiếp thử sức với công việc của một nhân viên pha chế.
Từ công thức và nguyên liệu có sẵn, Dũng Sinh tự tay phối trộn để hoàn thành món trà đào cam sả. Dù đã nhiều lần thưởng thức loại đồ uống này, nhưng đây là lần đầu tiên em trải nghiệm công việc pha chế. “Sau gần 10 phút, em hoàn thành món đồ uống, tự thưởng thức rồi rót ra ly mời bạn bè. Các bạn nhận xét trà đào em pha khá ngon. Em thấy mình có năng khiếu với lĩnh vực pha chế”, Dũng Sinh chia sẻ.
Ở một trải nghiệm khác tại Khoa Công nghệ ô tô, em Lê Thiện Long - học sinh Trung tâm GDTX Phú Mỹ (TPHCM), được trực tiếp tham quan, tìm hiểu hoạt động của các mô hình ô tô có thiết kế cơ khí và nguyên lý vận hành gần giống ô tô thật, chỉ khác ở kích thước thu nhỏ. Long cho biết, ở nhà do gia đình làm nghề buôn bán phế liệu nên em thường tận dụng chai lọ nhựa, bìa carton, mô tơ điện… để chế tạo những chiếc ô tô có thể chạy được.
“Khi được tận mắt xem những mô hình ô tô có thể điều khiển với các chuyển động phức tạp, em thấy rất thích thú. Nếu được chỉ dạy, em muốn tự thiết kế một chiếc ô tô mô hình cho riêng mình”, Long nói. Nam sinh cho rằng, những hoạt động trải nghiệm như vậy giúp em hình dung rõ hơn về nghề nghiệp tương lai, tạo nền tảng cho việc chọn nghề, trường sau này.
Không chỉ được trải nghiệm nghề nghiệp trong môi trường trường học, học sinh còn được tham gia các chương trình hướng nghiệp tại doanh nghiệp. Phan Hoàng Sơn - học sinh lớp 11 Trường THPT Trần Hưng Đạo (TPHCM), vừa có chuyến trải nghiệm tại khu vực sản xuất của Công ty Bóng đèn Điện Quang. Sơn cho biết em đặc biệt hứng thú khi được tìm hiểu các mô hình năng lượng gió và năng lượng mặt trời trong chương trình trải nghiệm.
“Em quan tâm đến các lĩnh vực năng lượng mới và công nghệ sạch. Qua buổi tham quan, em phần nào hiểu thêm cách những mô hình này được ứng dụng trong thực tế. Em sẽ cân nhắc theo đuổi ngành học liên quan đến năng lượng tái tạo trong tương lai”, Sơn chia sẻ.
Theo ThS Thân Thanh Thanh - Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghệ cao Đồng An, hoạt động hướng nghiệp được tổ chức nhằm giúp học sinh có cơ hội trải nghiệm nghề nghiệp, từ đó định hướng công việc tương lai phù hợp với sở thích và năng lực bản thân.
“Chúng tôi tổ chức các sân chơi để các bạn có thể chạm vào nghề, được tham gia những hoạt động thực tế trong lĩnh vực mình yêu thích. Đây là những trải nghiệm ý nghĩa, giúp học sinh định hình và lựa chọn nghề nghiệp phù hợp”, ThS Thanh nói.
Ảnh minh họa INT.
Cần nâng cao chất lượng
Theo lãnh đạo các trung tâm giáo dục thường xuyên - nơi có tỷ lệ học sinh sau tốt nghiệp lựa chọn học nghề ở mức cao - hoạt động hướng nghiệp cần được tổ chức sớm, theo hướng thực chất, gắn với cam kết việc làm để tạo động lực cho học sinh theo đuổi nghề nghiệp mình yêu thích.
Ông Nguyễn Tùng Giang - Giám đốc Trung tâm GDTX Phú Mỹ (TPHCM), cho biết trường hiện có 470 học sinh ở các khối, trong đó có 4 lớp 12. Phần lớn học sinh sau khi tốt nghiệp sẽ chọn học cao đẳng, học nghề để sớm đi làm, ổn định cuộc sống. Vì vậy, nhà trường thường xuyên phối hợp với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, doanh nghiệp tổ chức các hoạt động tư vấn hướng nghiệp để học sinh được trải nghiệm nghề, sớm tiếp cận môi trường cạnh tranh nghề nghiệp.
Theo ông Giang, trường tổ chức cho học sinh tham quan, trải nghiệm thực tế với tinh thần “trăm nghe không bằng một thấy”, để các em thực sự chạm được tới nghề thông qua hệ thống cơ sở vật chất, thiết bị phù hợp với từng ngành nghề, đồng thời thử trải nghiệm cuộc sống sinh viên. Tuy nhiên, với hoạt động hướng nghiệp, thầy Giang cho rằng cần được tổ chức bài bản, quy củ hơn, với sự tham gia đồng bộ của nhiều bên, đặc biệt là doanh nghiệp trong vai trò cam kết đầu ra cho học sinh, sinh viên sau tốt nghiệp.
“Cần tổ chức hướng nghiệp cho học sinh theo từng lĩnh vực, ngành nghề; gắn với những cơ sở giáo dục nghề nghiệp có thế mạnh về một nhóm ngành nhất định và có sự tham gia của các doanh nghiệp đang hoạt động trong lĩnh vực đó để cam kết tuyển dụng sau khi các em hoàn thành chương trình học”, ông Giang đề xuất.
Đồng quan điểm, ông Trần Ngọc Sơn - Phó Giám đốc Trung tâm GDTX - Dạy nghề - Giới thiệu việc làm Xuyên Mộc (TPHCM), cho rằng khi tổ chức các chương trình tư vấn hướng nghiệp, đơn vị tổ chức cần khảo sát đam mê, sở thích của học sinh để phân loại theo nhóm ngành.
Theo ông Sơn, những học sinh có cùng sở thích nên được tham gia chung một hoạt động hướng nghiệp, với sự đồng hành của doanh nghiệp và cơ sở giáo dục có thế mạnh trong lĩnh vực đó. Sau quá trình trải nghiệm nghề, các đơn vị tham gia cùng doanh nghiệp cần có cam kết cụ thể về việc làm, mức lương khi tiếp nhận, để học sinh hình dung rõ hơn về cơ hội của mình, từ đó có thêm động lực phấn đấu trong học tập.
Về phía cơ sở giáo dục, ông Sơn kiến nghị cần khuyến khích năng lực tự học, khả năng sáng tạo của sinh viên trường nghề. Các em cần được trực tiếp tham gia làm ra những sản phẩm cụ thể, phù hợp với kiến thức đã học và được khen thưởng nếu làm tốt. Lấy ví dụ, ông Sơn cho rằng nhà trường có thể giao cho sinh viên thiết kế mạch điện, chế tạo robot đơn giản.
Nếu sản phẩm đáp ứng đúng yêu cầu hoặc có tính sáng tạo đột phá, sinh viên có thể được thưởng hoặc nhận tiền thù lao để khích lệ tinh thần. Đồng thời, nhà trường có thể ký kết hợp tác với doanh nghiệp để tiếp nhận những sinh viên có năng lực tốt ngay sau khi tốt nghiệp. “Đây là phương pháp giúp hoạt động hướng nghiệp và kết nối việc làm cho sinh viên trở nên thiết thực, hiệu quả hơn”, ông Sơn nói.
Ông Trần Ngọc Sơn - Phó Giám đốc Trung tâm GDTX - Dạy nghề - Giới thiệu việc làm Xuyên Mộc (TPHCM), cho rằng chương trình học nghề cần giảm bớt phần lý thuyết hàn lâm, tăng cường tính thực hành. Việc định hướng nghề nghiệp cũng không nên chỉ bắt đầu từ lớp 12 mà cần được triển khai từ lớp 10.
Các cơ sở giáo dục nghề nghiệp cần thường xuyên đến các trường để giúp học sinh hiểu rõ hơn về ngành nghề, đồng thời tổ chức các hoạt động học mà chơi để các em cảm nhận cụ thể hơn về nghề nghiệp, làm cơ sở đưa ra lựa chọn phù hợp nhất sau khi học xong lớp 12.
Học sinh trải nghiệm nghề nghiệp tại Trường Cao đẳng Công nghệ cao Đồng An. Ảnh: Hà An
Từ đó, các em có cơ hội khám phá năng lực bản thân và định hình rõ hơn con đường nghề nghiệp trong tương lai.
Học sinh được thực hành với nghề
Nguyễn Tấn Dũng Sinh - học sinh Trung tâm GDTX Xuyên Mộc (TPHCM), là 1 trong gần 300 học sinh tham gia chương trình trải nghiệm nghề nghiệp được tổ chức tại Trường Cao đẳng Công nghệ cao Đồng An. Tại một khách sạn phục vụ thực hành của Khoa Du lịch, Trường Cao đẳng Công nghệ cao Đồng An, nam sinh được trực tiếp thử sức với công việc của một nhân viên pha chế.
Từ công thức và nguyên liệu có sẵn, Dũng Sinh tự tay phối trộn để hoàn thành món trà đào cam sả. Dù đã nhiều lần thưởng thức loại đồ uống này, nhưng đây là lần đầu tiên em trải nghiệm công việc pha chế. “Sau gần 10 phút, em hoàn thành món đồ uống, tự thưởng thức rồi rót ra ly mời bạn bè. Các bạn nhận xét trà đào em pha khá ngon. Em thấy mình có năng khiếu với lĩnh vực pha chế”, Dũng Sinh chia sẻ.
Ở một trải nghiệm khác tại Khoa Công nghệ ô tô, em Lê Thiện Long - học sinh Trung tâm GDTX Phú Mỹ (TPHCM), được trực tiếp tham quan, tìm hiểu hoạt động của các mô hình ô tô có thiết kế cơ khí và nguyên lý vận hành gần giống ô tô thật, chỉ khác ở kích thước thu nhỏ. Long cho biết, ở nhà do gia đình làm nghề buôn bán phế liệu nên em thường tận dụng chai lọ nhựa, bìa carton, mô tơ điện… để chế tạo những chiếc ô tô có thể chạy được.
“Khi được tận mắt xem những mô hình ô tô có thể điều khiển với các chuyển động phức tạp, em thấy rất thích thú. Nếu được chỉ dạy, em muốn tự thiết kế một chiếc ô tô mô hình cho riêng mình”, Long nói. Nam sinh cho rằng, những hoạt động trải nghiệm như vậy giúp em hình dung rõ hơn về nghề nghiệp tương lai, tạo nền tảng cho việc chọn nghề, trường sau này.
Không chỉ được trải nghiệm nghề nghiệp trong môi trường trường học, học sinh còn được tham gia các chương trình hướng nghiệp tại doanh nghiệp. Phan Hoàng Sơn - học sinh lớp 11 Trường THPT Trần Hưng Đạo (TPHCM), vừa có chuyến trải nghiệm tại khu vực sản xuất của Công ty Bóng đèn Điện Quang. Sơn cho biết em đặc biệt hứng thú khi được tìm hiểu các mô hình năng lượng gió và năng lượng mặt trời trong chương trình trải nghiệm.
“Em quan tâm đến các lĩnh vực năng lượng mới và công nghệ sạch. Qua buổi tham quan, em phần nào hiểu thêm cách những mô hình này được ứng dụng trong thực tế. Em sẽ cân nhắc theo đuổi ngành học liên quan đến năng lượng tái tạo trong tương lai”, Sơn chia sẻ.
Theo ThS Thân Thanh Thanh - Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghệ cao Đồng An, hoạt động hướng nghiệp được tổ chức nhằm giúp học sinh có cơ hội trải nghiệm nghề nghiệp, từ đó định hướng công việc tương lai phù hợp với sở thích và năng lực bản thân.
“Chúng tôi tổ chức các sân chơi để các bạn có thể chạm vào nghề, được tham gia những hoạt động thực tế trong lĩnh vực mình yêu thích. Đây là những trải nghiệm ý nghĩa, giúp học sinh định hình và lựa chọn nghề nghiệp phù hợp”, ThS Thanh nói.
Ảnh minh họa INT.
Cần nâng cao chất lượng
Theo lãnh đạo các trung tâm giáo dục thường xuyên - nơi có tỷ lệ học sinh sau tốt nghiệp lựa chọn học nghề ở mức cao - hoạt động hướng nghiệp cần được tổ chức sớm, theo hướng thực chất, gắn với cam kết việc làm để tạo động lực cho học sinh theo đuổi nghề nghiệp mình yêu thích.
Ông Nguyễn Tùng Giang - Giám đốc Trung tâm GDTX Phú Mỹ (TPHCM), cho biết trường hiện có 470 học sinh ở các khối, trong đó có 4 lớp 12. Phần lớn học sinh sau khi tốt nghiệp sẽ chọn học cao đẳng, học nghề để sớm đi làm, ổn định cuộc sống. Vì vậy, nhà trường thường xuyên phối hợp với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, doanh nghiệp tổ chức các hoạt động tư vấn hướng nghiệp để học sinh được trải nghiệm nghề, sớm tiếp cận môi trường cạnh tranh nghề nghiệp.
Theo ông Giang, trường tổ chức cho học sinh tham quan, trải nghiệm thực tế với tinh thần “trăm nghe không bằng một thấy”, để các em thực sự chạm được tới nghề thông qua hệ thống cơ sở vật chất, thiết bị phù hợp với từng ngành nghề, đồng thời thử trải nghiệm cuộc sống sinh viên. Tuy nhiên, với hoạt động hướng nghiệp, thầy Giang cho rằng cần được tổ chức bài bản, quy củ hơn, với sự tham gia đồng bộ của nhiều bên, đặc biệt là doanh nghiệp trong vai trò cam kết đầu ra cho học sinh, sinh viên sau tốt nghiệp.
“Cần tổ chức hướng nghiệp cho học sinh theo từng lĩnh vực, ngành nghề; gắn với những cơ sở giáo dục nghề nghiệp có thế mạnh về một nhóm ngành nhất định và có sự tham gia của các doanh nghiệp đang hoạt động trong lĩnh vực đó để cam kết tuyển dụng sau khi các em hoàn thành chương trình học”, ông Giang đề xuất.
Đồng quan điểm, ông Trần Ngọc Sơn - Phó Giám đốc Trung tâm GDTX - Dạy nghề - Giới thiệu việc làm Xuyên Mộc (TPHCM), cho rằng khi tổ chức các chương trình tư vấn hướng nghiệp, đơn vị tổ chức cần khảo sát đam mê, sở thích của học sinh để phân loại theo nhóm ngành.
Theo ông Sơn, những học sinh có cùng sở thích nên được tham gia chung một hoạt động hướng nghiệp, với sự đồng hành của doanh nghiệp và cơ sở giáo dục có thế mạnh trong lĩnh vực đó. Sau quá trình trải nghiệm nghề, các đơn vị tham gia cùng doanh nghiệp cần có cam kết cụ thể về việc làm, mức lương khi tiếp nhận, để học sinh hình dung rõ hơn về cơ hội của mình, từ đó có thêm động lực phấn đấu trong học tập.
Về phía cơ sở giáo dục, ông Sơn kiến nghị cần khuyến khích năng lực tự học, khả năng sáng tạo của sinh viên trường nghề. Các em cần được trực tiếp tham gia làm ra những sản phẩm cụ thể, phù hợp với kiến thức đã học và được khen thưởng nếu làm tốt. Lấy ví dụ, ông Sơn cho rằng nhà trường có thể giao cho sinh viên thiết kế mạch điện, chế tạo robot đơn giản.
Nếu sản phẩm đáp ứng đúng yêu cầu hoặc có tính sáng tạo đột phá, sinh viên có thể được thưởng hoặc nhận tiền thù lao để khích lệ tinh thần. Đồng thời, nhà trường có thể ký kết hợp tác với doanh nghiệp để tiếp nhận những sinh viên có năng lực tốt ngay sau khi tốt nghiệp. “Đây là phương pháp giúp hoạt động hướng nghiệp và kết nối việc làm cho sinh viên trở nên thiết thực, hiệu quả hơn”, ông Sơn nói.
Ông Trần Ngọc Sơn - Phó Giám đốc Trung tâm GDTX - Dạy nghề - Giới thiệu việc làm Xuyên Mộc (TPHCM), cho rằng chương trình học nghề cần giảm bớt phần lý thuyết hàn lâm, tăng cường tính thực hành. Việc định hướng nghề nghiệp cũng không nên chỉ bắt đầu từ lớp 12 mà cần được triển khai từ lớp 10.
Các cơ sở giáo dục nghề nghiệp cần thường xuyên đến các trường để giúp học sinh hiểu rõ hơn về ngành nghề, đồng thời tổ chức các hoạt động học mà chơi để các em cảm nhận cụ thể hơn về nghề nghiệp, làm cơ sở đưa ra lựa chọn phù hợp nhất sau khi học xong lớp 12.
Tập trung rà soát, thực hiện sắp xếp cơ sở giáo dục hoàn thành trước 30/8
GD&TĐ - Thủ tướng yêu cầu sắp xếp cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp công lập, giảm tối thiểu 30% đầu mối, hoàn thành trước 30/8.
2026-07-22 01:46
Đưa phim tài liệu vào trường học
GD&TĐ - Từ những suất chiếu tri ân 27/7, Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương mở rộng hành trình đưa phim tài liệu vào học đường.
2026-07-22 01:45
Phú Thọ yêu cầu 100% trường học tăng cường phòng, chống mua bán người
GD&TĐ - Sở GD&ĐT Phú Thọ yêu cầu 100% cơ sở giáo dục đẩy mạnh tuyên truyền, trang bị kỹ năng phòng, chống mua bán người cho học sinh.
2026-07-22 01:43
Đón đội tuyển Việt Nam sau thành tích tại Olympic Sinh học quốc tế
GD&TĐ - Ngày 21/7, đội tuyển Quốc gia Việt Nam tham dự Kỳ thi Olympic Sinh học quốc tế năm 2026 đã trở về Hà Nội sau khi hoàn thành kỳ thi tại Lithuania.
2026-07-22 01:43
Học sinh TP Huế được phát miễn phí SGK theo hình thức mượn – trả cần lưu ý gì?
GD&TĐ - Kể từ năm học 2026-2027, toàn bộ học sinh từ lớp 1 đến lớp 12 trên địa bàn TP Huế sẽ được tiếp cận nguồn sách giáo khoa miễn phí.
2026-07-22 01:36
Hà Nội vào tốp 10 thành phố có dịch vụ khách hàng thân thiện nhất thế giới
GD&TĐ - Hà Nội xếp thứ 2 trong danh sách 10 thành phố có dịch vụ khách hàng thân thiện nhất thế giới do MoneySuperMarket công bố.
2026-07-22 01:35
Cần Thơ công bố điểm chuẩn trúng tuyển vào lớp 10 năm học 2026 - 2027
GD&TĐ - Chiều 21/7, Sở GD&ĐT TP Cần Thơ công bố điểm chuẩn trúng tuyển vào lớp 10 THPT công lập năm học 2026 - 2027.
2026-07-21 07:53
Bảo tồn di sản trong kỷ nguyên số
GD&TĐ - Những mô hình quản trị di sản tiên tiến trong kỷ nguyên số trên thế giới đã được chia sẻ tại Hội thảo khoa học quốc tế tại TP Huế.
2026-07-21 07:53
Rèn bản lĩnh, nuôi dưỡng ý thức công dân từ trải nghiệm thực tiễn
GD&TĐ - Trải nghiệm thực tiễn luôn là "lớp học" sống động nhất, giúp học sinh rèn luyện bản lĩnh và ý thức công dân.
2026-07-21 07:52
Những rào cản kìm hãm chuyển giao kết quả nghiên cứu từ đại học
GD&TĐ - Khoảng cách giữa nghiên cứu và ứng dụng vẫn là bài toán lớn của các trường đại học, đòi hỏi đổi mới cơ chế và hệ sinh thái chuyển giao.