Đặt tiếng nói Đông Nam Á vào trung tâm đối thoại học thuật

Trong hai ngày 30 và 31/1, tại TPHCM, Hiệp hội Nghiên cứu Châu Á (AAS) phối hợp Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TPHCM) tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế với chủ đề "Vượt qua khủng hoảng môi trường và xung đột xã hội - Tiếng nói từ vùng Đông Nam Á và Nam Á".

Sự kiện nằm trong khuôn khổ dự án "Tăng cường phát triển các ngành khoa học xã hội và nhân văn và hỗ trợ học giả trẻ tại Châu Á (CHSS)", do Cơ quan Hợp tác Phát triển Quốc tế Thụy Điển (SIDA) tài trợ.

Phát biểu chào mừng tại phiên khai mạc, GS.TS Ngô Thị Phương Lan - Hiệu trưởng nhà trường cho rằng, thế giới hiện nay đang bước vào một kỷ nguyên mà khủng hoảng môi trường, bất ổn xã hội, xung đột vũ trang, di cư cưỡng bức và bạo lực tâm lý không còn tồn tại riêng lẻ, mà đan xen, cộng hưởng và trở thành thách thức mang tính toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, khoa học xã hội và nhân văn không chỉ dừng lại ở việc phản ánh hiện thực, mà cần đi xa hơn trong phân tích, luận giải và trực tiếp tham gia tìm kiếm các giải pháp phù hợp với từng địa bàn, từng cộng đồng.

Theo GS.TS Ngô Thị Phương Lan, việc hội thảo đặt trọng tâm vào tiếng nói từ Đông Nam Á và Nam Á mang ý nghĩa học thuật và thực tiễn sâu sắc.

Đây là những không gian đa dạng nhưng thường xuyên phải đối mặt với nghèo đói, bất bình đẳng, rủi ro môi trường, xung đột xã hội và sự đứt gãy sinh kế kéo dài.

Việc lắng nghe và trao quyền cho các nhóm yếu thế như phụ nữ, người dân tộc thiểu số, người di cư, cộng đồng sinh sống trong vùng xung đột, thiên tai hay ô nhiễm không chỉ là vấn đề nhân quyền, mà đã trở thành yêu cầu khoa học cấp thiết, phù hợp tinh thần "không để ai bị bỏ lại phía sau" của các mục tiêu phát triển bền vững.

Hội thảo năm nay quy tụ khoảng 300 đại biểu, trong đó có gần 45 học giả quốc tế đến từ nhiều cơ sở nghiên cứu trong khu vực Đông Nam Á và Nam Á.

Các đại biểu tham dự hội thảo. Ảnh: Lý Nguyên.

Trong hai ngày làm việc, các đại biểu tham gia 8 phiên thảo luận chuyên đề với 32 bài tham luận, trải rộng từ các vấn đề bản sắc, di cư, giới, sinh thái, quản trị rủi ro khí hậu đến những chuyển động xã hội trong bối cảnh xung đột và bất định.

Từ góc độ định hướng học thuật, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn kỳ vọng hội thảo tạo ra những đóng góp cụ thể theo ba hướng: củng cố các tiếp cận nghiên cứu liên ngành, xuyên ngành về xung đột xã hội và khủng hoảng môi trường trong bối cảnh khu vực; thúc đẩy kết nối giữa học thuật và chính sách nhằm nâng cao năng lực chống chịu của cộng đồng.

Đồng thời, hỗ trợ học giả trẻ nâng cao kỹ năng nghiên cứu, tham gia mạng lưới học thuật khu vực theo đúng tinh thần bồi dưỡng của dự án CHSS.

Triển lãm tại hội thảo. Ảnh: Lý Nguyên.

Bên cạnh các phiên thảo luận, Hội thảo còn tổ chức tọa đàm và tập huấn kỹ năng viết, tập trung phân tích cách các cộng đồng yếu thế ứng phó với những cuộc khủng hoảng khí hậu xuyên biên giới như sóng nhiệt, hạn hán, lũ lụt, cũng như các tác động của bất ổn chính trị và biến đổi môi trường đến bất bình đẳng xã hội hiện nay.

Các diễn giả đến từ Ấn Độ, Indonesia, Pakistan, Sri Lanka, Thái Lan, Timor-Leste và Việt Nam làm nổi bật vai trò của chính sách, phương pháp tiếp cận dựa vào cộng đồng và sự hỗ trợ thể chế trong quá trình thích ứng bền vững.

Trong khuôn khổ sự kiện, triển lãm "Các vấn đề xã hội và môi trường từ góc độ địa phương: tiếp cận liên ngành" giới thiệu các nghiên cứu của sinh viên Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TPHCM), góp phần thể hiện sinh động hoạt động học thuật đa cấp độ, đồng thời khẳng định vai trò ngày càng rõ nét của học giả trẻ trong tiến trình kiến tạo và lan tỏa tri thức khoa học xã hội và nhân văn.

GS.TS Ngô Thị Phương Lan - Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TPHCM). Ảnh: Lý Nguyên.

Theo GS.TS Ngô Thị Phương Lan, việc hội thảo đặt trọng tâm vào tiếng nói từ Đông Nam Á và Nam Á mang ý nghĩa học thuật và thực tiễn sâu sắc.

Hội thảo năm nay quy tụ khoảng 300 đại biểu, trong đó có gần 45 học giả quốc tế đến từ nhiều cơ sở nghiên cứu trong khu vực Đông Nam Á và Nam Á.

Đồng thời, hỗ trợ học giả trẻ nâng cao kỹ năng nghiên cứu, tham gia mạng lưới học thuật khu vực theo đúng tinh thần bồi dưỡng của dự án CHSS.

Triển lãm tại hội thảo. Ảnh: Lý Nguyên.

Trong khuôn khổ sự kiện, triển lãm "Các vấn đề xã hội và môi trường từ góc độ địa phương: tiếp cận liên ngành" giới thiệu các nghiên cứu của sinh viên Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TPHCM), góp phần thể hiện sinh động hoạt động học thuật đa cấp độ, đồng thời khẳng định vai trò ngày càng rõ nét của học giả trẻ trong tiến trình kiến tạo và lan tỏa tri thức khoa học xã hội và nhân văn.