GD&TĐ - Đầu tư, đổi mới giáo dục nghề nghiệp giúp người dân vùng khó ở Phú Thọ nâng kỹ năng, mở rộng việc làm và sinh kế.
Đào tạo nghề gắn với việc làm, sinh kế
Thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, tỉnh Phú Thọ xác định giáo dục nghề nghiệp (GDNN) là một trong những giải pháp góp phần nâng chất lượng nguồn nhân lực, hỗ trợ người dân học nghề, tìm việc làm và cải thiện thu nhập.
Điểm đáng chú ý là đào tạo nghề không chỉ hướng đến trang bị kỹ năng, mà ngày càng gắn với khả năng tìm việc, tự tạo việc làm và phát triển sinh kế. Cách tiếp cận này có ý nghĩa rõ hơn tại vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, nơi cơ hội tiếp cận đào tạo và thị trường lao động còn hạn chế.
Theo Sở GD&ĐT tỉnh Phú Thọ, kết quả thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021 - 2025 cho thấy, các cơ sở GDNN trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đã tổ chức đào tạo nghề cho 6.523 lao động thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo. Trong đó, tỉnh Phú Thọ trước sáp nhập đào tạo 832 người; tỉnh Hòa Bình trước sáp nhập đào tạo 5.691 người.
Tại Trường Trung cấp nghề Dân tộc nội trú Phú Thọ (xã Thanh Sơn, Phú Thọ), học sinh chủ yếu là người dân tộc Mường, Dao...; nhiều em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Đặc điểm người học đặt ra yêu cầu đào tạo phải đồng thời giải quyết hai vấn đề: nâng chất lượng kỹ năng nghề và tăng khả năng thích ứng với thị trường lao động.
Nhà trường duy trì đào tạo các nghề điện công nghiệp, hàn, công nghệ ô tô, may thời trang, thú y, trồng trọt và bảo vệ thực vật. Trong đó, điện công nghiệp, hàn, công nghệ ô tô, may thời trang... được xác định là những nghề trọng điểm để đầu tư nâng cao chất lượng.
Bà Đinh Thị Minh Thức - Phó Hiệu trưởng phụ trách Trường Trung cấp nghề Dân tộc nội trú Phú Thọ cho biết, hiệu quả đào tạo không chỉ được đánh giá qua tỷ lệ học sinh tốt nghiệp mà còn ở khả năng thích ứng với thị trường lao động. Với phương châm “Học để có nghề - Học để có việc làm”, trường coi việc làm sau tốt nghiệp là mục tiêu quan trọng.
Khảo sát những năm gần đây cho thấy, khoảng 72% học sinh được doanh nghiệp tuyển dụng ngay sau tốt nghiệp; 20% trở về địa phương phát triển kinh tế gia đình hoặc tự tạo việc làm; 5% tiếp tục học trình độ cao hơn hoặc học thêm nghề khác; khoảng 3% chưa có việc làm ổn định do điều kiện gia đình hoặc lựa chọn cá nhân.
Học sinh Trường Trung cấp nghề Dân tộc nội trú Phú Thọ thực hành trên thiết bị đào tạo nghề Công nghệ ô tô, nâng kỹ năng gắn với yêu cầu việc làm.
Đầu tư đúng trọng tâm, tăng hiệu quả sau đào tạo
Từ thực tế triển khai, đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị cần đi cùng đổi mới nội dung, phương pháp đào tạo, nhất là tại các cơ sở GDNN phục vụ lao động nông thôn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Hiệu quả đầu tư vì vậy cần được thể hiện bằng kỹ năng nghề và khả năng tạo thu nhập của người học sau tốt nghiệp.
Theo bà Đinh Thị Minh Thức - Phó Hiệu trưởng phụ trách Trường Trung cấp nghề Dân tộc nội trú Phú Thọ, học nghề đối với học sinh dân tộc thiểu số không chỉ mở cơ hội làm việc tại doanh nghiệp mà còn giúp các em vận dụng kiến thức vào sản xuất tại địa phương.
Sau tốt nghiệp, học sinh ngành Trồng trọt và Bảo vệ thực vật có thể áp dụng kỹ thuật vào sản xuất; ngành Thú y mở dịch vụ chăm sóc vật nuôi, thu nhập 10 - 15 triệu đồng/tháng. Học sinh May thời trang có mức lương 8 - 11 triệu đồng/tháng; ngành Điện công nghiệp, Công nghệ ô tô được tuyển dụng tại các khu công nghiệp với thu nhập bình quân 10 - 14 triệu đồng/tháng.
Hiệu quả đào tạo nghề gắn với nhu cầu việc làm được thể hiện qua trường hợp anh Hà Trọng Tuấn (SN 2004, dân tộc Mường, trú khu Bình Dân, xã Thanh Sơn, Phú Thọ). Tuấn từng học nghề Điện công nghiệp và Công nghệ ô tô tại Trường Trung cấp nghề Dân tộc nội trú Phú Thọ. Sau tốt nghiệp, anh xin được việc làm tại một công ty ở Khu công nghiệp Thụy Vân.
Anh Trọng Tuấn chia sẻ: Thời gian học tại trường giúp em được trang bị kiến thức, kỹ năng thực hành, vững chuyên môn. Sau tốt nghiệp, em tìm được việc làm ngay. Hiện công việc ổn định, thu nhập trên 10 triệu đồng/tháng, đời sống được cải thiện. Với em, học nghề là lựa chọn thiết thực để có nghề nghiệp và việc làm ổn định.
Thời gian tới, các cơ sở GDNN tỉnh Phú Thọ sẽ tăng cường liên kết với doanh nghiệp, chủ động nắm bắt nhu cầu tuyển dụng tại các khu, cụm công nghiệp để tổ chức đào tạo theo địa chỉ, gắn đào tạo với giải quyết việc làm sau tốt nghiệp.
Từ thực tế triển khai cho thấy, nâng chất GDNN vùng khó không chỉ nằm ở đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị hay mở rộng quy mô đào tạo, mà quan trọng là hiệu quả sau đào tạo. Khi người học có kỹ năng, tìm được việc làm, tạo thu nhập và ổn định cuộc sống, đào tạo nghề sẽ phát huy vai trò tạo sinh kế, góp phần thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững tại Phú Thọ.
HĐND tỉnh Phú Thọ ban hành Nghị quyết số 36/2025/NQ-HĐND ngày 28/10/2025, quy định chính sách hỗ trợ người học trong cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026 - 2030, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026.
Theo đó, người tốt nghiệp THPT, học trung cấp, cao đẳng chính quy văn bằng thứ nhất thuộc ngành, nghề quy định, dưới 25 tuổi khi nhập học và đủ điều kiện được hỗ trợ 800.000 đồng/người/tháng.
Thời gian hỗ trợ theo thời gian thực học, tối đa 20 tháng với trình độ trung cấp và 30 tháng với cao đẳng; kinh phí từ ngân sách nhà nước.
Danh mục hỗ trợ gồm 34 ngành, nghề, thuộc nhiều lĩnh vực như công nghệ thông tin, ô tô, hàn, điện công nghiệp, chăn nuôi - thú y, nông nghiệp công nghệ cao, du lịch, khách sạn...
Học sinh Trường Cao đẳng Cơ điện và Nông lâm Phú Thọ thực hành kỹ thuật chăn nuôi, gắn đào tạo nghề với thực tiễn sản xuất.
Đào tạo nghề gắn với việc làm, sinh kế
Thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, tỉnh Phú Thọ xác định giáo dục nghề nghiệp (GDNN) là một trong những giải pháp góp phần nâng chất lượng nguồn nhân lực, hỗ trợ người dân học nghề, tìm việc làm và cải thiện thu nhập.
Điểm đáng chú ý là đào tạo nghề không chỉ hướng đến trang bị kỹ năng, mà ngày càng gắn với khả năng tìm việc, tự tạo việc làm và phát triển sinh kế. Cách tiếp cận này có ý nghĩa rõ hơn tại vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, nơi cơ hội tiếp cận đào tạo và thị trường lao động còn hạn chế.
Theo Sở GD&ĐT tỉnh Phú Thọ, kết quả thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021 - 2025 cho thấy, các cơ sở GDNN trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đã tổ chức đào tạo nghề cho 6.523 lao động thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo. Trong đó, tỉnh Phú Thọ trước sáp nhập đào tạo 832 người; tỉnh Hòa Bình trước sáp nhập đào tạo 5.691 người.
Tại Trường Trung cấp nghề Dân tộc nội trú Phú Thọ (xã Thanh Sơn, Phú Thọ), học sinh chủ yếu là người dân tộc Mường, Dao...; nhiều em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Đặc điểm người học đặt ra yêu cầu đào tạo phải đồng thời giải quyết hai vấn đề: nâng chất lượng kỹ năng nghề và tăng khả năng thích ứng với thị trường lao động.
Nhà trường duy trì đào tạo các nghề điện công nghiệp, hàn, công nghệ ô tô, may thời trang, thú y, trồng trọt và bảo vệ thực vật. Trong đó, điện công nghiệp, hàn, công nghệ ô tô, may thời trang... được xác định là những nghề trọng điểm để đầu tư nâng cao chất lượng.
Bà Đinh Thị Minh Thức - Phó Hiệu trưởng phụ trách Trường Trung cấp nghề Dân tộc nội trú Phú Thọ cho biết, hiệu quả đào tạo không chỉ được đánh giá qua tỷ lệ học sinh tốt nghiệp mà còn ở khả năng thích ứng với thị trường lao động. Với phương châm “Học để có nghề - Học để có việc làm”, trường coi việc làm sau tốt nghiệp là mục tiêu quan trọng.
Khảo sát những năm gần đây cho thấy, khoảng 72% học sinh được doanh nghiệp tuyển dụng ngay sau tốt nghiệp; 20% trở về địa phương phát triển kinh tế gia đình hoặc tự tạo việc làm; 5% tiếp tục học trình độ cao hơn hoặc học thêm nghề khác; khoảng 3% chưa có việc làm ổn định do điều kiện gia đình hoặc lựa chọn cá nhân.
Học sinh Trường Trung cấp nghề Dân tộc nội trú Phú Thọ thực hành trên thiết bị đào tạo nghề Công nghệ ô tô, nâng kỹ năng gắn với yêu cầu việc làm.
Đầu tư đúng trọng tâm, tăng hiệu quả sau đào tạo
Từ thực tế triển khai, đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị cần đi cùng đổi mới nội dung, phương pháp đào tạo, nhất là tại các cơ sở GDNN phục vụ lao động nông thôn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Hiệu quả đầu tư vì vậy cần được thể hiện bằng kỹ năng nghề và khả năng tạo thu nhập của người học sau tốt nghiệp.
Theo bà Đinh Thị Minh Thức - Phó Hiệu trưởng phụ trách Trường Trung cấp nghề Dân tộc nội trú Phú Thọ, học nghề đối với học sinh dân tộc thiểu số không chỉ mở cơ hội làm việc tại doanh nghiệp mà còn giúp các em vận dụng kiến thức vào sản xuất tại địa phương.
Sau tốt nghiệp, học sinh ngành Trồng trọt và Bảo vệ thực vật có thể áp dụng kỹ thuật vào sản xuất; ngành Thú y mở dịch vụ chăm sóc vật nuôi, thu nhập 10 - 15 triệu đồng/tháng. Học sinh May thời trang có mức lương 8 - 11 triệu đồng/tháng; ngành Điện công nghiệp, Công nghệ ô tô được tuyển dụng tại các khu công nghiệp với thu nhập bình quân 10 - 14 triệu đồng/tháng.
Hiệu quả đào tạo nghề gắn với nhu cầu việc làm được thể hiện qua trường hợp anh Hà Trọng Tuấn (SN 2004, dân tộc Mường, trú khu Bình Dân, xã Thanh Sơn, Phú Thọ). Tuấn từng học nghề Điện công nghiệp và Công nghệ ô tô tại Trường Trung cấp nghề Dân tộc nội trú Phú Thọ. Sau tốt nghiệp, anh xin được việc làm tại một công ty ở Khu công nghiệp Thụy Vân.
Anh Trọng Tuấn chia sẻ: Thời gian học tại trường giúp em được trang bị kiến thức, kỹ năng thực hành, vững chuyên môn. Sau tốt nghiệp, em tìm được việc làm ngay. Hiện công việc ổn định, thu nhập trên 10 triệu đồng/tháng, đời sống được cải thiện. Với em, học nghề là lựa chọn thiết thực để có nghề nghiệp và việc làm ổn định.
Thời gian tới, các cơ sở GDNN tỉnh Phú Thọ sẽ tăng cường liên kết với doanh nghiệp, chủ động nắm bắt nhu cầu tuyển dụng tại các khu, cụm công nghiệp để tổ chức đào tạo theo địa chỉ, gắn đào tạo với giải quyết việc làm sau tốt nghiệp.
Từ thực tế triển khai cho thấy, nâng chất GDNN vùng khó không chỉ nằm ở đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị hay mở rộng quy mô đào tạo, mà quan trọng là hiệu quả sau đào tạo. Khi người học có kỹ năng, tìm được việc làm, tạo thu nhập và ổn định cuộc sống, đào tạo nghề sẽ phát huy vai trò tạo sinh kế, góp phần thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững tại Phú Thọ.
HĐND tỉnh Phú Thọ ban hành Nghị quyết số 36/2025/NQ-HĐND ngày 28/10/2025, quy định chính sách hỗ trợ người học trong cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026 - 2030, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026.
Theo đó, người tốt nghiệp THPT, học trung cấp, cao đẳng chính quy văn bằng thứ nhất thuộc ngành, nghề quy định, dưới 25 tuổi khi nhập học và đủ điều kiện được hỗ trợ 800.000 đồng/người/tháng.
Thời gian hỗ trợ theo thời gian thực học, tối đa 20 tháng với trình độ trung cấp và 30 tháng với cao đẳng; kinh phí từ ngân sách nhà nước.
Danh mục hỗ trợ gồm 34 ngành, nghề, thuộc nhiều lĩnh vực như công nghệ thông tin, ô tô, hàn, điện công nghiệp, chăn nuôi - thú y, nông nghiệp công nghệ cao, du lịch, khách sạn...
