Can đảm lựa chọn con đường phù hợp sau Kỳ thi tốt nghiệp THPT

GD&TĐ - Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2025 đã khép lại với biết bao nỗ lực, lo âu và hy vọng gửi gắm trên từng trang giấy.



Thế nhưng, khi cánh cửa phòng thi đóng lại, một hành trình mới, đôi khi căng thẳng và hoang mang không kém, mới thực sự bắt đầu.

Đó là hành trình bước vào “cơn lốc” của điểm số, kỳ vọng và những quyết định định hình tương lai. Giữa muôn vàn thông tin, áp lực và sự chờ đợi, làm thế nào để các sĩ tử và phụ huynh có thể giữ vững tâm thế, định hướng một tương lai thực sự bền vững, vượt lên trên những con số nhất thời? Đây chính là câu hỏi lớn cần sự sẻ chia và định hướng đúng đắn.

Quản lý kỳ vọng và cảm xúc

Khi kết quả được công bố sẽ là niềm vui vỡ òa, nỗi thất vọng trĩu nặng, hay sự hoang mang tột độ… Tất cả đều là những phản ứng hoàn toàn tự nhiên. Điều cốt yếu không phải là phủ nhận hay kìm nén những cảm xúc ấy, mà là học cách đón nhận và quản lý chúng một cách lành mạnh. Các bậc phụ huynh hãy trở thành bến đỗ bình yên trong giai đoạn này. Thay vì những lời chỉ trích hay so sánh có thể gây tổn thương sâu sắc, hãy mở lòng lắng nghe, thấu hiểu những băn khoăn, nguyện vọng thực sự của con. Hãy nhớ rằng, một kết quả thi - dù cao hay thấp - chỉ là một thước đo tại một thời điểm cụ thể, chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố. Nó không định nghĩa được giá trị, năng lực tiềm ẩn hay tương lai rộng mở phía trước của một con người. Sức mạnh thực sự nằm ở khả năng đứng dậy, rút kinh nghiệm và tiếp tục bước đi sau mọi kết quả. Sự đồng hành thấu hiểu và vô điều kiện từ gia đình chính là nền tảng vững chắc nhất giúp các em vượt qua “cú sốc” điểm số ban đầu.

Mở rộng tầm nhìn về thành công

Sau những cảm xúc ban đầu, chúng ta cần cùng nhau mở rộng tầm nhìn về con đường phía trước. Một tư duy cố hữu cần được thay đổi: Cánh cửa đại học không phải là lối đi duy nhất dẫn đến thành công. Thực tế xã hội hiện đại đang khao khát một nguồn nhân lực đa dạng ở mọi trình độ, với những kỹ năng thiết thực và chuyên môn sâu. Các trường cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp, du học nghề… với chương trình đào tạo gắn liền thực tiễn, thời gian ngắn hơn, đang mở ra cơ hội nghề nghiệp rộng mở trong nhiều lĩnh vực “hot” đang thiếu hụt nhân lực trầm trọng.

Đối với những ai có đam mê và bản lĩnh, khởi nghiệp từ sớm là một thách thức đầy hứa hẹn. Và không thể không nhắc đến lựa chọn “Gap Year - một năm nghỉ để trải nghiệm thực tế”, làm thêm, hoạt động tình nguyện, học kỹ năng mới, khám phá bản thân sâu sắc hơn trước khi đưa ra quyết định chín chắn.

Thành công đích thực, suy cho cùng, không phải là tấm bằng danh giá nhất, mà là có được một công việc phù hợp với năng lực và sở thích, mang lại thu nhập ổn định, cơ hội cống hiến và quan trọng nhất là cảm giác hạnh phúc, viên mãn với lựa chọn của chính mình.



Đặt sự phù hợp lên trên điểm số

Vậy chìa khóa để tìm thấy sự phù hợp ấy nằm ở đâu? Câu trả lời nằm ngay trong mỗi sĩ tử. Việc chọn ngành, chọn nghề cần được đặt trên nền tảng của sự thấu hiểu bản thân sâu sắc hơn là việc cố gắng đạt mức điểm nhất định để vào trường nào đó.

Các em cần dành thời gian tự vấn: Thực sự đam mê điều gì? Điều gì khiến bản thân cảm thấy có ý nghĩa và tràn đầy năng lượng? Sở hữu những năng lực, thế mạnh cụ thể nào? Tính cách phù hợp với môi trường làm việc ra sao? Và điều gì thực sự quan trọng trong sự nghiệp - là thu nhập cao, sự ổn định, sáng tạo hay cơ hội giúp đỡ cộng đồng?

Song song với việc “hiểu mình”, việc “hiểu nghề, hiểu thị trường” là vô cùng quan trọng. Đừng chạy theo những ngành “hot” một cách mù quáng. Hãy dành thời gian nghiên cứu kỹ: Công việc cụ thể của ngành nghề mình quan tâm là gì? Môi trường làm việc ra sao? Yêu cầu những kỹ năng, bằng cấp nào? Triển vọng phát triển trong 5, 10 năm tới dưới tác động của cách mạng công nghiệp 4.0?

Tham vấn từ các chuyên gia hướng nghiệp tại trường, các trung tâm uy tín, hay các nền tảng trực tuyến đáng tin cậy sẽ cung cấp những thông tin khách quan và góc nhìn chuyên môn quý giá. Lựa chọn lý tưởng nhất là sự giao thoa hài hòa giữa đam mê cá nhân, năng lực sẵn có và nhu cầu thực tế của xã hội.

Chiến lược thông minh

Để bình tĩnh vượt qua “cơn lốc” xét tuyển 2025 đầy biến động, việc nắm vững thông tin và có chiến lược thông minh là vô cùng cần thiết. Hãy luôn cập nhật thông tin chính thống từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, các Sở GD&ĐT và trang thông tin tuyển sinh chính thức của các trường.

Hiểu rõ các phương thức xét tuyển, cách tính điểm, tổ hợp môn, chỉ tiêu là điều kiện tiên quyết. Khi đăng ký nguyện vọng, hãy sắp xếp chúng theo đúng mong muốn thực sự của bản thân (nguyện vọng 1 là nơi bạn khao khát nhất), chứ không phải theo dự đoán điểm chuẩn.

Hãy điền đầy đủ các nguyện vọng mà bạn thực sự quan tâm và sẵn sàng theo học, đồng thời cân nhắc kết hợp đa dạng các phương thức xét tuyển nếu có thể. Đặc biệt, việc chuẩn bị sẵn một “kế hoạch B” rõ ràng cho mọi kịch bản điểm số là cách giảm thiểu căng thẳng hiệu quả.

Thảo luận cởi mở trong gia đình về các hướng đi thay thế như học nghề, cao đẳng, “Gap Year”… ngay từ sớm sẽ giúp mọi người dễ dàng chấp nhận và thích nghi hơn nếu kết quả không như mong đợi.

Trong giai đoạn chờ đợi kết quả xét tuyển đầy căng thẳng, hãy chủ động giữ gìn sức khỏe tinh thần bằng cách tạm rời xa các diễn đàn dự đoán gây hoang mang, tập trung vào các hoạt động lành mạnh như rèn luyện thể chất, học kỹ năng mới, đọc sách và luôn sẵn sàng tinh thần cho các đợt điều chỉnh nguyện vọng hoặc xét tuyển bổ sung nếu cần.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2025, dẫu quan trọng, rồi cũng sẽ trở thành một dấu mốc lùi lại phía sau. “Cơn lốc” điểm số và xét tuyển rồi cũng sẽ qua đi. Điều còn lại có ý nghĩa hơn cả chính là bài học về sự bình tĩnh đối diện với thực tế, lòng can đảm để lựa chọn con đường phù hợp với chính mình và sự kiên trì theo đuổi đam mê. Hành trình xây dựng sự nghiệp và cuộc đời là một đường chạy marathon dài hơi, đòi hỏi sự bền bỉ, khả năng thích nghi và không ngừng học hỏi, chứ không phải một cuộc đua nước rút chỉ xoay quanh một kỳ thi.



Thế nhưng, khi cánh cửa phòng thi đóng lại, một hành trình mới, đôi khi căng thẳng và hoang mang không kém, mới thực sự bắt đầu.

Đó là hành trình bước vào “cơn lốc” của điểm số, kỳ vọng và những quyết định định hình tương lai. Giữa muôn vàn thông tin, áp lực và sự chờ đợi, làm thế nào để các sĩ tử và phụ huynh có thể giữ vững tâm thế, định hướng một tương lai thực sự bền vững, vượt lên trên những con số nhất thời? Đây chính là câu hỏi lớn cần sự sẻ chia và định hướng đúng đắn.

Quản lý kỳ vọng và cảm xúc

Khi kết quả được công bố sẽ là niềm vui vỡ òa, nỗi thất vọng trĩu nặng, hay sự hoang mang tột độ… Tất cả đều là những phản ứng hoàn toàn tự nhiên. Điều cốt yếu không phải là phủ nhận hay kìm nén những cảm xúc ấy, mà là học cách đón nhận và quản lý chúng một cách lành mạnh. Các bậc phụ huynh hãy trở thành bến đỗ bình yên trong giai đoạn này. Thay vì những lời chỉ trích hay so sánh có thể gây tổn thương sâu sắc, hãy mở lòng lắng nghe, thấu hiểu những băn khoăn, nguyện vọng thực sự của con. Hãy nhớ rằng, một kết quả thi - dù cao hay thấp - chỉ là một thước đo tại một thời điểm cụ thể, chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố. Nó không định nghĩa được giá trị, năng lực tiềm ẩn hay tương lai rộng mở phía trước của một con người. Sức mạnh thực sự nằm ở khả năng đứng dậy, rút kinh nghiệm và tiếp tục bước đi sau mọi kết quả. Sự đồng hành thấu hiểu và vô điều kiện từ gia đình chính là nền tảng vững chắc nhất giúp các em vượt qua “cú sốc” điểm số ban đầu.

Mở rộng tầm nhìn về thành công

Sau những cảm xúc ban đầu, chúng ta cần cùng nhau mở rộng tầm nhìn về con đường phía trước. Một tư duy cố hữu cần được thay đổi: Cánh cửa đại học không phải là lối đi duy nhất dẫn đến thành công. Thực tế xã hội hiện đại đang khao khát một nguồn nhân lực đa dạng ở mọi trình độ, với những kỹ năng thiết thực và chuyên môn sâu. Các trường cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp, du học nghề… với chương trình đào tạo gắn liền thực tiễn, thời gian ngắn hơn, đang mở ra cơ hội nghề nghiệp rộng mở trong nhiều lĩnh vực “hot” đang thiếu hụt nhân lực trầm trọng.

Đối với những ai có đam mê và bản lĩnh, khởi nghiệp từ sớm là một thách thức đầy hứa hẹn. Và không thể không nhắc đến lựa chọn “Gap Year - một năm nghỉ để trải nghiệm thực tế”, làm thêm, hoạt động tình nguyện, học kỹ năng mới, khám phá bản thân sâu sắc hơn trước khi đưa ra quyết định chín chắn.

Thành công đích thực, suy cho cùng, không phải là tấm bằng danh giá nhất, mà là có được một công việc phù hợp với năng lực và sở thích, mang lại thu nhập ổn định, cơ hội cống hiến và quan trọng nhất là cảm giác hạnh phúc, viên mãn với lựa chọn của chính mình.



Đặt sự phù hợp lên trên điểm số

Vậy chìa khóa để tìm thấy sự phù hợp ấy nằm ở đâu? Câu trả lời nằm ngay trong mỗi sĩ tử. Việc chọn ngành, chọn nghề cần được đặt trên nền tảng của sự thấu hiểu bản thân sâu sắc hơn là việc cố gắng đạt mức điểm nhất định để vào trường nào đó.

Các em cần dành thời gian tự vấn: Thực sự đam mê điều gì? Điều gì khiến bản thân cảm thấy có ý nghĩa và tràn đầy năng lượng? Sở hữu những năng lực, thế mạnh cụ thể nào? Tính cách phù hợp với môi trường làm việc ra sao? Và điều gì thực sự quan trọng trong sự nghiệp - là thu nhập cao, sự ổn định, sáng tạo hay cơ hội giúp đỡ cộng đồng?

Song song với việc “hiểu mình”, việc “hiểu nghề, hiểu thị trường” là vô cùng quan trọng. Đừng chạy theo những ngành “hot” một cách mù quáng. Hãy dành thời gian nghiên cứu kỹ: Công việc cụ thể của ngành nghề mình quan tâm là gì? Môi trường làm việc ra sao? Yêu cầu những kỹ năng, bằng cấp nào? Triển vọng phát triển trong 5, 10 năm tới dưới tác động của cách mạng công nghiệp 4.0?

Tham vấn từ các chuyên gia hướng nghiệp tại trường, các trung tâm uy tín, hay các nền tảng trực tuyến đáng tin cậy sẽ cung cấp những thông tin khách quan và góc nhìn chuyên môn quý giá. Lựa chọn lý tưởng nhất là sự giao thoa hài hòa giữa đam mê cá nhân, năng lực sẵn có và nhu cầu thực tế của xã hội.

Chiến lược thông minh

Để bình tĩnh vượt qua “cơn lốc” xét tuyển 2025 đầy biến động, việc nắm vững thông tin và có chiến lược thông minh là vô cùng cần thiết. Hãy luôn cập nhật thông tin chính thống từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, các Sở GD&ĐT và trang thông tin tuyển sinh chính thức của các trường.

Hiểu rõ các phương thức xét tuyển, cách tính điểm, tổ hợp môn, chỉ tiêu là điều kiện tiên quyết. Khi đăng ký nguyện vọng, hãy sắp xếp chúng theo đúng mong muốn thực sự của bản thân (nguyện vọng 1 là nơi bạn khao khát nhất), chứ không phải theo dự đoán điểm chuẩn.

Hãy điền đầy đủ các nguyện vọng mà bạn thực sự quan tâm và sẵn sàng theo học, đồng thời cân nhắc kết hợp đa dạng các phương thức xét tuyển nếu có thể. Đặc biệt, việc chuẩn bị sẵn một “kế hoạch B” rõ ràng cho mọi kịch bản điểm số là cách giảm thiểu căng thẳng hiệu quả.

Thảo luận cởi mở trong gia đình về các hướng đi thay thế như học nghề, cao đẳng, “Gap Year”… ngay từ sớm sẽ giúp mọi người dễ dàng chấp nhận và thích nghi hơn nếu kết quả không như mong đợi.

Trong giai đoạn chờ đợi kết quả xét tuyển đầy căng thẳng, hãy chủ động giữ gìn sức khỏe tinh thần bằng cách tạm rời xa các diễn đàn dự đoán gây hoang mang, tập trung vào các hoạt động lành mạnh như rèn luyện thể chất, học kỹ năng mới, đọc sách và luôn sẵn sàng tinh thần cho các đợt điều chỉnh nguyện vọng hoặc xét tuyển bổ sung nếu cần.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2025, dẫu quan trọng, rồi cũng sẽ trở thành một dấu mốc lùi lại phía sau. “Cơn lốc” điểm số và xét tuyển rồi cũng sẽ qua đi. Điều còn lại có ý nghĩa hơn cả chính là bài học về sự bình tĩnh đối diện với thực tế, lòng can đảm để lựa chọn con đường phù hợp với chính mình và sự kiên trì theo đuổi đam mê. Hành trình xây dựng sự nghiệp và cuộc đời là một đường chạy marathon dài hơi, đòi hỏi sự bền bỉ, khả năng thích nghi và không ngừng học hỏi, chứ không phải một cuộc đua nước rút chỉ xoay quanh một kỳ thi.