Để có một bộ sách giáo khoa chung sớm nhất!

2025/09/12 09:00

GD&TĐ - Một trong những nội dung của Nghị quyết số 71-NQ/TW là "bảo đảm cung cấp một bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc, phấn đấu tới năm 2030 cung cấp miễn phí sách giáo khoa cho tất cả học sinh".


PGS.TS Đỗ Ngọc Thống - nguyên Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Trung học (Bộ GD&ĐT), Chủ biên Chương trình giáo dục phổ thông 2018 môn Ngữ văn - cho rằng, để đáp ứng yêu cầu của Nghị quyết số 71-NQ/TW, Bộ GD&ĐT cần đứng ra tổ chức biên soạn một bộ sách thống nhất, dù sẽ gặp nhiều khó khăn (tác giả, kinh phí, thời gian…).
Điều khó nhất là xác định được một tư tưởng sư phạm xuyên suốt cả nội dung và cấu trúc sách. Sau đó phải có một đề cương thống nhất từ lớp 1 đến lớp 12, thể hiện rõ tư tưởng sư phạm đã xác định.
Muốn làm được như thế, cần khẩn trương và làm việc tích cực trong vòng một năm, rồi mới có thể triển khai viết. Nếu bắt tay ngay bây giờ, phải ít nhất hai năm học để vừa biên soạn vừa thử nghiệm. Sớm nhất năm học 2027-2028 mới có sách giáo khoa cho lớp 1, lớp 6, lớp 10; các lớp khác sẽ thay thế dần theo lộ trình…
Tuy nhiên, trong buổi làm việc với lãnh đạo Bộ GD&ĐT (ngày 9/9/2025), Tổng Bí thư yêu cầu cần có một bộ sách giáo khoa chung sớm nhất. Với yêu cầu ấy, khó tổ chức biên soạn bộ sách giáo khoa mới như trên. Nếu muốn có bộ sách chung vào năm học 2026-2027, đủ cho cả 12 lớp, theo PGS.TS Đỗ Ngọc Thống, chỉ có cách mỗi môn học chọn và ghép sách theo cấp học hiện có thành bộ sách chung.
Cách này khả thi hơn cả, vì tất cả các sách đều dựa vào chương trình; nhưng mỗi cấp học có tính độc lập khá cao, nên có thể lấy sách của 3 bộ ở 3 cấp ghép lại thành 1 bộ mà không sợ mẫu thuẫn hay trùng lặp và chỉ có thể ghép sách giáo khoa mỗi môn cả cấp, không ghép theo lớp hay theo chương/phần.
Ví dụ, với môn Tiếng Việt -Ngữ văn, có thể lấy sách Tiếng Việt của bộ A, sách Ngữ văn THCS của bộ B và sách Ngữ văn THPT của bộ C. Học sinh học sách Tiếng Việt bộ A hết tiểu học, lên THCS học sách Ngữ văn bộ B đều được, không gặp khó khăn. Sách của 3 bộ đều đã được Bộ GD&ĐT phê duyệt, đã được thực hiện 1 vòng, chỉ cần điều chỉnh lại một vài chỗ cần thiết, làm và in lại bìa mới…
“Mặc dù thế, điều quan trọng vẫn phải phân biệt chương trình và sách giáo khoa. Chương trình là pháp lệnh, là cơ sở pháp lý quan trọng nhất để tổ chức dạy học và kiểm tra đánh giá. Nếu quay lại chỉ có một bộ sách, có thể dễ dẫn tới tình trạng đánh đồng chương trình với sách giáo khoa thì rất nguy hiểm. Vì nếu thế, mọi cái lại quay về xưa cũ, từ phương pháp dạy học đến kiểm tra đánh giá…”, PGS.TS Đỗ Ngọc Thống lưu ý.
Riêng với môn Ngữ văn, PGS.TS Đỗ Ngọc Thống cho rằng, dù dạy một hay nhiều sách, định hướng dạy học theo yêu cầu phát triển năng lực vẫn không có gì thay đổi. Nghĩa là, môn Ngữ văn vẫn tiếp tục yêu cầu hình thành, rèn luyện và phát triển cho học sinh cách đọc, cách viết, cách nói nghe cho tốt, cho thiết thực và có hiệu quả.
Đặc biệt, giáo viên không quay lại cách dạy đọc hộ, phân tích hộ, cảm nhận hộ, “vui sướng” hay “căm giận” hộ học sinh... Thầy cô cần hướng dẫn để các em tự tiếp xúc, tự tìm ra những thông điệp nội dung và sự độc đáo, phù hợp về hình thức biểu hiện của văn bản. Thầy cô dạy học sinh hình thành năng lực không chỉ bằng những tri thức và phương pháp mới, hiệu quả…mà còn bằng cả chính cuộc đời, sự trung thực, tình cảm và tấm lòng vị tha của chính mình.
Thêm nữa, dù dạy một hay nhiều sách, giáo viên cũng phải đánh giá đúng được năng lực thực của người học. Đừng kiểm tra chỉ thuần túy dựa vào trí nhớ, chỉ cần học thuộc, ghi nhớ; chỉ cần chép lại văn mẫu đã chuẩn bị sẵn. Học sinh phải biết tự suy nghĩ, biết cách diễn đạt, tự làm ra bài văn của chính mình…
Hiện nay có ba bộ sách giáo khoa Tiếng Việt-Ngữ văn đang được lưu hành là: Chân trời sáng tạo, Cánh diều, Kết nối tri thức với cuộc sống. Về mặt khoa học và thực tiễn, cả ba bộ đều đã được Hội đồng thẩm định quốc gia thông qua, Bộ GD&ĐT công nhận, phê duyệt đủ tiêu chuẩn phát hành trong nhà trường. Mỗi bộ có tư tưởng sư phạm, cấu trúc bài học khác nhau và mỗi bộ đều có ưu, nhược điểm riêng... Vì thế không thể chọn lấy 1 bộ để làm bộ sách chung cho toàn quốc.
PGS.TS Đỗ Ngọc Thống

Theo Hiếu Nguyễn
giaoducthoidai.vn
Theo: giaoducthoidai.vn
2025/09/11 17:19 (GMT+7)
2026-06-27 04:32

BDU Cà Mau triển khai chính sách học bổng hàng tỷ đồng hỗ trợ tân sinh viên

GD&TĐ - Năm 2026, Phân hiệu Trường Đại học Bình Dương tại Cà Mau triển khai 7 chính sách học bổng với tổng giá trị hàng tỷ đồng nhằm hỗ trợ tân sinh viên.

BDU Cà Mau triển khai chính sách học bổng hàng tỷ đồng hỗ trợ tân sinh viên
2026-06-27 04:32

Gia Lai và giấc mơ đón khách từ đại dương

GD&TĐ - Không cạnh tranh bằng số lượng tàu biển, Gia Lai tạo dấu ấn bằng chiều sâu văn hóa và những trải nghiệm khác biệt từ biển xanh đến đại ngàn.

Gia Lai và giấc mơ đón khách từ đại dương
2026-06-27 04:31

Sự trưởng thành của học sinh không đo bằng bảng điểm mà bằng lòng biết ơn

GD&TĐ - Theo nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan, sự trưởng thành đôi khi không đo bằng chiều cao, bảng điểm mà được đo bằng lòng biết ơn, cách ứng xử.

Sự trưởng thành của học sinh không đo bằng bảng điểm mà bằng lòng biết ơn
2026-06-27 04:20

Đại diện duy nhất của Việt Nam lọt Top 10 World's Best School Prizes 2026

GD&TĐ - Hệ thống Trường Inspire Khai Nguyên trở thành đại diện duy nhất của Việt Nam góp mặt trong Top 10 của Giải thưởng World's Best School Prizes.

Đại diện duy nhất của Việt Nam lọt Top 10 World's Best School Prizes 2026
2026-06-27 04:20

Từng bước khắc phục tình trạng trường học quy mô nhỏ và phân tán

GD&TĐ - Chiều 26/6, Bộ GD&ĐT tổ chức cuộc họp với giám đốc các sở GD&ĐT về thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Từng bước khắc phục tình trạng trường học quy mô nhỏ và phân tán
2026-06-27 04:20

Khơi dậy sự bứt phá công nghệ từ cuộc thi Đổi mới sáng tạo Đại học Huế lần 2

GD&TĐ - Các dự án được đánh giá cao nhờ hàm lượng khoa học sâu sắc, tính chuyên nghiệp trong quản trị và khát vọng làm chủ công nghệ số.

Khơi dậy sự bứt phá công nghệ từ cuộc thi Đổi mới sáng tạo Đại học Huế lần 2
2026-06-27 04:20

Nâng cao đào tạo nhân lực ngành thời trang giỏi nghệ thuật, thạo công nghệ

GD&TĐ - Sự gắn kết giữa nhà trường và doanh nghiệp là nền tảng quan trọng để đưa ý tưởng sáng tạo từ giảng đường thành giải pháp có giá trị trong thực tiễn.

Nâng cao đào tạo nhân lực ngành thời trang giỏi nghệ thuật, thạo công nghệ
2026-06-27 04:19

OECD gợi mở gì cho Việt Nam trong dạy và học tiếng Anh?

GD&TĐ - PGS.TS Phạm Quốc Khánh - Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD&ĐT) chia sẻ các phát hiện đáng chú ý trong báo cáo “Học tiếng Anh như một ngoại ngữ ở các quốc gia và nền kinh tế tham gia PISA” của OECD.

OECD gợi mở gì cho Việt Nam trong dạy và học tiếng Anh?
2026-06-27 04:19

Trẻ ngừng tim khi chơi thể thao: Cảnh báo từ các ca cấp cứu nguy kịch

GD&TĐ - Liên tiếp thời gian qua, nhiều trường hợp ngừng tim đột ngột khi chơi thể thao đã được các bệnh viện ghi nhận.

Trẻ ngừng tim khi chơi thể thao: Cảnh báo từ các ca cấp cứu nguy kịch
2026-06-27 04:19

Khai mạc Ngày hội Văn hóa các dân tộc Chăm lần thứ VI

GD&TĐ - Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm lần thứ VI khai mạc tại Khánh Hòa, tôn vinh bản sắc văn hóa đặc sắc của đồng bào Chăm.

Khai mạc Ngày hội Văn hóa các dân tộc Chăm lần thứ VI