Để phong trào thể chất và nghệ thuật trong trường học thực sự đi vào cuộc sống

GD&TĐ - Bổ sung cơ chế bảo đảm nguồn lực để phong trào rèn luyện thể chất, thực hành nghệ thuật trong nhà trường đạt hiệu quả thực chất.



Đặt sự tự nguyện và hứng thú của học sinh lên hàng đầu

Bộ GD&ĐT dự thảo hướng dẫn tổ chức phong trào rèn luyện thể chất, thực hành nghệ thuật trong cơ sở giáo dục phổ thông từ năm học 2026-2027.

Theo dự thảo, các cơ sở giáo dục sẽ công khai nội dung, hình thức và điều kiện tổ chức để học sinh tự nguyện đăng ký tham gia ít nhất 1 môn thể thao và 1 loại hình nghệ thuật hoặc 1 nhạc cụ phù hợp với sở thích, năng lực và điều kiện sức khỏe. Kết quả đăng ký là căn cứ để nhà trường xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động thực hành thường xuyên dưới sự hướng dẫn của giáo viên và sự phối hợp của gia đình.

Dự thảo khuyến khích các nhà trường tổ chức phong trào thông qua nhiều hình thức như câu lạc bộ, đội nhóm, ngày hội văn hóa, nghệ thuật, thể thao, hội diễn, triển lãm, giao lưu và Hội khỏe Phù Đổng. Nội dung thực hành nghệ thuật được mở rộng, bao gồm nhạc cụ, hát, hợp xướng, múa, mĩ thuật, thiết kế, nhiếp ảnh, nghệ thuật dân gian và các loại hình nghệ thuật khác, đồng thời ưu tiên khai thác các giá trị văn hóa truyền thống của địa phương.

Thay vì tổ chức như một môn học riêng, các hoạt động được triển khai linh hoạt thông qua buổi học thứ hai đối với các trường dạy học 2 buổi/ngày, hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp, sinh hoạt tập thể và các câu lạc bộ theo sở thích.

Góp ý cho dự thảo, bà Trần Thị Bích Hạnh, Hiệu trưởng Trường Tiểu học thị trấn Hạ Hòa (Phú Thọ) cho rằng, cần làm rõ hơn nguyên tắc tự nguyện của học sinh.

Theo bà Hạnh, việc yêu cầu mỗi học sinh đăng ký ít nhất một môn thể thao và một loại hình nghệ thuật hoặc nhạc cụ là mục tiêu tích cực; nhưng cần có cơ chế linh hoạt đối với những học sinh có hoàn cảnh đặc biệt, hạn chế về sức khỏe hoặc điều kiện cá nhân. Nhà trường nên tạo cơ hội để học sinh lựa chọn phù hợp thay vì chỉ chú trọng việc đủ số lượng đăng ký.

Bên cạnh đó, Bộ GD&ĐT nên có hướng dẫn về mức tối thiểu về cơ sở vật chất, an toàn, thời lượng và đội ngũ tổ chức, nhưng không nên quy định quá cứng nhắc. Cần có chính sách hỗ trợ kinh phí cho những trường còn khó khăn, đặc biệt là các trường ở vùng nông thôn, miền núi và vùng còn thiếu thốn về điều kiện tổ chức.

Cuối cùng, bà Trần Thị Bích Hạnh đề nghị, hiệu quả của phong trào nên được đánh giá dựa trên mức độ tham gia, sự tiến bộ, hứng thú và lợi ích thực tế của học sinh, không nên đánh giá chủ yếu bằng số lượng cuộc thi, giải thưởng hoặc thành tích.

Nếu được triển khai linh hoạt, phù hợp với điều kiện từng trường và đặt sự tự nguyện, an toàn, hứng thú của học sinh lên hàng đầu, hoạt động rèn luyện thể chất và thực hành nghệ thuật sẽ góp phần quan trọng vào mục tiêu giáo dục toàn diện.



Bảo đảm nguồn lực để chính sách sớm đi vào thực tiễn

Cũng ở góc độ cơ sở giáo dục, ông Phạm Văn Giềng, Phó Hiệu trưởng Trường THCS&THPT Sư phạm (thuộc Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2), cho rằng cùng với việc ban hành hướng dẫn, cần có cơ chế bảo đảm thực thi về đầu tư cơ sở vật chất, đội ngũ và tài chính để chính sách sớm đi vào cuộc sống, tránh tình trạng quy định đã có nhưng nguồn lực chưa đáp ứng.

Bên cạnh đó, cần cho phép các trường linh hoạt liên kết với các đơn vị đủ điều kiện; có tiêu chí đánh giá theo hướng ghi nhận quá trình, sự tiến bộ của học sinh thay vì thành tích; đồng thời tăng cường bồi dưỡng giáo viên và xây dựng học liệu dùng chung.

Quan trọng nhất, theo ông Phạm Văn Giềng, là tạo điều kiện để mọi học sinh được tham gia thường xuyên các hoạt động rèn luyện thể chất và thực hành nghệ thuật, phù hợp với điều kiện thực tế của từng nhà trường.

Các ý kiến góp ý đều nhấn mạnh việc bảo đảm tính khả thi trong quá trình triển khai. Muốn phong trào thực sự đi vào cuộc sống, bên cạnh quy định về tổ chức, cần đồng thời hoàn thiện cơ chế hỗ trợ về nguồn lực, đội ngũ, cơ sở vật chất và tạo điều kiện để các nhà trường linh hoạt triển khai phù hợp với điều kiện thực tế, qua đó giúp mọi học sinh đều có cơ hội tham gia, phát triển toàn diện theo đúng mục tiêu của Chương trình giáo dục phổ thông 2018.



Đặt sự tự nguyện và hứng thú của học sinh lên hàng đầu

Bộ GD&ĐT dự thảo hướng dẫn tổ chức phong trào rèn luyện thể chất, thực hành nghệ thuật trong cơ sở giáo dục phổ thông từ năm học 2026-2027.

Theo dự thảo, các cơ sở giáo dục sẽ công khai nội dung, hình thức và điều kiện tổ chức để học sinh tự nguyện đăng ký tham gia ít nhất 1 môn thể thao và 1 loại hình nghệ thuật hoặc 1 nhạc cụ phù hợp với sở thích, năng lực và điều kiện sức khỏe. Kết quả đăng ký là căn cứ để nhà trường xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động thực hành thường xuyên dưới sự hướng dẫn của giáo viên và sự phối hợp của gia đình.

Dự thảo khuyến khích các nhà trường tổ chức phong trào thông qua nhiều hình thức như câu lạc bộ, đội nhóm, ngày hội văn hóa, nghệ thuật, thể thao, hội diễn, triển lãm, giao lưu và Hội khỏe Phù Đổng. Nội dung thực hành nghệ thuật được mở rộng, bao gồm nhạc cụ, hát, hợp xướng, múa, mĩ thuật, thiết kế, nhiếp ảnh, nghệ thuật dân gian và các loại hình nghệ thuật khác, đồng thời ưu tiên khai thác các giá trị văn hóa truyền thống của địa phương.

Thay vì tổ chức như một môn học riêng, các hoạt động được triển khai linh hoạt thông qua buổi học thứ hai đối với các trường dạy học 2 buổi/ngày, hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp, sinh hoạt tập thể và các câu lạc bộ theo sở thích.

Góp ý cho dự thảo, bà Trần Thị Bích Hạnh, Hiệu trưởng Trường Tiểu học thị trấn Hạ Hòa (Phú Thọ) cho rằng, cần làm rõ hơn nguyên tắc tự nguyện của học sinh.

Theo bà Hạnh, việc yêu cầu mỗi học sinh đăng ký ít nhất một môn thể thao và một loại hình nghệ thuật hoặc nhạc cụ là mục tiêu tích cực; nhưng cần có cơ chế linh hoạt đối với những học sinh có hoàn cảnh đặc biệt, hạn chế về sức khỏe hoặc điều kiện cá nhân. Nhà trường nên tạo cơ hội để học sinh lựa chọn phù hợp thay vì chỉ chú trọng việc đủ số lượng đăng ký.

Bên cạnh đó, Bộ GD&ĐT nên có hướng dẫn về mức tối thiểu về cơ sở vật chất, an toàn, thời lượng và đội ngũ tổ chức, nhưng không nên quy định quá cứng nhắc. Cần có chính sách hỗ trợ kinh phí cho những trường còn khó khăn, đặc biệt là các trường ở vùng nông thôn, miền núi và vùng còn thiếu thốn về điều kiện tổ chức.

Cuối cùng, bà Trần Thị Bích Hạnh đề nghị, hiệu quả của phong trào nên được đánh giá dựa trên mức độ tham gia, sự tiến bộ, hứng thú và lợi ích thực tế của học sinh, không nên đánh giá chủ yếu bằng số lượng cuộc thi, giải thưởng hoặc thành tích.

Nếu được triển khai linh hoạt, phù hợp với điều kiện từng trường và đặt sự tự nguyện, an toàn, hứng thú của học sinh lên hàng đầu, hoạt động rèn luyện thể chất và thực hành nghệ thuật sẽ góp phần quan trọng vào mục tiêu giáo dục toàn diện.



Bảo đảm nguồn lực để chính sách sớm đi vào thực tiễn

Cũng ở góc độ cơ sở giáo dục, ông Phạm Văn Giềng, Phó Hiệu trưởng Trường THCS&THPT Sư phạm (thuộc Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2), cho rằng cùng với việc ban hành hướng dẫn, cần có cơ chế bảo đảm thực thi về đầu tư cơ sở vật chất, đội ngũ và tài chính để chính sách sớm đi vào cuộc sống, tránh tình trạng quy định đã có nhưng nguồn lực chưa đáp ứng.

Bên cạnh đó, cần cho phép các trường linh hoạt liên kết với các đơn vị đủ điều kiện; có tiêu chí đánh giá theo hướng ghi nhận quá trình, sự tiến bộ của học sinh thay vì thành tích; đồng thời tăng cường bồi dưỡng giáo viên và xây dựng học liệu dùng chung.

Quan trọng nhất, theo ông Phạm Văn Giềng, là tạo điều kiện để mọi học sinh được tham gia thường xuyên các hoạt động rèn luyện thể chất và thực hành nghệ thuật, phù hợp với điều kiện thực tế của từng nhà trường.

Các ý kiến góp ý đều nhấn mạnh việc bảo đảm tính khả thi trong quá trình triển khai. Muốn phong trào thực sự đi vào cuộc sống, bên cạnh quy định về tổ chức, cần đồng thời hoàn thiện cơ chế hỗ trợ về nguồn lực, đội ngũ, cơ sở vật chất và tạo điều kiện để các nhà trường linh hoạt triển khai phù hợp với điều kiện thực tế, qua đó giúp mọi học sinh đều có cơ hội tham gia, phát triển toàn diện theo đúng mục tiêu của Chương trình giáo dục phổ thông 2018.