Đề thi tốt nghiệp THPT yêu cầu thay đổi phương pháp dạy và học tiếng Anh

GD&TĐ - Đề thi tốt nghiệp THPT tiếng Anh có sự dịch chuyển tích cực, đòi hỏi giáo viên phải đổi mới phương pháp dạy, học sinh đổi mới phương pháp học.



Cách dạy kiểm tra - luyện đề - ghi nhớ không còn phù hợp

Nhận định cụ thể về chuyển biến của đề thi tiếng Anh, thầy Đồng Quang Thuận, giáo viên Trường THCS-THPT Phenikaa (Hà Nội) cho rằng: Đề tăng cường câu hỏi đọc hiểu logic, suy luận; giảm câu hỏi kiểm tra máy móc ngữ pháp; đưa vào các chủ đề mang tính liên văn hoá, kỹ năng sống, xã hội; hướng học sinh chú trọng kỹ năng tự học và lựa chọn lộ trình phát triển cá nhân hoá.

Điều này, theo thầy Đồng Quang Thuận, đòi hỏi giáo viên phải đổi mới phương pháp dạy tiếng Anh, chuyển từ dạy ngữ pháp đơn lẻ sang dạy kỹ năng tích hợp, dạy học qua chủ đề, dạy ngôn ngữ trong bối cảnh. Tư duy kiểm tra - luyện đề - ghi nhớ cần được thay thế bằng tư duy khai phá - trải nghiệm - vận dụng.

Trong bối cảnh học sinh đang tiếp cận đa dạng nguồn học tiếng Anh, vai trò của giáo viên trong nhà trường cũng cần được nâng cao.

Cụ thể, từ người truyền đạt kiến thức, thầy cô chuyển sang là người hướng dẫn phương pháp học và tạo cảm hứng học tập; từ dạy kiến thức đơn lẻ sang dạy tiếng Anh theo chủ đề, phát triển kỹ năng tư duy, phản biện, giao tiếp. Thầy cô cũng cần tận dụng công nghệ, nguồn học liệu mở, dự án học tập, để giúp học sinh thấy được tính ứng dụng của tiếng Anh trong đời sống và nghề nghiệp tương lai.

Về phía học sinh, các em cần thay đổi cách học từ “học để thi” sang “học để dùng”. Theo đó, không chỉ học thuộc ngữ pháp mà phải hiểu và vận dụng trong tình huống; không chỉ học từ vựng rời rạc mà phải biết phân loại, sử dụng trong ngữ cảnh học thuật; thường xuyên luyện kỹ năng đọc và viết tiếng Anh, gắn với các tình huống thực tế.

Trước băn khoăn nên tập trung vào học tiếng Anh trong nhà trường, hay ôn thi để lấy chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế, thầy Đồng Quang Thuận cho rằng, học sinh cần xác định đúng mục tiêu học tập của mỗi học sinh, cân nhắc thời điểm phù hợp và phối hợp các nguồn lực một cách hiệu quả.

“Trong một thế giới không ngừng thay đổi, năng lực tiếng Anh không chỉ là điểm số hay chứng chỉ, mà là một công cụ để học sinh khám phá tri thức, phát triển bản thân và hội nhập quốc tế. Khi phụ huynh, học sinh và giáo viên cùng nhìn nhận đúng vai trò của từng hình thức học tập, hành trình chinh phục tiếng Anh sẽ trở nên ý nghĩa, bền vững hơn bao giờ hết”, thầy Đồng Quang Thuận chia sẻ.

Chuẩn bị từ sớm, xây dựng lộ trình ôn tập phù hợp

Để giúp học sinh không bỡ ngỡ trước những đổi mới của đề thi tốt nghiệp THPT môn Tiếng Anh, cô Nguyễn Thị Thu Hà, giáo viên Trường THPT Trần Quang Khải (Triệu Việt Vương, Hưng Yên) cho rằng, nhà trường cần chuẩn bị từ sớm việc xây dựng lộ trình ôn tập phù hợp. Theo đó, việc tổ chức khảo sát đầu vào, phân loại năng lực học sinh nên thực hiện ngay từ đầu lớp 12, thậm chí cuối lớp 11, để xây dựng kế hoạch ôn tập cá nhân hóa, bám sát định hướng đề mới.

Đồng thời, xây dựng chương trình ôn tập, tài liệu ôn tập phù hợp với chương trình mới; chú trọng vào việc rèn luyện kỹ năng, đặc biệt kỹ năng làm đề và đánh giá năng lực học sinh.

Giáo viên cần được tập huấn sâu về đặc trưng đề thi theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, không chỉ trong nội dung mà cả trong phương pháp dạy học định hướng phát triển phẩm chất và năng lực.

Việc tổ chức các đợt thi thử, kiểm tra đánh giá định kỳ là cần thiết để học sinh làm quen với áp lực phòng thi, rèn luyện kỹ năng làm bài và đánh giá năng lực; đồng thời giáo viên cần phân tích chi tiết để học sinh rút kinh nghiệm.

Với sự thay đổi lớn của chương trình và đề thi, nhiều học sinh có thể cảm thấy lo lắng, hoang mang. Do đó, việc hỗ trợ tâm lý, tạo niềm tin và động lực là yếu tố quan trọng bên cạnh học thuật.

Bên cạnh việc giáo viên thay đổi cách dạy, học sinh cũng cần thay đổi cách học. Trong đó, đặc biệt quan trọng là các em cần hiểu bản chất ngôn ngữ và có thái độ học tập tiếng Anh không chỉ để thi mà để học, làm việc sau này.



Cách dạy kiểm tra - luyện đề - ghi nhớ không còn phù hợp

Nhận định cụ thể về chuyển biến của đề thi tiếng Anh, thầy Đồng Quang Thuận, giáo viên Trường THCS-THPT Phenikaa (Hà Nội) cho rằng: Đề tăng cường câu hỏi đọc hiểu logic, suy luận; giảm câu hỏi kiểm tra máy móc ngữ pháp; đưa vào các chủ đề mang tính liên văn hoá, kỹ năng sống, xã hội; hướng học sinh chú trọng kỹ năng tự học và lựa chọn lộ trình phát triển cá nhân hoá.

Điều này, theo thầy Đồng Quang Thuận, đòi hỏi giáo viên phải đổi mới phương pháp dạy tiếng Anh, chuyển từ dạy ngữ pháp đơn lẻ sang dạy kỹ năng tích hợp, dạy học qua chủ đề, dạy ngôn ngữ trong bối cảnh. Tư duy kiểm tra - luyện đề - ghi nhớ cần được thay thế bằng tư duy khai phá - trải nghiệm - vận dụng.

Trong bối cảnh học sinh đang tiếp cận đa dạng nguồn học tiếng Anh, vai trò của giáo viên trong nhà trường cũng cần được nâng cao.

Cụ thể, từ người truyền đạt kiến thức, thầy cô chuyển sang là người hướng dẫn phương pháp học và tạo cảm hứng học tập; từ dạy kiến thức đơn lẻ sang dạy tiếng Anh theo chủ đề, phát triển kỹ năng tư duy, phản biện, giao tiếp. Thầy cô cũng cần tận dụng công nghệ, nguồn học liệu mở, dự án học tập, để giúp học sinh thấy được tính ứng dụng của tiếng Anh trong đời sống và nghề nghiệp tương lai.

Về phía học sinh, các em cần thay đổi cách học từ “học để thi” sang “học để dùng”. Theo đó, không chỉ học thuộc ngữ pháp mà phải hiểu và vận dụng trong tình huống; không chỉ học từ vựng rời rạc mà phải biết phân loại, sử dụng trong ngữ cảnh học thuật; thường xuyên luyện kỹ năng đọc và viết tiếng Anh, gắn với các tình huống thực tế.

Trước băn khoăn nên tập trung vào học tiếng Anh trong nhà trường, hay ôn thi để lấy chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế, thầy Đồng Quang Thuận cho rằng, học sinh cần xác định đúng mục tiêu học tập của mỗi học sinh, cân nhắc thời điểm phù hợp và phối hợp các nguồn lực một cách hiệu quả.

“Trong một thế giới không ngừng thay đổi, năng lực tiếng Anh không chỉ là điểm số hay chứng chỉ, mà là một công cụ để học sinh khám phá tri thức, phát triển bản thân và hội nhập quốc tế. Khi phụ huynh, học sinh và giáo viên cùng nhìn nhận đúng vai trò của từng hình thức học tập, hành trình chinh phục tiếng Anh sẽ trở nên ý nghĩa, bền vững hơn bao giờ hết”, thầy Đồng Quang Thuận chia sẻ.

Chuẩn bị từ sớm, xây dựng lộ trình ôn tập phù hợp

Để giúp học sinh không bỡ ngỡ trước những đổi mới của đề thi tốt nghiệp THPT môn Tiếng Anh, cô Nguyễn Thị Thu Hà, giáo viên Trường THPT Trần Quang Khải (Triệu Việt Vương, Hưng Yên) cho rằng, nhà trường cần chuẩn bị từ sớm việc xây dựng lộ trình ôn tập phù hợp. Theo đó, việc tổ chức khảo sát đầu vào, phân loại năng lực học sinh nên thực hiện ngay từ đầu lớp 12, thậm chí cuối lớp 11, để xây dựng kế hoạch ôn tập cá nhân hóa, bám sát định hướng đề mới.

Đồng thời, xây dựng chương trình ôn tập, tài liệu ôn tập phù hợp với chương trình mới; chú trọng vào việc rèn luyện kỹ năng, đặc biệt kỹ năng làm đề và đánh giá năng lực học sinh.

Giáo viên cần được tập huấn sâu về đặc trưng đề thi theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, không chỉ trong nội dung mà cả trong phương pháp dạy học định hướng phát triển phẩm chất và năng lực.

Việc tổ chức các đợt thi thử, kiểm tra đánh giá định kỳ là cần thiết để học sinh làm quen với áp lực phòng thi, rèn luyện kỹ năng làm bài và đánh giá năng lực; đồng thời giáo viên cần phân tích chi tiết để học sinh rút kinh nghiệm.

Với sự thay đổi lớn của chương trình và đề thi, nhiều học sinh có thể cảm thấy lo lắng, hoang mang. Do đó, việc hỗ trợ tâm lý, tạo niềm tin và động lực là yếu tố quan trọng bên cạnh học thuật.

Bên cạnh việc giáo viên thay đổi cách dạy, học sinh cũng cần thay đổi cách học. Trong đó, đặc biệt quan trọng là các em cần hiểu bản chất ngôn ngữ và có thái độ học tập tiếng Anh không chỉ để thi mà để học, làm việc sau này.