Từ những trải nghiệm thực tiễn trong quá trình giảng dạy và giáo dục học sinh, ông Nguyễn Minh Đạo - Hiệu trưởng Trường THPT Lam Kinh (Thanh Hóa) cho rằng, xây dựng môi trường giáo dục tích cực là quá trình lâu dài, đòi hỏi sự chung tay của giáo viên, nhà trường, gia đình và xã hội.
Khi môi trường học đường thực sự thân thiện, nhân văn và truyền cảm hứng, học sinh sẽ học tập bằng niềm vui, có động lực phấn đấu và phát triển toàn diện.
Thực tiễn cho thấy, môi trường giáo dục có ảnh hưởng trực tiếp đến thái độ và động cơ học tập của học sinh. Trong một không gian học tập an toàn, thân thiện, nơi các em được tôn trọng, khích lệ và lắng nghe, học sinh sẽ tự tin hơn, chủ động hơn và hình thành tinh thần hợp tác tích cực.
Bên cạnh đó, sự quan tâm và niềm tin của giáo viên chính là nguồn động lực lớn đối với học sinh. Chỉ một lời động viên đúng lúc hay sự ghi nhận kịp thời những tiến bộ nhỏ cũng có thể giúp các em vượt qua mặc cảm, khó khăn, từ đó nỗ lực vươn lên trong học tập và rèn luyện.
Ông Nguyễn Minh Đạo cũng nhấn mạnh rằng, không có một phương pháp giáo dục chung nào phù hợp với tất cả học sinh. Mỗi em có năng lực, hoàn cảnh và nhu cầu khác nhau, đòi hỏi giáo viên phải linh hoạt trong phương pháp dạy học, đánh giá và hỗ trợ theo hướng cá nhân hóa.
Đồng thời, giáo dục chỉ thực sự hiệu quả khi gắn với thực tiễn cuộc sống. Những bài học có liên hệ thực tế, tích hợp định hướng nghề nghiệp và kỹ năng sống sẽ giúp học sinh nhận thấy ý nghĩa của việc học, từ đó hình thành động cơ học tập bền vững.
Từ những bài học đó, các giải pháp được đặt ra một cách đồng bộ. Đối với giáo viên, theo ông Nguyễn Minh Đạo, yêu cầu hàng đầu là không ngừng tự học, tự bồi dưỡng chuyên môn, đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh. Việc đánh giá cần hướng tới sự tiến bộ của người học, chú trọng nhận xét, tư vấn và khích lệ thay vì so sánh hay tạo áp lực, đồng thời xây dựng mối quan hệ thầy - trò thân thiện, tôn trọng, lắng nghe và đồng hành.
Đối với nhà trường, cần chú trọng xây dựng văn hóa học đường tích cực, dân chủ, kỷ cương, giàu yêu thương và trách nhiệm. Nhà trường cần tổ chức đa dạng các hoạt động trải nghiệm, ngoại khóa, câu lạc bộ học thuật, thể thao, văn nghệ để học sinh có cơ hội phát huy năng khiếu, sở trường; đồng thời tạo điều kiện để giáo viên sáng tạo, chia sẻ kinh nghiệm và nhân rộng các mô hình dạy học hiệu quả.
Về phía học sinh, cần khuyến khích các em tham gia xây dựng nội quy lớp học, nội quy nhà trường nhằm nâng cao tinh thần tự quản và ý thức trách nhiệm. Song song với đó là rèn luyện kỹ năng tự học, làm việc nhóm, giao tiếp và giải quyết vấn đề, từng bước hình thành thói quen học tập tích cực, chủ động.
Cuối cùng, sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và xã hội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Phụ huynh cần đồng hành cùng con em, thường xuyên động viên, chia sẻ, tránh tạo áp lực thành tích; đồng thời tạo điều kiện để học sinh phát triển hài hòa cả về học tập lẫn kỹ năng sống. Chỉ khi các lực lượng giáo dục cùng chung tay, môi trường giáo dục tích cực mới thực sự được hình thành và lan tỏa.
