Đổi mới để “đánh thức” tình yêu lịch sử
Gắn bó với nghề từ năm 1996, hơn ba thập kỷ đứng lớp, cô Dương Thị Thu Hằng luôn tâm niệm dạy lịch sử không chỉ là truyền đạt kiến thức mà còn là hành trình nuôi dưỡng tình yêu quê hương, đất nước và bồi đắp nhân cách cho học sinh.
Cô Hằng luôn trăn trở với câu hỏi: Làm thế nào để học sinh không còn “ngại” học lịch sử? Theo cô, nguyên nhân lớn nhất khiến học sinh chưa yêu thích môn học này là do cách tiếp cận chưa phù hợp, còn nặng về ghi nhớ sự kiện mà thiếu đi sự kết nối, trải nghiệm.
Từ thực tế đó, cô đã chủ động đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng phát triển năng lực người học. Những tiết học Lịch sử dưới sự dẫn dắt của cô không còn là những con số, mốc thời gian khô khan, mà trở thành những câu chuyện sống động, gần gũi.
Thay vì lối dạy “đọc – chép” truyền thống, cô Hằng tổ chức các hoạt động học tập đa dạng như thảo luận nhóm, đóng vai nhân vật lịch sử, xây dựng sơ đồ tư duy, kết hợp tư liệu hình ảnh, video... tạo không khí học tập sôi nổi. Cô thường xuyên sử dụng sơ đồ tư duy để hệ thống hóa kiến thức, giúp học sinh dễ nhớ, dễ hiểu. Nhiều bài học được “sân khấu hóa”, giúp học sinh nhập vai, từ đó hiểu sâu sắc hơn về bối cảnh lịch sử và tâm lý nhân vật.
“Lịch sử không phải là những gì đã qua và khép lại, mà luôn có sự liên hệ với hiện tại. Muốn học sinh yêu lịch sử, trước hết giáo viên phải truyền được cảm xúc. Những bài học về các giai đoạn lịch sử quan trọng được tái hiện sinh động, giúp học sinh không chỉ học mà còn 'cảm' và 'hiểu'. Khi nhận ra điều đó, các em sẽ thấy môn học này thật ý nghĩa”, cô Hằng chia sẻ.
Không dừng lại ở lớp học, cô còn khuyến khích học sinh tự tìm hiểu tài liệu, đọc sách, xem phim lịch sử, tham gia các cuộc thi tìm hiểu. Những bài tập mở, yêu cầu học sinh phân tích, đánh giá sự kiện dưới góc nhìn cá nhân, giúp các em phát triển tư duy phản biện và khả năng diễn đạt.
Đặc biệt, trong mỗi bài giảng, cô luôn chú trọng giáo dục giá trị sống: lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, tinh thần trách nhiệm với cộng đồng. Đây cũng là điểm khiến các giờ học của cô để lại ấn tượng sâu sắc với học sinh.
Em Phan Anh Thư - lớp 11 Sử, Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, học sinh từng đạt giải quốc gia môn Lịch sử, chia sẻ: “Cô Hằng dạy rất cuốn hút. Cô không bắt học thuộc máy móc mà giúp chúng em hiểu bản chất vấn đề. Cô không chỉ dạy kiến thức mà còn kể chuyện, phân tích, đặt câu hỏi khiến chúng em phải suy nghĩ. Nhờ cô, em nhận ra lịch sử không hề khô khan mà rất hấp dẫn”.
Không chỉ học sinh, nhiều đồng nghiệp cũng đánh giá cao cách làm của cô. Cô Hằng luôn tiên phong trong đổi mới phương pháp, sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ đồng nghiệp. Những tiết dạy mẫu của cô thường được xem là “bài học thực tế” để giáo viên học hỏi.
Bền bỉ ươm mầm, gặt hái thành công
Nếu như việc đổi mới phương pháp giúp “giữ chân” học sinh với môn Lịch sử, thì công tác bồi dưỡng học sinh giỏi lại là nơi thể hiện rõ nét nhất năng lực chuyên môn và sự tận tâm của cô Dương Thị Thu Hằng.
Trong nhiều năm qua, cô được nhà trường giao nhiệm vụ phụ trách đội tuyển học sinh giỏi môn Lịch sử. Đây là nhiệm vụ không hề dễ dàng, đặc biệt trong điều kiện học sinh ở địa phương còn nhiều hạn chế về điều kiện học tập. Tuy nhiên, bằng sự kiên trì và phương pháp phù hợp, cô đã giúp nhiều học sinh vươn lên, đạt thành tích cao.
Tính đến nay, cô đã trực tiếp bồi dưỡng 49 học sinh đạt giải học sinh giỏi quốc gia, trong đó có 1 giải Nhất - thành tích đáng tự hào của giáo dục Lai Châu. Riêng năm 2025, đội tuyển Lịch sử của trường có 6/8 học sinh đạt giải quốc gia, tiếp tục khẳng định vị thế của nhà trường trong công tác bồi dưỡng học sinh mũi nhọn.
Theo cô Hằng, để bồi dưỡng học sinh giỏi hiệu quả, cần có sự kết hợp giữa kiến thức chuyên sâu, phương pháp học tập khoa học và sự đồng hành sát sao của giáo viên: “Mỗi học sinh có một thế mạnh riêng. Giáo viên phải hiểu rõ từng em để có cách hướng dẫn phù hợp. Quan trọng hơn, phải giúp các em giữ được niềm đam mê và sự kiên trì”.
Theo cô, bồi dưỡng học sinh giỏi không chỉ là truyền đạt kiến thức nâng cao, mà còn là quá trình rèn luyện tư duy, kỹ năng và bản lĩnh cho các em. Chính vì thế, cô luôn cố gắng đồng hành, động viên để các em tự tin vượt qua áp lực.
Em Đinh Quỳnh Trang - lớp 11 Văn, từng đạt giải Ba kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia môn Lịch sử, bày tỏ: “Cô Hằng rất tâm huyết. Có những hôm cô ở lại trường đến tối để hướng dẫn chúng em. Cô không chỉ là giáo viên mà còn như người truyền động lực, giúp chúng em vượt qua áp lực”.
Những thành tích của học sinh cũng chính là minh chứng rõ nét cho hiệu quả phương pháp của cô. Không chỉ dừng lại ở các kỳ thi học sinh giỏi, nhiều học sinh do cô giảng dạy còn đạt điểm cao trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT, trở thành thủ khoa khối C của tỉnh và trúng tuyển vào các trường đại học danh tiếng.
Bà Hồ Thanh An - Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, nhận xét: “Cô Hằng là một trong những giáo viên tiêu biểu của nhà trường. Không chỉ có chuyên môn vững vàng, cô còn rất tâm huyết, sáng tạo trong giảng dạy và có nhiều đóng góp quan trọng trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi. Thành tích của học sinh môn Lịch sử trong nhiều năm qua có dấu ấn rất lớn của cô”.
Không chỉ dừng lại ở thành tích cá nhân, cô Hằng còn góp phần xây dựng và phát triển đội ngũ giáo viên trong tổ chuyên môn. “Với vai trò tổ trưởng, cô Hằng luôn tích cực chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ đồng nghiệp nâng cao năng lực giảng dạy, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và lan tỏa tinh thần đổi mới trong toàn trường”, bà An cho biết thêm.
Những nỗ lực không ngừng nghỉ của cô đã được ghi nhận bằng nhiều phần thưởng cao quý: nhiều năm liền đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua các cấp, 15 Bằng khen của UBND tỉnh Lai Châu, 2 Bằng khen của Bộ GD&ĐT, 1 Bằng khen của Hội Chữ thập đỏ Việt Nam. Đặc biệt, năm 2023, cô vinh dự được phong tặng danh hiệu Nhà giáo Ưu tú - một dấu mốc quan trọng trong sự nghiệp.
Tuy nhiên, với cô Hằng, danh hiệu không phải là đích đến cuối cùng. Điều khiến cô trăn trở và cũng là động lực lớn nhất chính là làm sao để ngày càng có nhiều học sinh yêu thích môn Lịch sử.
“Chỉ cần mỗi năm có thêm nhiều học sinh chọn học lịch sử với niềm say mê thực sự, đó đã là thành công lớn đối với tôi. Mỗi khi thấy học sinh của mình trưởng thành, thành công, tôi cảm thấy mọi nỗ lực đều xứng đáng. Đó là động lực để tôi tiếp tục gắn bó và cống hiến cho nghề”, cô Hằng chia sẻ.
“Từ giờ học đầy cảm hứng đến những thành tích ấn tượng trong bồi dưỡng học sinh giỏi, cô Dương Thị Thu Hằng đã góp phần thay đổi cách nhìn về môn Lịch sử trong nhà trường. Trong hành trình đổi mới giáo dục, những nhà giáo như cô Hằng chính là những ‘người truyền lửa’, giúp học sinh không chỉ tiếp thu tri thức mà còn nuôi dưỡng ước mơ, khát vọng” - bà Hồ Thanh An chia sẻ.
