Hai thành tố thiết yếu trong tiến trình đổi mới giáo dục

2025/10/09 08:44

GD&TĐ - Theo GS.TS Lê Anh Vinh, giáo dục tài chính và giáo dục xã hội là hai thành tố thiết yếu trong tiến trình đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục.

Khóa tập huấn “Giáo dục tài chính và giáo dục xã hội cho học sinh phổ thông Việt Nam” diễn ra trong hai ngày 8–9/10 tại tỉnh An Giang, do Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam phối hợp với Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) tại Việt Nam và Sở GD&ĐT tỉnh An Giang tổ chức. Chương trình thu hút hơn 100 cán bộ quản lý, giáo viên các bậc học từ mầm non đến THPT tham dự.

Hai thành tố thiết yếu trong tiến trình đổi mới giáo dục

Phát biểu khai mạc, GS.TS Lê Anh Vinh – Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam nhấn mạnh: giáo dục tài chính và giáo dục xã hội là hai thành tố thiết yếu trong tiến trình đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục.

Nếu giáo dục tài chính giúp học sinh biết quản lý chi tiêu, tiết kiệm, đầu tư và phòng ngừa rủi ro, thì giáo dục xã hội bồi đắp năng lực nhận diện cảm xúc, xây dựng mối quan hệ tích cực, đưa ra quyết định có trách nhiệm với bản thân và cộng đồng.

Theo ông, chỉ khi hai lĩnh vực này được kết hợp nhuần nhuyễn, học sinh mới phát triển toàn diện, vừa vững vàng về kỹ năng kinh tế, vừa nhân văn trong hành xử, tự chủ trong cuộc sống và sẵn sàng đóng góp tích cực cho xã hội.

GS.TS Lê Anh Vinh cho rằng, trong thế kỷ XXI, hiểu biết tài chính cần được xem trọng như năng lực đọc, viết và tư duy logic – nền tảng giúp con người thích ứng với xã hội hiện đại đầy biến động. Song song, giáo dục xã hội giúp học sinh có khả năng tự điều chỉnh, hợp tác và phục hồi sau khó khăn, qua đó phát triển toàn diện cả tri thức lẫn nhân cách.

Ông Hồ Văn Được, Phó Trưởng phòng Giáo dục phổ thông, Sở Giáo dục và Đào tạo An Giang trao đổi tại khóa tập huấn.

Theo ông Hồ Văn Được – Phó Trưởng phòng Giáo dục Phổ thông, Sở GD&ĐT An Giang, việc đưa hai nội dung này vào nhà trường còn khá mới mẻ, chưa đồng bộ. Khóa tập huấn vì thế mang ý nghĩa thiết thực, giúp giáo viên nắm vững kiến thức, kỹ năng tích hợp vào chương trình học, coi đây là năng lực cốt lõi ngang hàng với đọc – viết – tính toán.

Với đặc thù địa phương có đô thị, nông thôn và khu vực biên giới, việc triển khai giáo dục tài chính và xã hội sẽ giúp các trường tổ chức hiệu quả chương trình học hai buổi/ngày, gắn bài học với thực tiễn cuộc sống.

Giáo dục tài chính phải gắn liền với giáo dục xã hội

Theo ông Đỗ Đức Lân – Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Hợp tác Phát triển (Viện Khoa học giáo dục Việt Nam), chỉ 56% người trưởng thành trên toàn cầu có mức hiểu biết tài chính cơ bản và 34% đạt mức hiểu biết đủ. Thiệt hại do lừa đảo tài chính mỗi năm lên tới hàng trăm tỷ USD, cho thấy giáo dục tài chính trong nhà trường là yêu cầu cấp bách.

Ông cho rằng, giáo dục tài chính phải gắn liền với giáo dục xã hội và đạo đức, giúp học sinh biết sử dụng tiền đúng mục đích, đúng pháp luật và chuẩn mực, từ đó hình thành những công dân có trách nhiệm, biết cân bằng lợi ích cá nhân với cộng đồng.

Ông Đỗ Đức Lân – Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Hợp tác Phát triển (Viện Khoa học giáo dục Việt Nam) chia sẻ tại khóa tập huấn.

Giới thiệu về chương trình giáo dục tài chính cho học sinh từ lớp 1 đến lớp 12, GS.TS Lê Anh Vinh cho biết, chương trình được xây dựng với mục tiêu kép: hình thành kiến thức – kỹ năng – thái độ đúng đắn trong quản lý tài chính cá nhân, đồng thời nuôi dưỡng phẩm chất công dân độc lập, trách nhiệm và nhân văn.

Chương trình được chuẩn hóa theo chuẩn đầu ra của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, tích hợp linh hoạt trong các môn học và hoạt động trải nghiệm, gắn với bối cảnh từng vùng miền.

Theo GS.TS Lê Anh Vinh, một trụ cột quan trọng là kết hợp giáo dục tài chính với giáo dục xã hội, bởi kỹ năng quản lý tiền chỉ bền vững khi đi cùng năng lực tự nhận thức, hợp tác, đồng cảm và ra quyết định có trách nhiệm – nền tảng để thế hệ trẻ làm chủ tương lai.