Từ môn học vốn bị xem là “khô khan”, các tiết học Lịch sử đã trở nên trực quan, sinh động, khơi dậy hứng thú, nâng cao khả năng tự học và phát triển tư duy cho học sinh.
Chủ động “bắt nhịp” AI
Trước bối cảnh khoa học công nghệ phát triển mạnh mẽ, việc đưa trí tuệ nhân tạo vào giảng dạy không còn là xu hướng mà trở thành nhu cầu thực tiễn trong giáo dục. Tại Quảng Trị, nhiều giáo viên Lịch sử đã nhanh chóng thích ứng, chủ động tìm tòi, học hỏi để đưa công nghệ vào từng tiết học.
Cô Nguyễn Thị Diễm Chi - giáo viên môn Lịch sử, Trường THPT Cam Lộ cho biết, quá trình ứng dụng AI bắt đầu từ việc tự học, bổ sung kiến thức và học hỏi đồng nghiệp. Mục tiêu là lựa chọn cách sử dụng công nghệ phù hợp với từng bài dạy, đối tượng học sinh nhằm nâng cao hiệu quả tiếp nhận kiến thức và chất lượng bộ môn.
Trong thực tế giảng dạy, cô Diễm Chi đã sử dụng AI để tạo hình ảnh, video minh họa các sự kiện lịch sử, qua đó giúp học sinh hình dung rõ nét hơn những dấu mốc quan trọng hay chân dung các nhân vật lịch sử, anh hùng dân tộc có công với đất nước. Những hình ảnh trực quan này không chỉ giúp khắc sâu kiến thức mà còn góp phần giáo dục đạo đức, bồi dưỡng lòng yêu nước cho học sinh.
Bên cạnh đó, việc sử dụng AI để tóm tắt nội dung bài học bằng sơ đồ tư duy, bản đồ họa cũng được cô áp dụng hiệu quả, đặc biệt trong các tiết ôn tập, bồi dưỡng học sinh giỏi hoặc luyện thi tốt nghiệp. “Nhờ cách tiếp cận này, học sinh có thể hệ thống hóa kiến thức nhanh chóng, dễ ghi nhớ và nắm bắt được mạch nội dung chính của từng chủ đề”, cô Diễm Chi chia sẻ.
Không dừng lại ở vai trò công cụ hỗ trợ giáo viên, AI còn được hướng dẫn để học sinh sử dụng trong quá trình học tập. Học sinh được khuyến khích khai thác công nghệ để tìm hiểu tài liệu lịch sử, thực hiện các dự án học tập theo nhóm. Trong quá trình đó, giáo viên đóng vai trò định hướng, theo dõi và phản hồi kịp thời nhằm đảm bảo chất lượng và tính chính xác của nội dung.
Theo cô Diễm Chi, việc kết hợp giữa phương pháp truyền thống và công nghệ hiện đại là yếu tố then chốt. Những giá trị cốt lõi như khai thác tài liệu lịch sử gốc, nghiên cứu tác phẩm sử học hay bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn cần được duy trì song song với ứng dụng AI để đảm bảo tính chuẩn mực và chiều sâu của môn học.
Sự thay đổi này đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Học sinh hứng thú hơn trong các tiết học, tích cực tham gia xây dựng bài, chủ động trao đổi, thảo luận và hoàn thành nhiệm vụ được giao. Đáng chú ý, nhiều em bắt đầu quan tâm, tìm hiểu sâu cách sử dụng công nghệ trong học tập, từ đó hình thành kỹ năng số cần thiết.
Em Đỗ Tấn Đạt - học sinh lớp 12A6, Trường THPT Cam Lộ cho biết, việc thầy cô ứng dụng AI trong giảng dạy đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Các bài học trở nên sinh động hơn nhờ hệ thống hình ảnh, video và tư liệu trực quan, đặc biệt là việc tham quan di tích thông qua bản đồ 3D, giúp học sinh như được hòa mình vào không gian lịch sử một cách chân thực.
“Nhờ thay đổi phương pháp dạy, việc tiếp thu kiến thức trở nên dễ dàng hơn, khả năng ghi nhớ được cải thiện và tạo hứng thú khám phá lịch sử, thay vì cảm giác khô khan với những con số, sự kiện. Em mong muốn phương pháp này sẽ tiếp tục được nhân rộng, không chỉ ở môn Lịch sử mà còn nhiều môn học khác”, Đạt bày tỏ.
Xây nền tảng năng lực số
Không riêng Trường THPT Cam Lộ, việc ứng dụng công nghệ và AI trong dạy học lịch sử đang được triển khai rộng rãi tại nhiều trường học trên địa bàn tỉnh Quảng Trị.
Thầy Nguyễn Thanh Sang - giáo viên Lịch sử, Trường THPT Gio Linh cho rằng, trong thời kỳ chuyển đổi số, việc dạy học không dừng lại ở truyền đạt kiến thức mà phải trang bị cho học sinh kỹ năng công nghệ, tư duy sáng tạo và khả năng sử dụng AI an toàn, hiệu quả. Đây là những năng lực cốt lõi cần thiết cho công dân trong xã hội hiện đại.
Theo thầy Sang, đổi mới trước hết phải bắt đầu từ tư duy của giáo viên. Việc thay đổi phương pháp, hình thức tổ chức dạy học cần thực hiện linh hoạt, phù hợp với chương trình, không gây quá tải cho học sinh nhưng vẫn phát huy được tính chủ động và khả năng tự học.
Trong thực tiễn giảng dạy, giáo viên đã thường xuyên ứng dụng các công cụ số để thiết kế bài học như xây dựng video, tạo sơ đồ tư duy, infographics hay sơ đồ nhân vật lịch sử. Dưới sự hướng dẫn của giáo viên, học sinh từng bước làm quen và chủ động sử dụng các công cụ này trong học tập.
Ông Hoàng Vũ Thuần - Phó Hiệu trưởng Trường THPT Gio Linh nhận định, việc giáo viên chủ động áp dụng công nghệ và AI đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Học sinh không chỉ hứng thú hơn mà còn tích cực tìm tòi, nghiên cứu, qua đó nâng cao hiệu quả học tập.
Tại Trường THPT Cam Lộ, tổ Lịch sử đã ứng dụng nhiều công cụ AI nhằm nâng cao chất lượng dạy và học. Nếu như trước đây thời lượng trên lớp bị giới hạn, thì nay với hệ thống quản lý học tập trực tuyến (LMS), giáo viên có thể giao nhiệm vụ cho học sinh nghiên cứu trước, đồng thời cung cấp tài liệu, bài giảng để học sinh tự học.
Thông qua LMS, học sinh có thể xem lại bài giảng bất cứ lúc nào, làm bài kiểm tra trực tuyến và nhận kết quả ngay mà không cần sử dụng giấy. Việc này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn tăng tính chủ động trong học tập.
Bên cạnh đó, việc sử dụng AI để tạo video theo kịch bản có sẵn giúp bài giảng trở nên sinh động, hấp dẫn hơn. Học sinh cũng có thể tự tạo “trợ lý học tập” để hỗ trợ quá trình tìm hiểu kiến thức.
Cùng với ứng dụng công nghệ, nhà trường chú trọng tổ chức các hoạt động học tập trải nghiệm thực tế. Việc dạy học tại các di tích lịch sử đã giúp học sinh có cái nhìn trực quan, sâu sắc hơn về lịch sử dân tộc, từ đó hình thành kỹ năng và thái độ học tập tích cực.
Theo ông Hồ Đắc Vinh - Hiệu trưởng Trường THPT Cam Lộ, việc ứng dụng công nghệ số và AI trong dạy học được triển khai theo định hướng của Bộ GD&ĐT và Sở GD&ĐT Quảng Trị, với trọng tâm là tích hợp năng lực số vào các môn học. Giáo viên được tham gia các lớp tập huấn, đồng thời tự học để nâng cao trình độ.
Trong dòng chảy chuyển đổi số, việc ứng dụng công nghệ và AI trong dạy học lịch sử tại Quảng Trị không chỉ giúp đổi mới phương pháp giảng dạy mà còn mở ra hướng tiếp cận mới cho học sinh. Khi những trang sử được “làm sống lại” bằng công nghệ, môn học vốn bị xem là khô khan đang dần trở nên hấp dẫn, gần gũi và có sức lan tỏa mạnh mẽ hơn trong nhà trường.
