GD&TĐ - Cuộc đời má Sáu Ngẫu, từ cô gái miệt vườn đến “bà má tham mưu” được tái hiện xúc động trong tiểu thuyết "Người mẹ Lái Thiêu" của Nguyễn Minh Ngọc.
Người phụ nữ Việt Nam đã trải qua những gì trong chiến tranh? Câu hỏi ấy dường như không cần nhiều suy nghĩ. Đó là nỗi đau mất mát khôn nguôi – hình ảnh người mẹ già khô héo ngồi bên mộ con liệt sĩ giữa nghĩa trang; là dáng hình những người phụ nữ anh hùng trong chiến đấu và lao động sản xuất. Ký ức văn hóa dân tộc Việt Nam, dù thời gian đã lùi xa, vẫn không thể tách rời ký ức chiến tranh.
Lái Thiêu (Bình Dương cũ, nay thuộc TPHCM) là vùng đất mang trong mình hai dấu ấn đặc biệt: Miền cây trái trù phú, nức tiếng miệt vườn, đồng thời cũng là chiến địa ác liệt của “miền Đông gian lao mà anh dũng” trong những năm tháng kháng chiến.
Từ mảnh đất ấy bước ra một người phụ nữ bình dị mà phi thường - Sáu Ngẫu. Thuở thiếu thời, bà là cô gái tần tảo trồng trọt, buôn bán trái cây ngoài chợ.
Tiểu thuyết "Người mẹ Lái Thiêu" của Nguyễn Minh Ngọc. Ảnh: Nguyễn Thị Ngọc Hải.
Bà nên duyên với người trai quê Hà Tĩnh, cán bộ cách mạng, nhà báo Đinh Quang Kỳ, người sau này đã anh dũng hi sinh dưới tay kẻ thù. Tiếp bước chồng, bà Sáu Ngẫu hoạt động nội thành Sài Gòn, tham gia hầu hết các chặng đường của cuộc kháng chiến, để rồi trở thành một bà má anh hùng.
Lịch sử Trung đoàn 27, Sư đoàn 320B hẳn đã phải viết khác đi nếu không có má Sáu Ngẫu. Trong chiến dịch lịch sử tháng 4/1975, khi Trung đoàn tiến quân vào Nam, thọc sâu hướng Bắc Sài Gòn nhưng chưa nắm rõ địa hình, chính má đã trao lại tấm bản đồ đô thành Sài Gòn cũ – kỷ vật của người chồng liệt sĩ.
Nhờ tấm bản đồ cùng những thông tin quan trọng má cung cấp, Trung đoàn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trong chiến dịch tiến công vào Sài Gòn.
Biết bao câu chuyện kỳ lạ của chiến tranh Việt Nam đã trở thành lịch sử. Giờ đây, người mẹ anh hùng ấy được tôn vinh như một tượng đài – má Sáu Ngẫu, “bà má tham mưu của Trung đoàn”, với công trình tượng đài vừa được khánh thành tại Bình Dương, quê hương miệt vườn Lái Thiêu trù phú.
Nhà văn Nguyễn Minh Ngọc. Ảnh: Văn chương TPHCM.
Cuộc đời đặc biệt ấy đã được tái hiện trong tiểu thuyết Người mẹ Lái Thiêu của Nhà văn - Đại tá Nguyễn Minh Ngọc, do Nhà xuất bản Công An Nhân Dân ấn hành đầu tháng 3/2026.
Nguyễn Minh Ngọc từng ghi dấu ấn với bộ phim truyền hình nhiều tập Cao hơn bầu trời về không quân Việt Nam trong chiến tranh. Ông cũng chuyển tải nhiều chân dung có thật vào văn học qua các tác phẩm như Những bông hoa đất thép, Địa đạo Củ Chi, Cho mùa xuân ở lại, Miền cỏ tranh…
Vốn sống dày dặn về chiến tranh, tình yêu con người cùng bút lực sung sức đã làm nên tên tuổi của một cây bút chuyên khắc họa những chân dung giàu chất sống, dữ dội mà nhân văn.
"Bà mẹ Lái Thiêu" góp thêm một câu chuyện đẹp vào ký ức văn hóa Việt Nam về chiến tranh. Nhà văn Ma Văn Kháng khi vừa nhận sách đã nhắn gửi: "Úi! Sách trông thoáng đã thấy mê rồi. Ui đẹp quá. Vừa lướt qua chút đã thấy tác phẩm đáng cảm phục, quý mến rồi. Anh em mình trời cho chút ham mê thì cứ vững lòng đi đến cuối đời thôi, Ngọc nhỉ…".
Đó là câu chuyện về một mối tình, một gia đình, về hành trình từ cô gái miệt vườn trở thành bà má anh hùng; về cuộc chiến trên vùng đất cây trái Lái Thiêu nổi tiếng.
Tiểu thuyết đan cài quá khứ và hiện tại qua chuỗi sự kiện nối tiếp, làm nhân vật hiện lên sáng rõ, tạo thêm một sắc thái mới mẻ cho dòng văn học viết về chiến tranh.
Nhà văn Nguyễn Minh Ngọc sinh năm 1957, quê Hà Tĩnh, hiện sống tại TPHCM. Ông là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam với nhiều truyện ngắn, truyện dài, bút ký đã xuất bản. Ông đoạt giải Nhì truyện ngắn “Cây bút vàng” (1996 - 1998) do Hội Nhà văn Việt Nam và Bộ Công an tổ chức.
Má Sáu Ngẫu (thứ ba, từ phải sang) cung cấp tấm bản đồ và hướng dẫn đường tiến quân vào Sài Gòn cho chỉ huy Trung đoàn 27. Ảnh: Tư liệu Báo Quân đội Nhân dân.
Người phụ nữ Việt Nam đã trải qua những gì trong chiến tranh? Câu hỏi ấy dường như không cần nhiều suy nghĩ. Đó là nỗi đau mất mát khôn nguôi – hình ảnh người mẹ già khô héo ngồi bên mộ con liệt sĩ giữa nghĩa trang; là dáng hình những người phụ nữ anh hùng trong chiến đấu và lao động sản xuất. Ký ức văn hóa dân tộc Việt Nam, dù thời gian đã lùi xa, vẫn không thể tách rời ký ức chiến tranh.
Lái Thiêu (Bình Dương cũ, nay thuộc TPHCM) là vùng đất mang trong mình hai dấu ấn đặc biệt: Miền cây trái trù phú, nức tiếng miệt vườn, đồng thời cũng là chiến địa ác liệt của “miền Đông gian lao mà anh dũng” trong những năm tháng kháng chiến.
Từ mảnh đất ấy bước ra một người phụ nữ bình dị mà phi thường - Sáu Ngẫu. Thuở thiếu thời, bà là cô gái tần tảo trồng trọt, buôn bán trái cây ngoài chợ.
Tiểu thuyết "Người mẹ Lái Thiêu" của Nguyễn Minh Ngọc. Ảnh: Nguyễn Thị Ngọc Hải.
Bà nên duyên với người trai quê Hà Tĩnh, cán bộ cách mạng, nhà báo Đinh Quang Kỳ, người sau này đã anh dũng hi sinh dưới tay kẻ thù. Tiếp bước chồng, bà Sáu Ngẫu hoạt động nội thành Sài Gòn, tham gia hầu hết các chặng đường của cuộc kháng chiến, để rồi trở thành một bà má anh hùng.
Lịch sử Trung đoàn 27, Sư đoàn 320B hẳn đã phải viết khác đi nếu không có má Sáu Ngẫu. Trong chiến dịch lịch sử tháng 4/1975, khi Trung đoàn tiến quân vào Nam, thọc sâu hướng Bắc Sài Gòn nhưng chưa nắm rõ địa hình, chính má đã trao lại tấm bản đồ đô thành Sài Gòn cũ – kỷ vật của người chồng liệt sĩ.
Nhờ tấm bản đồ cùng những thông tin quan trọng má cung cấp, Trung đoàn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trong chiến dịch tiến công vào Sài Gòn.
Biết bao câu chuyện kỳ lạ của chiến tranh Việt Nam đã trở thành lịch sử. Giờ đây, người mẹ anh hùng ấy được tôn vinh như một tượng đài – má Sáu Ngẫu, “bà má tham mưu của Trung đoàn”, với công trình tượng đài vừa được khánh thành tại Bình Dương, quê hương miệt vườn Lái Thiêu trù phú.
Nhà văn Nguyễn Minh Ngọc. Ảnh: Văn chương TPHCM.
Cuộc đời đặc biệt ấy đã được tái hiện trong tiểu thuyết Người mẹ Lái Thiêu của Nhà văn - Đại tá Nguyễn Minh Ngọc, do Nhà xuất bản Công An Nhân Dân ấn hành đầu tháng 3/2026.
Nguyễn Minh Ngọc từng ghi dấu ấn với bộ phim truyền hình nhiều tập Cao hơn bầu trời về không quân Việt Nam trong chiến tranh. Ông cũng chuyển tải nhiều chân dung có thật vào văn học qua các tác phẩm như Những bông hoa đất thép, Địa đạo Củ Chi, Cho mùa xuân ở lại, Miền cỏ tranh…
Vốn sống dày dặn về chiến tranh, tình yêu con người cùng bút lực sung sức đã làm nên tên tuổi của một cây bút chuyên khắc họa những chân dung giàu chất sống, dữ dội mà nhân văn.
"Bà mẹ Lái Thiêu" góp thêm một câu chuyện đẹp vào ký ức văn hóa Việt Nam về chiến tranh. Nhà văn Ma Văn Kháng khi vừa nhận sách đã nhắn gửi: "Úi! Sách trông thoáng đã thấy mê rồi. Ui đẹp quá. Vừa lướt qua chút đã thấy tác phẩm đáng cảm phục, quý mến rồi. Anh em mình trời cho chút ham mê thì cứ vững lòng đi đến cuối đời thôi, Ngọc nhỉ…".
Đó là câu chuyện về một mối tình, một gia đình, về hành trình từ cô gái miệt vườn trở thành bà má anh hùng; về cuộc chiến trên vùng đất cây trái Lái Thiêu nổi tiếng.
Tiểu thuyết đan cài quá khứ và hiện tại qua chuỗi sự kiện nối tiếp, làm nhân vật hiện lên sáng rõ, tạo thêm một sắc thái mới mẻ cho dòng văn học viết về chiến tranh.
Nhà văn Nguyễn Minh Ngọc sinh năm 1957, quê Hà Tĩnh, hiện sống tại TPHCM. Ông là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam với nhiều truyện ngắn, truyện dài, bút ký đã xuất bản. Ông đoạt giải Nhì truyện ngắn “Cây bút vàng” (1996 - 1998) do Hội Nhà văn Việt Nam và Bộ Công an tổ chức.
Những rào cản kìm hãm chuyển giao kết quả nghiên cứu từ đại học
GD&TĐ - Khoảng cách giữa nghiên cứu và ứng dụng vẫn là bài toán lớn của các trường đại học, đòi hỏi đổi mới cơ chế và hệ sinh thái chuyển giao.
2026-07-21 07:51
Phát huy ‘tài sản chất xám’ sau nghỉ hưu của đội ngũ nhà giáo
GD&TĐ - Việc Thông tư số 59/2026/TT-BGDĐT quy định về nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu đã tháo gỡ ‘điểm nghẽn’ về nhân sự cấp cao.
2026-07-21 07:51
Trường Tiểu học Nguyệt Đức nâng chất lượng từ đổi mới và chuyển đổi số
GD&TĐ - Đổi mới quản trị, phát triển đội ngũ và chuyển đổi số giúp Trường Tiểu học Nguyệt Đức (Phú Thọ) nâng cao chất lượng, tạo nền tảng cho đoạn mới.
2026-07-21 07:51
Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu thăm Trường Đại học Tôn Đức Thắng
GD&TĐ - Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu thăm Trường ĐH Tôn Đức Thắng và dự khán trận chung kết toàn quốc Giải Bóng đá công nhân, viên chức Việt Nam 2026.
2026-07-21 07:51
Chuột Logitech tích hợp phím tắt AI có thể thay đổi cách dân văn phòng làm việc?
GD&TĐ - Logitech đang đưa trợ lý AI đến gần hơn với thao tác hằng ngày qua phím tắt trên chuột văn phòng cao cấp MX Master 4.
2026-07-21 07:51
Hải Phòng kiến nghị sớm tuyển dụng bổ sung giáo viên đáp ứng năm học mới
GD&TĐ - Trước tình trạng thiếu giáo viên, cử tri Hải Phòng kiến nghị thành phố sớm bổ sung biên chế phù hợp với nhu cầu thực tế.
2026-07-21 07:50
Kết nối toàn diện với doanh nghiệp, trường CĐ đạt gần 100% sinh viên có việc làm
GD&TĐ - Chiều 20/7, Trường CĐ Việt Mỹ Hà Nội - thành viên Tập đoàn Giáo dục EQuest tổ chức lễ tốt nghiệp hệ cao đẳng cho sinh viên khóa K23.
2026-07-21 07:50
Thiết lập ranh giới giữa các hoạt động giáo dục trong nhà trường
GD&TĐ - 3 hoạt động giáo dục trong nhà trường: chính khóa, tăng cường, theo nhu cầu người học được phân định rạch ròi, minh bạch.
2026-07-21 07:50
Tiếp nhận và bổ nhiệm PGS.TS Phạm Quốc Thành làm Hiệu trưởng Trường ĐH Thái Bình
GD&TĐ - Sáng 20/7, UBND tỉnh Hưng Yên tổ chức hội nghị công bố quyết định tiếp nhận và bổ nhiệm Hiệu trưởng Trường Đại học Thái Bình.
2026-07-21 07:49
Điều kiện chuyển từ nhân viên thiết bị trường học sang văn thư
GD&TĐ - Độc giả đặt câu hỏi về điều kiện chuyển từ nhân viên thiết bị trường học sang văn thư.
