Chuẩn hóa chức danh, tăng quyền chủ động cho cơ sở giáo dục thường xuyên

Bộ GD&ĐT vừa ban hành Thông tư số 23/2026/TT-BGDĐT quy định mã số, chuẩn nghề nghiệp, bổ nhiệm chức danh và xếp lương đối với giáo viên cơ sở giáo dục thường xuyên (GDTX).

Theo ông Lê Văn Hòa, Giám đốc Trung tâm GDTX - Tin học, Ngoại ngữ tỉnh Quảng Trị, Thông tư 23/2026/TT-BGDĐT là một bước tiến về tư duy quản lý, vừa đảm bảo tính nguyên tắc, chuẩn hóa, vừa thể hiện sự linh hoạt, nhân văn, tạo động lực mạnh mẽ cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên GDTX yên tâm công tác và phát triển nghề nghiệp.

Điểm nổi bật của Thông tư là trao quyền chủ động lớn cho người đứng đầu cơ sở GDTX. Theo đó, giám đốc các trung tâm có thể linh hoạt trong phân công nhiệm vụ, kể cả việc giao giáo viên đảm nhiệm công việc ở hạng cao hơn hoặc quy đổi nhiệm vụ phù hợp với điều kiện thực tế. Việc đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ được thực hiện dựa trên chức năng, nhiệm vụ cụ thể của từng hạng chức danh, góp phần giúp công tác quản lý nhân sự trở nên thực chất, tránh hình thức.

Không chỉ dừng lại ở hoạt động giảng dạy, Thông tư còn yêu cầu giáo viên hạng II và hạng I tham gia xây dựng chiến lược phát triển, nghiên cứu khoa học và tăng cường kết nối với doanh nghiệp. Điều này góp phần giúp các cơ sở GDTX từng bước trở thành những trung tâm học tập cộng đồng năng động, gắn với nhu cầu của thị trường lao động.

Một trong những ưu điểm đáng chú ý của Thông tư, theo ông Lê Văn Hòa, là tạo sự đồng bộ và chuẩn hóa về chức danh nghề nghiệp.

Ông Lê Văn Hòa, Giám đốc Trung tâm GDTX - Tin học, Ngoại ngữ tỉnh Quảng Trị.

Cụ thể, hệ thống chức danh giáo viên GDTX được thiết lập với ba hạng (I, II, III), tương ứng với các mã số V.07.05.16, V.07.05.17 và V.07.05.18. Việc áp dụng bảng lương và hạng chức danh tương đương với giáo viên phổ thông góp phần xóa bỏ tâm lý “hệ phụ”, tạo sự bình đẳng về cơ hội thăng tiến và chế độ đãi ngộ. Đồng thời, Thông tư cũng bổ sung các nhiệm vụ đặc thù của GDTX như xóa mù chữ, phổ cập giáo dục, điều tra nhu cầu học tập tại địa bàn và dạy học cho người lớn.

Thông tư cũng đặt ra các yêu cầu cụ thể về trình độ đào tạo và năng lực thích ứng. Theo đó, giáo viên hạng III và hạng II phải có bằng cử nhân, trong khi hạng I yêu cầu trình độ thạc sĩ. Điều này đảm bảo chất lượng giảng dạy chương trình GDTX cấp THCS và THPT không thua kém giáo dục chính quy.

Bên cạnh đó, tất cả các hạng đều được yêu cầu tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, công nghệ số và sử dụng phương tiện dạy học hiện đại. Đây được xem là bước đi tất yếu nhằm thúc đẩy chuyển đổi số, hiện đại hóa các trung tâm GDTX, nâng cao chất lượng dạy học và đáp ứng nhu cầu học tập suốt đời của người dân.

Đáng chú ý, Thông tư đưa ra cơ chế chuyển tiếp rõ ràng, bảo đảm tính linh hoạt và nhân văn. Giáo viên chưa đạt chuẩn hoặc không thuộc diện phải nâng chuẩn vẫn được giữ nguyên chức danh, mã số và mức lương hiện tại cho đến khi nghỉ hưu. Các chứng chỉ bồi dưỡng đã được cấp trước ngày 31/12/2026 được công nhận tương đương với chứng chỉ theo chuẩn mới, góp phần giảm áp lực về văn bằng, chứng chỉ và chi phí đào tạo lại. Ngoài ra, việc chấp nhận bằng cử nhân chuyên ngành gần cũng giúp giải quyết tình trạng thiếu giáo viên dạy các môn tích hợp theo chương trình giáo dục phổ thông mới.

Thông tư cũng thể hiện rõ chủ trương phân cấp quản lý, đề cao vai trò của người đứng đầu. Lãnh đạo cơ sở GDTX có trách nhiệm xây dựng và triển khai kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ. Giáo viên GDTX được tạo điều kiện để hoàn thành chứng chỉ bồi dưỡng theo chuẩn nghề nghiệp trong thời hạn 12 tháng kể từ khi chương trình bồi dưỡng có hiệu lực. Đồng thời, giáo viên đang giảng dạy môn học khác với chuyên ngành đào tạo (trước ngày 30/5/2023) được hỗ trợ hoàn thiện trình độ phù hợp trước ngày 31/12/2030.

Với những điểm mới trên, Thông tư số 23/2026/TT-BGDĐT được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến tích cực trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên GDTX, góp phần phát triển hệ thống giáo dục thường xuyên theo hướng hiện đại, linh hoạt và đáp ứng tốt hơn nhu cầu học tập của xã hội.