Chuẩn nghề nghiệp giáo viên GD thường xuyên: Yêu cầu cấp thiết từ thực tiễn
2025/12/05 15:45
GD&TĐ - Những khó khăn, bất cập trong đánh giá, sử dụng, phát triển đội ngũ giáo viên giáo dục thường xuyên đặt ra yêu cầu cấp thiết phải có bộ chuẩn nghề nghiệp riêng, phản ánh đúng đặc thù, từ đó chuẩn hóa và nâng cao chất lượng đội ngũ.
Khoảng trống chuẩn nghề nghiệp
Ông Lê Văn Hòa - Giám đốc Trung tâm Giáo dục thường xuyên - Tin học, Ngoại ngữ tỉnh Quảng Trị, cho biết các cơ sở giáo dục thường xuyên được giao thực hiện nhiều nhiệm vụ đa dạng nhằm đáp ứng nhu cầu học tập thường xuyên, học tập suốt đời của người dân.
Cơ cấu tổ chức và chức năng, nhiệm vụ của mỗi cơ sở phụ thuộc vào nhu cầu học tập của địa phương và nhiều nhóm tuổi khác nhau, nên đội ngũ giáo viên khó có sự đồng nhất. Tuy vậy, trong một cơ sở giáo dục thường xuyên, đội ngũ nhà giáo thường được chia thành hai nhóm chính: Giáo viên dạy chương trình xóa mù chữ, giáo dục thường xuyên cấp THCS, THPT và giáo viên dạy nghề.
Trong thực tế, chỉ có giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông và giáo viên dạy nghề đã được đánh giá theo chuẩn nghề nghiệp cụ thể. Còn bộ phận giáo viên dạy văn hóa trong cơ sở giáo dục thường xuyên tuy được tuyển dụng từ sinh viên đào tạo chính quy, hoặc được thuyên chuyển từ cơ sở giáo dục phổ thông đến công tác, nhưng không được đánh giá bằng chuẩn nghề nghiệp. Đây là một bất bình đẳng cần sớm được khắc phục.
Hiện nay, về cơ bản chương trình giáo dục thường xuyên cấp THPT là thống nhất và tương đương với chương trình giáo dục phổ thông; học sinh giáo dục thường xuyên được học chung sách giáo khoa, thi tốt nghiệp THPT cùng đề với học sinh giáo dục phổ thông và đánh giá như nhau.
Tuy nhiên, do quy mô học sinh THPT ở các trung tâm giáo dục thường xuyên khác nhau, có đơn vị chỉ vài chục em. Vì vậy, cơ cấu giáo viên tại các cơ sở giáo dục thường xuyên cũng khác nhau. Có đơn vị, mỗi môn học chỉ 1 đến 2 giáo viên, khó tạo dựng môi trường học tập về chuyên môn, nghiệp vụ. Thầy cô lại không được đánh giá bài bản theo chuẩn nghề nghiệp, nên càng thiệt thòi và có nguy cơ tụt hậu về tay nghề.
Từ phân tích trên, ông Lê Văn Hòa khẳng định, ban hành chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục thường xuyên là cần thiết. Điều này vừa tạo động lực để giáo viên trong cơ sở giáo dục thường xuyên phấn đấu về chuyên môn, nghiệp vụ; vừa tạo công bằng trong đánh giá đội ngũ. Đây cũng là cơ sở để có thể thuyên chuyển giáo viên qua lại linh hoạt giữa giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên, góp phần giải quyết bài toán thừa thiếu cục bộ giáo viên.
Thông tin từ ông Hoàng Tiến Dũng - Giám đốc Trung tâm Giáo dục thường xuyên - Ngoại ngữ, Tin học Hải Dương (TP Hải Phòng), hiện nay, giáo viên giảng dạy chương trình giáo dục thường xuyên thực hiện theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp của giáo viên THCS và THPT tương ứng với chương trình giáo dục thường xuyên được phân công giảng dạy.
Đồng thời, đội ngũ này phải đáp ứng tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp của giáo viên THCS, hoặc giáo viên THPT quy định tại Thông tư số 03, 04/2021/TT-BGDĐT (đã được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 08/2023/TT-BGDĐT).
Việc áp dụng tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp của giáo viên THCS hoặc THPT cho giáo viên giáo dục thường xuyên còn mang tính “khiên cưỡng”, bởi đội ngũ này có đặc thù rất riêng là vừa dạy văn hóa, vừa dạy nghề, hướng nghiệp; vừa giảng dạy, vừa phải đảm nhiệm thường xuyên các nhiệm vụ hành chính, sự vụ.
Đây cũng là lý do thực tế không có khóa đào tạo, bồi dưỡng riêng cho giáo viên giáo dục thường xuyên, từ đó ảnh hưởng đến chất lượng đội ngũ. Vì vậy, ông Hoàng Tiến Dũng khẳng định, ban hành chuẩn nghề nghiệp riêng cho giáo viên cơ sở giáo dục thường xuyên là yêu cầu cấp thiết.
Bổ sung tiêu chí đặc thù
Nghiên cứu dự thảo Thông tư quy định chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục thường xuyên, ông Trần Quang Tứ - Giám đốc Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên Ba Tri (tỉnh Vĩnh Long), đánh giá cao cấu trúc rõ ràng, với việc quy định nhiệm vụ, chuẩn trình độ, chuẩn năng lực theo từng hạng chức danh.
Dự thảo đã đưa vào những nhiệm vụ đặc trưng của giáo dục thường xuyên, như xóa mù chữ, phổ cập, điều tra nhu cầu học tập địa bàn, thực hành nghề tại doanh nghiệp, tư vấn hướng nghiệp, tham gia sinh hoạt tổ sản xuất/dịch vụ. Nhiệm vụ của hạng cao hơn thể hiện sự chuyên nghiệp hóa với yêu cầu biên soạn chương trình, học liệu; thẩm định, đánh giá, kiểm tra chuyên môn; phát triển chiến lược trung tâm; làm giáo viên cốt cán, báo cáo viên...
Góp ý hoàn thiện dự thảo, ông Trần Quang Tứ cho rằng, cần chi tiết hơn năng lực chuyển đổi số của cán bộ quản lý, giáo viên ở các trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên. Hiện, dự thảo mới nêu “có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin” một cách chung chung. Cùng đó, bổ sung năng lực biết xây dựng bài giảng số, học liệu số, vận hành các hệ thống LMS, tổ chức lớp học trực tuyến, quản lý hồ sơ điện tử, thiết kế các hoạt động tự học có hướng dẫn cho học viên.
“Tiêu chuẩn đánh giá giáo viên giáo dục thường xuyên nên được lượng hóa rõ hơn. Dự thảo đưa một số tiêu chí còn chung chung, khó tự đánh giá; ví dụ “tạo dựng được uy tín nghề nghiệp”, “có kiến thức chuyên sâu”, “hiểu biết sâu sắc về đặc điểm tâm lý người học”. Tôi cho rằng, cần mô tả bằng minh chứng cụ thể: Sản phẩm chuyên môn, số giờ dạy chuyên sâu, các minh chứng hỗ trợ học viên...
Cùng đó, bổ sung tiêu chí về hỗ trợ người học đặc biệt, như người học lớn tuổi, người bỏ học, người học có năng lực trí tuệ, năng lực học tập hạn chế… Đồng thời, nêu rõ mối quan hệ giữa chuẩn giáo dục thường xuyên và chuẩn giáo viên phổ thông nhằm tạo sự thống nhất khi có nhu cầu luân chuyển giữa hai lĩnh vực”, ông Trần Quang Tứ đề xuất.
Theo ông Đặng Ngọc Thắng - Giám đốc Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên Đoan Hùng (Phú Thọ), ban hành chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục thường xuyên khẳng định vị thế của giáo dục thường xuyên, tạo khung pháp lý thống nhất để đánh giá, nâng cao chất lượng đội ngũ, đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục mở và học tập suốt đời.
Góp ý dự thảo, ông Đặng Ngọc Thắng cho rằng, cần bổ sung các tiêu chí phản ánh đặc thù giáo dục thường xuyên, như tổ chức lớp học linh hoạt, hình thức tổ chức, đối tượng người học đa dạng; bổ sung yêu cầu về năng lực phối hợp đào tạo văn hóa - nghề; đồng thời, mở rộng tiêu chí ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong dạy và học.
Theo dự thảo Thông tư quy định chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục thường xuyên, tiêu chuẩn về đạo đức nghề nghiệp của giáo viên giáo dục thường xuyên được quy định chung.Quy định về tiêu chuẩn trình độ đào tạo, bồi dưỡng được kế thừa quy định như hiện hành đối với từng chức danh nghề nghiệp hạng III, II, I đối với giáo viên phổ thông và giáo viên giáo dục nghề nghiệp giảng dạy trình độ sơ cấp. Tiêu chuẩn năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, quy định các tiêu chí bảo đảm giáo viên thực hiện được nhiệm vụ được giao theo vị trí việc làm.
Theo: giaoducthoidai.vn
2025/12/05 14:05 (GMT+7)
2026-06-27 04:32
BDU Cà Mau triển khai chính sách học bổng hàng tỷ đồng hỗ trợ tân sinh viên
GD&TĐ - Năm 2026, Phân hiệu Trường Đại học Bình Dương tại Cà Mau triển khai 7 chính sách học bổng với tổng giá trị hàng tỷ đồng nhằm hỗ trợ tân sinh viên.
2026-06-27 04:32
Gia Lai và giấc mơ đón khách từ đại dương
GD&TĐ - Không cạnh tranh bằng số lượng tàu biển, Gia Lai tạo dấu ấn bằng chiều sâu văn hóa và những trải nghiệm khác biệt từ biển xanh đến đại ngàn.
2026-06-27 04:32
Xây hệ sinh thái khởi nghiệp để sinh viên kiến tạo giá trị mới
GD&TĐ - Sinh viên ngày nay không chỉ học để tìm việc làm, mà còn có thể trở thành những người kiến tạo giải pháp, mô hình phát triển mới.
2026-06-27 04:31
Sự trưởng thành của học sinh không đo bằng bảng điểm mà bằng lòng biết ơn
GD&TĐ - Theo nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan, sự trưởng thành đôi khi không đo bằng chiều cao, bảng điểm mà được đo bằng lòng biết ơn, cách ứng xử.
2026-06-27 04:20
Đại diện duy nhất của Việt Nam lọt Top 10 World's Best School Prizes 2026
GD&TĐ - Hệ thống Trường Inspire Khai Nguyên trở thành đại diện duy nhất của Việt Nam góp mặt trong Top 10 của Giải thưởng World's Best School Prizes.
2026-06-27 04:20
Hành trình 40 năm đổi mới đến tăng trưởng bứt phá
GD&TĐ - Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề 40 năm đổi mới ở Việt Nam thu hút nhiều diễn giả, nhà khoa học uy tín trong cả nước về tham dự, góp ý.
2026-06-27 04:20
Khơi dậy sự bứt phá công nghệ từ cuộc thi Đổi mới sáng tạo Đại học Huế lần 2
GD&TĐ - Các dự án được đánh giá cao nhờ hàm lượng khoa học sâu sắc, tính chuyên nghiệp trong quản trị và khát vọng làm chủ công nghệ số.
2026-06-27 04:20
Nâng cao đào tạo nhân lực ngành thời trang giỏi nghệ thuật, thạo công nghệ
GD&TĐ - Sự gắn kết giữa nhà trường và doanh nghiệp là nền tảng quan trọng để đưa ý tưởng sáng tạo từ giảng đường thành giải pháp có giá trị trong thực tiễn.
