Trường đại học thành viên có cần thiết chế Hội đồng trường?
Invalid date
GD&TĐ - Góp ý dự thảo Luật Giáo dục ĐH (sửa đổi), PGS.TS.Võ Văn Minh, Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm (ĐH Đà Nẵng) quan tâm đến quy định Hội đồng trường.
Những điểm đổi mới quan trọng
PGS.TS.Võ Văn Minh cho rằng, trong tiến trình đổi mới và phát triển nền giáo dục đại học Việt Nam, Luật Giáo dục đại học (sửa đổi) năm 2025 được kỳ vọng sẽ trở thành khuôn khổ pháp lý nền tảng cho một hệ thống đại học hiện đại, tự chủ, minh bạch và hội nhập.
Dự thảo luật lần này đã thể hiện một bước tiến đáng ghi nhận, với nhiều nội dung sâu sắc, tiếp cận kịp thời các xu hướng quốc tế và phù hợp với thực tiễn quản trị giáo dục trong nước.
Trước hết, cần ghi nhận những điểm đổi mới quan trọng trong Dự thảo lần này. Việc xác lập quyền tự chủ là quyền pháp định, thay vì là quyền được trao có điều kiện, là một bước chuyển về tư duy quản trị.
Dự thảo cũng đã bổ sung nhiều khái niệm hiện đại như tự do học thuật, cơ sở dữ liệu giáo dục đại học, đầu tư công – tư, phản ánh đúng nhịp đập của giáo dục trong thời đại số.
Đặc biệt, tinh thần “kiến tạo phát triển” thay vì “quản lý hành chính” đang được thể hiện rõ hơn qua các quy định về chuẩn cơ sở giáo dục, hậu kiểm và phân tầng hệ thống.
Góp ý quy định về Hội đồng trường
Góp ý dự thảo Luật, PGS.TS.Võ Văn Minh cho rằng: Các trường đại học thành viên thuộc Đại học Quốc gia và Đại học vùng đều là cơ sở giáo dục đại học có tư cách pháp nhân, có sứ mệnh riêng, thương hiệu riêng và lịch sử phát triển gắn với từng lĩnh vực, từng khu vực cụ thể.
Việc duy trì Hội đồng trường tại các trường này không chỉ là bảo đảm quyền tự chủ, mà còn là một thiết chế đại diện cho quyền sở hữu nhà nước và cộng đồng xã hội trong quản trị nhà trường. Hội đồng trường giúp nâng cao năng lực phản biện, kiểm soát quyền lực, giám sát hoạt động điều hành và kết nối nhà trường với thị trường lao động, xã hội và doanh nghiệp.
Nếu xóa bỏ Hội đồng trường, các trường đại học thành viên sẽ không còn là một đại học “thực thụ”, mà trở thành “trường thuộc” trong một hệ thống hành chính tập trung.
Không chỉ vậy, việc không còn Hội đồng trường còn dẫn tới nguy cơ làm mờ ranh giới giữa điều phối và điều hành, khiến các đại học vùng hoặc đại học quốc gia rơi vào trạng thái “vừa làm chiến lược, vừa làm quản trị cụ thể”.
“Việc giữ lại Hội đồng trường ở cấp trường thành viên là tiền đề để nhìn nhận đúng bản chất của mô hình Đại học Quốc gia, Đại học vùng - đó là những hệ thống đại học (university system) chiến lược, được tổ chức đặc biệt theo quyết định của Chính phủ, gồm nhiều trường thành viên có học hiệu và pháp nhân riêng”, PGS.TS.Võ Văn Minh cho hay.
PGS.TS.Võ Văn Minh, Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm (ĐH Đà Nẵng).
Cần phân biệt mô hình “một đại học - nhiều school” với Đại học Quốc gia, Đại học vùng
Trong bối cảnh mới, cần nhìn nhận các Đại học Quốc gia và Đại học vùng không chỉ là tổ chức hành chính trung gian, mà là những thiết chế học thuật có vai trò đầu tư chiến lược, nơi quy tụ nguồn lực và tri thức để thực hiện những nhiệm vụ lớn của quốc gia và từng vùng lãnh thổ.
Cụ thể, theo PGS.TS. Võ Văn Minh, cần định hướng rõ ràng:
Thứ nhất, Đại học Quốc gia và Đại học vùng được Nhà nước đầu tư phát triển các ngành khoa học cơ bản, các khoa học liên ngành - những lĩnh vực ít có khả năng thu hút đầu tư tư nhân nhưng thiết yếu với nền khoa học quốc gia.
Thứ hai, Đại học Quốc gia và Đại học vùng cùng một số trường đại học kỹ thuật trọng điểm được đầu tư trọng điểm để đào tạo các ngành công nghệ chiến lược, kỹ thuật then chốt trong kỷ nguyên chuyển đổi số, tự động hóa và đổi mới sáng tạo.
Thứ ba, Đại học Quốc gia và Đại học vùng cùng với các trường đại học sư phạm trọng điểm được đầu tư trọng tâm để đào tạo đội ngũ giáo viên quốc gia – yếu tố quyết định chất lượng giáo dục phổ thông.
Như vậy, cần giữ nguyên mô hình đa tầng: mỗi trường đại học thành viên có Hội đồng trường, vận hành theo sứ mệnh riêng; còn đại học cấp hệ thống (quốc gia hoặc vùng) làm nhiệm vụ chiến lược - không điều hành trực tiếp, mà điều phối và tạo động lực phát triển liên ngành, liên vùng.
Từ những phân tích trên, PGS.TS.Võ Văn Minh góp ý, Luật cần khẳng định trường đại học thành viên thuộc Đại học Quốc gia và Đại học vùng là cơ sở giáo dục đại học có tư cách pháp nhân, có học hiệu, có sứ mạng riêng và được quản trị bởi Hội đồng trường.
Đồng thời, cần phân biệt rạch ròi giữa mô hình “một đại học – nhiều school” với mô hình Đại học Quốc gia và Đại học vùng; vì các trường thành viên thuộc hệ thống đại học quốc gia và vùng vốn được xây dựng từ nền tảng các trường đại học độc lập, có lịch sử, bản sắc.
Cũng cần luật hóa để hướng đến ban hành một Nghị định riêng quy định cụ thể về tổ chức và hoạt động của các đại học đặc biệt: Đại học Quốc gia, Đại học vùng, cũng như các trường đại học có sứ mệnh đặc biệt như sư phạm và trường Y – Dược. Đây là hành lang pháp lý cần thiết để các thiết chế này thực hiện tốt sứ mệnh quốc gia.
“Tóm lại, giữ Hội đồng trường tại các đại học thành viên là giữ lại tính tự chủ, trách nhiệm và bản sắc của từng trường. Còn giữ mô hình đại học quốc gia và đại học vùng – các university system là giữ lại thiết chế đặc biệt để đầu tư trọng tâm, trọng điểm nhằm phát triển giáo dục đại học trong bối cảnh có rất nhiều biến động bất thường, khó dự báo của thế giới hôm nay”, PGS.TS.Võ Văn Minh nêu quan điểm.
Giờ học tại Trường Đại học Sư phạm - Đại học Đà Nẵng.
Những điểm đổi mới quan trọng
PGS.TS.Võ Văn Minh cho rằng, trong tiến trình đổi mới và phát triển nền giáo dục đại học Việt Nam, Luật Giáo dục đại học (sửa đổi) năm 2025 được kỳ vọng sẽ trở thành khuôn khổ pháp lý nền tảng cho một hệ thống đại học hiện đại, tự chủ, minh bạch và hội nhập.
Dự thảo luật lần này đã thể hiện một bước tiến đáng ghi nhận, với nhiều nội dung sâu sắc, tiếp cận kịp thời các xu hướng quốc tế và phù hợp với thực tiễn quản trị giáo dục trong nước.
Trước hết, cần ghi nhận những điểm đổi mới quan trọng trong Dự thảo lần này. Việc xác lập quyền tự chủ là quyền pháp định, thay vì là quyền được trao có điều kiện, là một bước chuyển về tư duy quản trị.
Dự thảo cũng đã bổ sung nhiều khái niệm hiện đại như tự do học thuật, cơ sở dữ liệu giáo dục đại học, đầu tư công – tư, phản ánh đúng nhịp đập của giáo dục trong thời đại số.
Đặc biệt, tinh thần “kiến tạo phát triển” thay vì “quản lý hành chính” đang được thể hiện rõ hơn qua các quy định về chuẩn cơ sở giáo dục, hậu kiểm và phân tầng hệ thống.
Góp ý quy định về Hội đồng trường
Góp ý dự thảo Luật, PGS.TS.Võ Văn Minh cho rằng: Các trường đại học thành viên thuộc Đại học Quốc gia và Đại học vùng đều là cơ sở giáo dục đại học có tư cách pháp nhân, có sứ mệnh riêng, thương hiệu riêng và lịch sử phát triển gắn với từng lĩnh vực, từng khu vực cụ thể.
Việc duy trì Hội đồng trường tại các trường này không chỉ là bảo đảm quyền tự chủ, mà còn là một thiết chế đại diện cho quyền sở hữu nhà nước và cộng đồng xã hội trong quản trị nhà trường. Hội đồng trường giúp nâng cao năng lực phản biện, kiểm soát quyền lực, giám sát hoạt động điều hành và kết nối nhà trường với thị trường lao động, xã hội và doanh nghiệp.
Nếu xóa bỏ Hội đồng trường, các trường đại học thành viên sẽ không còn là một đại học “thực thụ”, mà trở thành “trường thuộc” trong một hệ thống hành chính tập trung.
Không chỉ vậy, việc không còn Hội đồng trường còn dẫn tới nguy cơ làm mờ ranh giới giữa điều phối và điều hành, khiến các đại học vùng hoặc đại học quốc gia rơi vào trạng thái “vừa làm chiến lược, vừa làm quản trị cụ thể”.
“Việc giữ lại Hội đồng trường ở cấp trường thành viên là tiền đề để nhìn nhận đúng bản chất của mô hình Đại học Quốc gia, Đại học vùng - đó là những hệ thống đại học (university system) chiến lược, được tổ chức đặc biệt theo quyết định của Chính phủ, gồm nhiều trường thành viên có học hiệu và pháp nhân riêng”, PGS.TS.Võ Văn Minh cho hay.
PGS.TS.Võ Văn Minh, Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm (ĐH Đà Nẵng).
Cần phân biệt mô hình “một đại học - nhiều school” với Đại học Quốc gia, Đại học vùng
Trong bối cảnh mới, cần nhìn nhận các Đại học Quốc gia và Đại học vùng không chỉ là tổ chức hành chính trung gian, mà là những thiết chế học thuật có vai trò đầu tư chiến lược, nơi quy tụ nguồn lực và tri thức để thực hiện những nhiệm vụ lớn của quốc gia và từng vùng lãnh thổ.
Cụ thể, theo PGS.TS. Võ Văn Minh, cần định hướng rõ ràng:
Thứ nhất, Đại học Quốc gia và Đại học vùng được Nhà nước đầu tư phát triển các ngành khoa học cơ bản, các khoa học liên ngành - những lĩnh vực ít có khả năng thu hút đầu tư tư nhân nhưng thiết yếu với nền khoa học quốc gia.
Thứ hai, Đại học Quốc gia và Đại học vùng cùng một số trường đại học kỹ thuật trọng điểm được đầu tư trọng điểm để đào tạo các ngành công nghệ chiến lược, kỹ thuật then chốt trong kỷ nguyên chuyển đổi số, tự động hóa và đổi mới sáng tạo.
Thứ ba, Đại học Quốc gia và Đại học vùng cùng với các trường đại học sư phạm trọng điểm được đầu tư trọng tâm để đào tạo đội ngũ giáo viên quốc gia – yếu tố quyết định chất lượng giáo dục phổ thông.
Như vậy, cần giữ nguyên mô hình đa tầng: mỗi trường đại học thành viên có Hội đồng trường, vận hành theo sứ mệnh riêng; còn đại học cấp hệ thống (quốc gia hoặc vùng) làm nhiệm vụ chiến lược - không điều hành trực tiếp, mà điều phối và tạo động lực phát triển liên ngành, liên vùng.
Từ những phân tích trên, PGS.TS.Võ Văn Minh góp ý, Luật cần khẳng định trường đại học thành viên thuộc Đại học Quốc gia và Đại học vùng là cơ sở giáo dục đại học có tư cách pháp nhân, có học hiệu, có sứ mạng riêng và được quản trị bởi Hội đồng trường.
Đồng thời, cần phân biệt rạch ròi giữa mô hình “một đại học – nhiều school” với mô hình Đại học Quốc gia và Đại học vùng; vì các trường thành viên thuộc hệ thống đại học quốc gia và vùng vốn được xây dựng từ nền tảng các trường đại học độc lập, có lịch sử, bản sắc.
Cũng cần luật hóa để hướng đến ban hành một Nghị định riêng quy định cụ thể về tổ chức và hoạt động của các đại học đặc biệt: Đại học Quốc gia, Đại học vùng, cũng như các trường đại học có sứ mệnh đặc biệt như sư phạm và trường Y – Dược. Đây là hành lang pháp lý cần thiết để các thiết chế này thực hiện tốt sứ mệnh quốc gia.
“Tóm lại, giữ Hội đồng trường tại các đại học thành viên là giữ lại tính tự chủ, trách nhiệm và bản sắc của từng trường. Còn giữ mô hình đại học quốc gia và đại học vùng – các university system là giữ lại thiết chế đặc biệt để đầu tư trọng tâm, trọng điểm nhằm phát triển giáo dục đại học trong bối cảnh có rất nhiều biến động bất thường, khó dự báo của thế giới hôm nay”, PGS.TS.Võ Văn Minh nêu quan điểm.
Dự án 'giúp người khuyết tật tự làm chủ cuộc sống' vô địch 'Sinh viên Thế hệ mới'
GD&TĐ - Với dự án xuất sắc có tính thực tiễn cao, HSB đã vượt qua nhiều đối thủ để giành giải thưởng trị giá 200 triệu đồng và bằng khen của Bộ GD&ĐT.
2026-01-12 08:09
Xu hướng chơi hoa Tết giá trị cao và thuê cây cho công sở đón xuân
(CLO) Từ các cây mai, đào, quất giá “khủng” đến dịch vụ thuê cây Tết cho tòa nhà, nơi công sở, xu hướng hoa Tết Bính Ngọ 2026 vừa giữ được bản sắc truyền thống vừa mang nét sáng tạo.
2026-01-12 08:09
Học sinh 'sân khấu hóa' truyền thông điệp đẩy lùi bạo lực học đường
GD&TĐ - Qua hình thức "sân khấu hóa", các kiến thức về phòng chống bạo lực học đường được cụ thể hóa thành bài học sinh động cho học sinh.
2026-01-12 08:08
Giữ an toàn học sinh ngay từ cổng trường
GD&TĐ - Mô hình Cổng trường an toàn giao thông góp phần giáo dục ý thức, tạo thói quen chấp hành luật giao thông cho học sinh, phụ huynh.
2026-01-12 08:08
Điểm tựa giúp giáo viên Đà Nẵng tự tin bước vào kỷ nguyên AI
GD&TĐ - Hai khóa tập huấn AI cho giáo viên ở Đà Nẵng cho thấy sự đồng hành và trách nhiệm của Trường Trung cấp Bách khoa Toàn Cầu trong kỷ nguyên số.
2026-01-12 08:08
Đầu tư trọng điểm cho Trường Phổ thông Vùng cao Việt Bắc
GD&TĐ - Trường Phổ thông Vùng cao Việt Bắc được đầu tư Dự án đầu tư cơ sở vật chất giai đoạn I, với tổng vốn 300 tỷ đồng.
2026-01-12 08:07
Gắn biển công trình trường học chào mừng Đại hội XIV của Đảng
GD&TĐ - Ngày 12/1, phường Yên Sở (Hà Nội) gắn biển công trình Trường THPT Đỗ Mười, chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.
2026-01-10 04:29
Hai bệnh viện trung ương tại Thanh Hóa được chuyển giao về Đại học Y Hà Nội
(CLO) Bệnh viện 71 Trung ương và Bệnh viện Điều dưỡng – Phục hồi chức năng Trung ương sẽ được chuyển giao về Đại học Y Hà Nội, định hướng trở thành bệnh viện đa khoa, đồng thời là cơ sở thực hành, đào tạo cho sinh viên y khoa.
2026-01-10 04:29
Phát huy tinh thần học tập và cống hiến của tuổi trẻ
GD&TĐ - Tinh thần học tập và cống hiến của tuổi trẻ đóng vai trò quan trọng để góp phần đưa đất nước tiến nhanh trong kỷ nguyên mới.
2026-01-10 04:28
Quản lý chặt hoạt động liên kết giáo dục, kỹ năng sống tại Phú Thọ
GD&TĐ - Phú Thọ chỉ đạo tăng cường quản lý các hoạt động liên kết giáo dục kỹ năng sống trong trường học, bảo đảm đúng quy định và hiệu quả.