Đa dạng hình thức, mô hình triển khai
Theo báo cáo của Bộ GD&ĐT, năm học 2024-2025, thực hiện chỉ đạo của Bộ GD&ĐT, 100% Sở GD&ĐT đã ban hành văn bản hướng dẫn thực hiện phòng chống tác hại thuốc lá, lạm dụng rượu, bia trong các cơ sở giáo dục. Trong đó, phần lớn đã tích hợp công tác phòng chống tác hại thuốc lá với công tác y tế trường học, giáo dục đạo đức, kỹ năng sống và xây dựng văn hóa học đường.
Một số địa phương đã ban hành kế hoạch riêng để thực hiện công tác phòng chống tác hại thuốc lá trong ngành Giáo dục năm học 2024-2025; chỉ đạo tiếp tục rà soát, thành lập, kiện toàn Ban chỉ đạo phòng chống tác hại thuốc lá tại cơ sở giáo dục.
Địa phương cũng tiếp tục tổ chức đa dạng các buổi tuyên truyền, các cuộc thi tìm hiểu; xây dựng mô hình và nhân rộng mô hình trường học không khói thuốc; tổ chức các hoạt động hưởng ứng ngày thế giới không thuốc lá 31/5 và Tuần lễ quốc gia không khói thuốc 25/5 - 31/5.
Hoạt động tuyên truyền được cơ sở giáo dục tổ chức linh hoạt, đa dạng, gắn tuyên truyền phòng chống tác hại thuốc lá với phong trào “Trường học không khói thuốc”, thi tìm hiều về tác hại và cách phòng tránh thuốc lá điện tử, lồng ghép trong giờ chào cờ, tiết học, phòng tư vấn học đường và thông qua các hình thức trực tiếp - gián tiếp phù hợp từng độ tuổi, điều kiện thực tế.
Đặc biệt, sau khi Quốc hội ban hành Nghị quyết 173/2024/QH15 cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, các cơ sở giáo dục đã chủ động đẩy mạnh truyền thông, tổ chức ít nhất một hoạt động truyền thông về phòng chống tác hại thuốc lá, yêu cầu học sinh ký cam kết không sử dụng các sản phẩm này trong nhà trường. Căn cứ hướng dẫn của Bộ GD&ĐT, các Sở GD&ĐT đã tổ chức tập huấn, triển khai sử dụng tài liệu lồng ghép nội dung phòng chống tác hại thuốc lá vào bài giảng cho giáo viên THCS, THPT.
Một số địa phương cũng chú trọng theo dõi, hỗ trợ học sinh bị ảnh hưởng bởi thuốc lá điện tử, chất kích thích và trò chơi trực tuyến, tăng cường tư vấn, chăm sóc sức khỏe tâm thần trong trường học.
Lồng ghép hiệu quả trong các môn học, hoạt động giáo dục
Ông Phạm Văn Dũng - Phó Hiệu trưởng Trường THPT Trần Đại Nghĩa (Cần Thơ) cho biết: Với nỗ lực giáo dục và tuyên truyền, tình trạng học sinh sử dụng thuốc lá trong nhà trường chuyển biến tích cực. Số học sinh sử dụng thuốc lá, thuốc lá điện tử giảm mạnh. Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận học sinh nam, thử hút thuốc để “thể hiện bản thân” hoặc bị lôi kéo từ bạn bè, ảnh hưởng từ nếp sống ở khu dân cư.
Chia sẻ giải pháp, ông Phạm Văn Dũng cho biết, ngay từ đầu năm học, nhà trường đưa nội dung tuyên truyền phổ biến kiến thức pháp luật về phòng chống tác hại thuốc là vào trong nội dung sinh hoạt đầu khóa và triển khai đến 100% sinh toàn trường.
Trường tuyên truyền nội dung phòng chống tác hại thuốc là trong tiết sinh hoạt dưới cờ, sinh hoạt chủ nhiệm hằng tuần, tổ chức các đợt kiểm tra ghi nhận học sinh vi phạm hút thuốc là trong các nhà vệ sinh vào giờ ra chơi.
Nội dung này cũng được lồng ghép vào Hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp, môn Giáo dục kinh tế và pháp luật, Sinh học… theo tài liệu hướng dẫn của Bộ GD&ĐT. Nhà trường đồng thời thường xuyên đăng tải các bài viết có nội dung truyền thông, giáo dục phòng, chống tác hại của thuốc lá lên website, fanpage trường.
Lưu ý với giáo viên để việc lồng ghép hiệu quả, không hình thức, ông Phạm Văn Dũng cho rằng, cần đưa nội dung tích hợp cụ thể vào trong kế hoạch bài dạy, tổ chức các hoạt động học tập thảo luận cho học sinh về nội dung phòng chống tác hại thuốc lá và biện pháp nâng cao hiệu quả công tác phòng chống tác hại thuốc lá trong nhà trường hiện nay.
Bộ GD&ĐT cũng thông tin, theo số liệu báo cáo từ 198 cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, đã có 346 buổi tuyên truyền, giáo dục về phòng, chống tác hại thuốc lá, rượu bia được tổ chức, thu hút khoảng 284.460 sinh viên tham gia. Nhiều trường đại học chủ động triển khai tuyên truyền, phổ biến nội dung phòng, chống tác hại của thuốc lá cho sinh viên. Các hoạt động tuyên truyền được tổ chức với quy mô từ vài trăm đến hàng chục nghìn sinh viên tham gia.
