Trong nhiều năm qua, xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử (HSSKĐT) cho mỗi người dân luôn là mục tiêu chiến lược của ngành Y tế TPHCM. Một hồ sơ sức khỏe điện tử chỉ thực sự phát huy tối đa giá trị khi nó không dừng lại ở việc lưu giữ các thông tin hành chính khô khan hay dữ liệu phân tán của một vài lần khám, chữa bệnh rời rạc. Hệ thống này phải phản ánh đầy đủ, toàn diện và liên tục diễn biến sức khỏe cũng như quá trình bệnh tật của mỗi người dân theo thời gian.
Tạo lập dữ liệu sức khỏe toàn dân theo vòng đời
Hồ sơ sức khỏe điện tử phải tích lũy được cả dữ liệu sức khỏe theo vòng đời và dữ liệu bệnh tật theo vòng đời của từng cá nhân. Điều tưởng như vô cùng thách thức trên quy mô gần 15 triệu dân của một siêu đô thị nay đang từng bước trở thành hiện thực nhờ những chiến lược chuyển đổi số bài bản và quyết liệt.
Chương trình khám sức khỏe toàn dân đang được triển khai không chỉ nhằm phát hiện sớm bệnh tật, quản lý các yếu tố nguy cơ và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho người dân, mà còn tạo ra nguồn dữ liệu đặc biệt cho cả cá nhân và hệ thống y tế.
Theo kế hoạch, mỗi người dân sẽ được khám sức khỏe định kỳ ít nhất một lần mỗi năm. Kết quả của mỗi lần khám sẽ được chuẩn hóa, tự động cập nhật vào Hồ sơ sức khỏe điện tử.
Qua từng năm, các chỉ số về thể trạng, huyết áp, đường huyết, mỡ máu, chức năng các cơ quan, các yếu tố nguy cơ, kết quả sàng lọc và phân tầng nguy cơ sẽ được bổ sung liên tục.
Sự tích lũy bền bỉ này tạo thành một chuỗi dữ liệu lịch sử vô giá, phản ánh quá trình thay đổi sức khỏe của mỗi người dân từ khi còn khỏe mạnh cho đến các giai đoạn tiếp theo của cuộc đời. Đó chính là dữ liệu sức khỏe theo vòng đời - một nguồn thông tin nền tảng mà trước đây ngành y tế rất khó có điều kiện xây dựng một cách đồng bộ trên quy mô toàn dân.
Song song đó, Sở Y tế TPHCM đang khẩn trương xây dựng Kho dữ liệu ngành Y tế, dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2026. Khi hệ thống này vận hành, dữ liệu khám bệnh, chữa bệnh của người dân tại các bệnh viện và cơ sở y tế trên địa bàn sẽ được liên thông, chuẩn hóa và tích hợp trực tiếp vào Hồ sơ sức khỏe điện tử.
Mỗi lần người dân đến khám bệnh, điều trị nội trú, phẫu thuật, thực hiện xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, sử dụng thuốc hay theo dõi bệnh mạn tính sẽ tiếp tục bổ sung thêm những thông tin mới vào hồ sơ. Theo thời gian, hệ thống sẽ hình thành dữ liệu bệnh tật theo vòng đời, phản ánh toàn bộ lịch sử khám, chữa bệnh của mỗi người.
Bước chuyển chiến lược hướng tới y tế thông minh
Bên cạnh thông tin định danh cá nhân, bảo hiểm y tế, tiền sử dị ứng, tiêm chủng và thông tin hành chính khác, hồ sơ sức khỏe điện tử sẽ được hình thành từ hai nguồn dữ liệu cốt lõi. Thứ nhất là dữ liệu sức khỏe theo vòng đời, được tạo nên từ các lần khám sức khỏe định kỳ hằng năm. Thứ hai là dữ liệu bệnh tật theo vòng đời, được hình thành từ toàn bộ quá trình khám, chữa bệnh tại các cơ sở y tế.
Đây chính là hai lớp dữ liệu có giá trị nhất. Một lớp phản ánh tình trạng khi còn khỏe mạnh hoặc ở giai đoạn chưa mắc bệnh; lớp còn lại phản ánh quá trình phát sinh, điều trị và kiểm soát bệnh tật. Hai nguồn dữ liệu bổ sung cho nhau, giúp hình thành một "bức tranh sức khỏe" đầy đủ và liên tục của mỗi cá nhân.
Đối với người thầy thuốc, đây là bước thay đổi có ý nghĩa rất lớn trong thực hành lâm sàng. Bác sĩ có thể theo dõi toàn bộ diễn biến sức khỏe và bệnh tật trong nhiều năm trước đó của bệnh nhân để chẩn đoán chính xác hơn, cá thể hóa điều trị, hạn chế chỉ định các xét nghiệm không cần thiết, giảm chi phí cho người bệnh và tránh trùng lặp dữ liệu giữa các cơ sở.
Ở góc độ quản lý, kho dữ liệu tích lũy liên tục giúp ngành Y tế theo dõi xu hướng bệnh tật cộng đồng, đánh giá hiệu quả các chương trình can thiệp, dự báo nhu cầu chăm sóc sức khỏe, phân bổ nguồn lực hợp lý và xây dựng các chính sách dựa trên bằng chứng khoa học.
Đồng thời, khi dữ liệu được chuẩn hóa và tích lũy đủ lớn sẽ là nền tảng để phát triển trí tuệ nhân tạo trong y tế, y học dự phòng, y học chính xác. Hệ thống y tế sẽ chuyển từ mô hình điều trị khi đã mắc bệnh sang mô hình quản lý sức khỏe chủ động, dự báo nguy cơ sớm và can thiệp kịp thời trước khi bệnh tiến triển.
