Cần lộ trình bài bản để đưa trí tuệ nhân tạo vào giảng dạy từ lớp 1
2025/10/03 09:15
GD&TĐ - Các chuyên gia cho rằng, Bộ GD&ĐT cần có lộ trình định hướng cụ thể để đưa giáo dục trí tuệ nhân tạo (AI) vào nhà trường một cách bài bản.
Khả thi từ lớp 1
Tại Hội nghị toàn quốc quán triệt, triển khai 4 nghị quyết mới của Bộ Chính trị (sáng 16/9), Thủ tướng Phạm Minh Chính dành sự quan tâm đặc biệt đến lĩnh vực khoa học – công nghệ. Thủ tướng gợi mở, AI nên được đưa vào giảng dạy từ lớp 1.
TS Đỗ Viết Tuân – Phụ trách Khoa Công nghệ thông tin và Truyền thông (Học viện Quản lý giáo dục) – cho rằng, việc triển khai giáo dục AI từ lớp 1 hoàn toàn khả thi. Với học sinh lớp 1, “không đao to, búa lớn”, đơn giản chỉ là giúp các em nhận diện vai trò của AI trong đời sống hàng ngày.
“Chẳng hạn, các em có thể phân biệt bức tranh do AI thiết kế hay giọng nói tạo bởi AI so với giọng nói con người. Những bài học trực quan, sinh động bằng hình ảnh, video hoàn toàn phù hợp với độ tuổi học sinh lớp 1” – TS Đỗ Viết Tuân viện dẫn, đồng thời nhấn mạnh, đây chỉ là dẫn chứng nhỏ để thấy rằng, việc đưa AI vào lớp 1 không hề hàn lâm mà rất khả thi.
Theo ông, chuẩn bị từ sớm cho học sinh về AI giúp các em chủ động ứng dụng công nghệ này trong học tập một cách hiệu quả và có đạo đức. Ở góc độ học thuật, hoạt động này đồng nghĩa với việc trang bị tư duy thuật toán ban đầu cho học sinh từ mức đơn giản đến nâng cao theo từng cấp học.
Ví dụ, ban đầu trẻ có thể học những khái niệm cơ bản như: tư duy tuần tự, tư duy phân nhánh, tư duy lặp, tư duy chia nhỏ và mô-đun. Khi lớn hơn, học sinh sẽ tiếp cận tư duy dữ liệu, lập trình và các ngôn ngữ liên quan. “Cá nhân tôi cho rằng việc chuẩn bị sớm là cần thiết để hình thành tư duy công nghệ cho thế hệ trẻ” – TS Tuân bày tỏ.
Chuẩn bị từ sớm cho học sinh về AI giúp các em chủ động ứng dụng công nghệ này trong học tập một cách hiệu quả và có đạo đức.
Cần lộ trình rõ ràng
Ở góc độ vĩ mô, ông đề xuất Bộ GD&ĐT cần có lộ trình phù hợp để đưa giáo dục AI vào nhà trường một cách hệ thống. Cụ thể, bắt đầu từ tổ chức hội nghị, hội thảo, tọa đàm, lấy ý kiến chuyên gia xây dựng lộ trình, biên soạn tài liệu dạy học AI, sau đó thử nghiệm ở các cấp học khác nhau.
Mục tiêu là kiểm chứng mức độ phù hợp của chương trình và chất lượng tài liệu trước khi áp dụng đại trà. Quan trọng hơn, cần xác định AI là công cụ đồng hành cùng học sinh, không để các em phụ thuộc hay đánh mất vai trò chủ động. Vì vậy, tài liệu giáo dục phải được chuẩn hóa và kiểm định chất lượng nghiêm ngặt trước khi đưa vào giảng dạy.
TS Đỗ Viết Tuân cho biết, ở nhiều quốc gia, để đưa một nội dung mới thành mục tiêu giáo dục, cần có chiến lược rõ ràng, gắn với các tiêu chuẩn đầu ra. Ông dẫn ví dụ về Chiến lược đưa giáo dục AI vào nhà trường, với mục tiêu giúp thế hệ trẻ làm chủ AI trong tương lai gần, ứng dụng công nghệ này một cách chủ động thay vì phụ thuộc. Muốn vậy, phải có kế hoạch cụ thể cho từng cấp học.
Chẳng hạn, cấp tiểu học tập trung vào nhận biết, phân biệt và tìm hiểu ứng dụng của AI; cấp THCS rèn luyện tư duy thuật toán nền tảng để thích ứng với việc học tập về AI; cấp THPT đào tạo về ngôn ngữ lập trình, công cụ GenAI cùng những vấn đề liên quan đến đạo đức và pháp lý trong AI.
Nhìn từ góc độ quản lý, ông Nguyễn Sỹ Nam – Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu, Chuyển giao công nghệ số (Viện Nghiên cứu Thiết kế Trường học, Bộ GD&ĐT) – nhấn mạnh, muốn giảng dạy AI ngay từ lớp 1, cần có khung hướng dẫn chung cho việc ứng dụng AI trong giáo dục.
Trong đó, cần quy định rõ trách nhiệm, quy tắc sử dụng AI trong trường học; đồng thời xây dựng khung năng lực và tiêu chí đánh giá về AI cho học sinh và giáo viên. Các cơ sở đào tạo sư phạm cũng phải cập nhật chương trình để giáo sinh được trang bị kiến thức cơ bản về AI trước khi bước vào nghề.
Ông Nguyễn Sỹ Nam cho rằng, ngoài tập huấn cho giáo viên và cán bộ quản lý, cần tổ chức các cuộc thi về AI cho học sinh, sinh viên; xây dựng nền tảng dữ liệu mở về giáo dục để AI hỗ trợ phân tích, dự báo, hoạch định chính sách; đồng thời đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin, đảm bảo internet và thiết bị đủ mạnh để ứng dụng công nghệ mới.
Học sinh tiểu học học tiếng Anh từ AI.
Khả thi từ lớp 1
Tại Hội nghị toàn quốc quán triệt, triển khai 4 nghị quyết mới của Bộ Chính trị (sáng 16/9), Thủ tướng Phạm Minh Chính dành sự quan tâm đặc biệt đến lĩnh vực khoa học – công nghệ. Thủ tướng gợi mở, AI nên được đưa vào giảng dạy từ lớp 1.
TS Đỗ Viết Tuân – Phụ trách Khoa Công nghệ thông tin và Truyền thông (Học viện Quản lý giáo dục) – cho rằng, việc triển khai giáo dục AI từ lớp 1 hoàn toàn khả thi. Với học sinh lớp 1, “không đao to, búa lớn”, đơn giản chỉ là giúp các em nhận diện vai trò của AI trong đời sống hàng ngày.
“Chẳng hạn, các em có thể phân biệt bức tranh do AI thiết kế hay giọng nói tạo bởi AI so với giọng nói con người. Những bài học trực quan, sinh động bằng hình ảnh, video hoàn toàn phù hợp với độ tuổi học sinh lớp 1” – TS Đỗ Viết Tuân viện dẫn, đồng thời nhấn mạnh, đây chỉ là dẫn chứng nhỏ để thấy rằng, việc đưa AI vào lớp 1 không hề hàn lâm mà rất khả thi.
Theo ông, chuẩn bị từ sớm cho học sinh về AI giúp các em chủ động ứng dụng công nghệ này trong học tập một cách hiệu quả và có đạo đức. Ở góc độ học thuật, hoạt động này đồng nghĩa với việc trang bị tư duy thuật toán ban đầu cho học sinh từ mức đơn giản đến nâng cao theo từng cấp học.
Ví dụ, ban đầu trẻ có thể học những khái niệm cơ bản như: tư duy tuần tự, tư duy phân nhánh, tư duy lặp, tư duy chia nhỏ và mô-đun. Khi lớn hơn, học sinh sẽ tiếp cận tư duy dữ liệu, lập trình và các ngôn ngữ liên quan. “Cá nhân tôi cho rằng việc chuẩn bị sớm là cần thiết để hình thành tư duy công nghệ cho thế hệ trẻ” – TS Tuân bày tỏ.
Chuẩn bị từ sớm cho học sinh về AI giúp các em chủ động ứng dụng công nghệ này trong học tập một cách hiệu quả và có đạo đức.
Cần lộ trình rõ ràng
Ở góc độ vĩ mô, ông đề xuất Bộ GD&ĐT cần có lộ trình phù hợp để đưa giáo dục AI vào nhà trường một cách hệ thống. Cụ thể, bắt đầu từ tổ chức hội nghị, hội thảo, tọa đàm, lấy ý kiến chuyên gia xây dựng lộ trình, biên soạn tài liệu dạy học AI, sau đó thử nghiệm ở các cấp học khác nhau.
Mục tiêu là kiểm chứng mức độ phù hợp của chương trình và chất lượng tài liệu trước khi áp dụng đại trà. Quan trọng hơn, cần xác định AI là công cụ đồng hành cùng học sinh, không để các em phụ thuộc hay đánh mất vai trò chủ động. Vì vậy, tài liệu giáo dục phải được chuẩn hóa và kiểm định chất lượng nghiêm ngặt trước khi đưa vào giảng dạy.
TS Đỗ Viết Tuân cho biết, ở nhiều quốc gia, để đưa một nội dung mới thành mục tiêu giáo dục, cần có chiến lược rõ ràng, gắn với các tiêu chuẩn đầu ra. Ông dẫn ví dụ về Chiến lược đưa giáo dục AI vào nhà trường, với mục tiêu giúp thế hệ trẻ làm chủ AI trong tương lai gần, ứng dụng công nghệ này một cách chủ động thay vì phụ thuộc. Muốn vậy, phải có kế hoạch cụ thể cho từng cấp học.
Chẳng hạn, cấp tiểu học tập trung vào nhận biết, phân biệt và tìm hiểu ứng dụng của AI; cấp THCS rèn luyện tư duy thuật toán nền tảng để thích ứng với việc học tập về AI; cấp THPT đào tạo về ngôn ngữ lập trình, công cụ GenAI cùng những vấn đề liên quan đến đạo đức và pháp lý trong AI.
Nhìn từ góc độ quản lý, ông Nguyễn Sỹ Nam – Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu, Chuyển giao công nghệ số (Viện Nghiên cứu Thiết kế Trường học, Bộ GD&ĐT) – nhấn mạnh, muốn giảng dạy AI ngay từ lớp 1, cần có khung hướng dẫn chung cho việc ứng dụng AI trong giáo dục.
Trong đó, cần quy định rõ trách nhiệm, quy tắc sử dụng AI trong trường học; đồng thời xây dựng khung năng lực và tiêu chí đánh giá về AI cho học sinh và giáo viên. Các cơ sở đào tạo sư phạm cũng phải cập nhật chương trình để giáo sinh được trang bị kiến thức cơ bản về AI trước khi bước vào nghề.
Ông Nguyễn Sỹ Nam cho rằng, ngoài tập huấn cho giáo viên và cán bộ quản lý, cần tổ chức các cuộc thi về AI cho học sinh, sinh viên; xây dựng nền tảng dữ liệu mở về giáo dục để AI hỗ trợ phân tích, dự báo, hoạch định chính sách; đồng thời đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin, đảm bảo internet và thiết bị đủ mạnh để ứng dụng công nghệ mới.
Tuổi trẻ Trường ĐH Mở Hà Nội làm chủ công nghệ và sẵn sàng hội nhập
GD&TĐ - Ngày 26/3, Trường Đại học Mở Hà Nội tổ chức chuỗi sự kiện nhân dịp kỷ niệm 95 năm ngày thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh (26/3/1931 – 26/3/2026).
2026-03-28 03:46
Chủ động đổi mới, lấy người bệnh là trung tâm
GD&TĐ - PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng – Giám đốc Sở Y tế TPHCM khẳng định các cơ sở y tế cần chủ động đổi mới, nâng cao chất lượng phục vụ người bệnh.
2026-03-28 03:45
Hai dự án của học sinh Phú Thọ vào chung kết SV-STARTUP lần VIII
GD&TĐ - Hai dự án tiêu biểu của học sinh Phú Thọ được chọn vào vòng chung kết cuộc thi SV-STARTUP, khẳng định tinh thần đổi mới sáng tạo trong nhà trường.
2026-03-28 03:44
Lộ trình học tập quyết định thành công khi theo đuổi ngành bán dẫn
GD&TĐ - Ngành bán dẫn đòi hỏi không chỉ nền tảng mà còn một lộ trình học tập phù hợp và gắn với thực tiễn.
2026-03-28 03:44
Ứng dụng STEAM góp phần phát triển toàn diện trẻ mầm non ở Phú Thọ
GD&TĐ - Hội nghị tập huấn STEAM tại Phú Thọ giúp giáo viên mầm non nâng cao năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng tới phát triển toàn diện cho trẻ.
2026-03-28 03:42
Khai mạc lễ hội 'Thai Festival 2026' tại Hoàng thành Thăng Long
(CLO) Tối 27/3, Lễ hội “Thai Festival 2026 - Nhịp đập Thái Lan tại Hà Nội 2026” do Đại sứ quán Vương quốc Thái Lan tại Việt Nam tổ chức chính thức khai mạc tại Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội), mở đầu chuỗi hoạt động kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước (1976 - 2026).
2026-03-28 03:41
'Hào khí Thăng Long - Linh thiêng Tây Trấn' diễn ra tối nay 28/3
(CLO) Nhằm tôn vinh những giá trị lịch sử, văn hóa ngàn năm của Hà Nội, tối nay 28/3, phường Giảng Võ sẽ tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Hào khí Thăng Long - Linh thiêng Tây Trấn” tại Di tích Quốc gia đặc biệt Đền Voi Phục.
2026-03-28 03:41
Xây dựng trường học không khói thuốc: Chung tay xây dựng môi trường an toàn
GD&TĐ - Tuyên truyền phòng, chống tác hại thuốc lá trong trường học có ý nghĩa quan trọng trong việc hình thành thói quen sống tích cực cho học sinh.
2026-03-28 03:40
Hà Nội: Thí sinh đứng trước nguy cơ ‘trượt' trường chuyên vì trùng lịch thi
(CLO) Hàng loạt trường chuyên, trường chất lượng cao tại Hà Nội đồng loạt công bố lịch thi lớp 10 năm học 2026–2027, nhưng điều đáng chú ý là nhiều mốc thi “đụng nhau” hoặc diễn ra sát ngày.
2026-03-28 03:40
Mở rộng cơ hội học tập suốt đời
GD&TĐ - 30 năm hình thành và phát triển, Trung tâm Đào tạo Thường xuyên - ĐH Đà Nẵng (CCE) khẳng định vị thế trong đào tạo từ xa và đào tạo trực tuyến.
