Con đường phù hợp nhất là tích hợp nội dung giáo dục AI vào môn học

GD&TĐ - Tích hợp AI vào các môn học được ông Lê Văn Hòa cho là cách thức phù hợp nhất đưa nội dung giáo dục trí tuệ nhân tạo trong giáo dục phổ thông.



Ông Lê Văn Hòa, Giám đốc Trung tâm GDTX - Tin học, Ngoại ngữ tỉnh Quảng Trị, nhận định: Hiện nay, tại các trường phổ thông, việc giáo viên và học sinh ứng dụng AI trong dạy và học khá phổ biến. Tuy nhiên, năng lực sử dụng còn không đồng đều, mục đích ứng dụng chưa thống nhất. Đáng lo ngại là một bộ phận học sinh đang sử dụng AI theo hướng đối phó, lệ thuộc quá mức, dẫn tới tình trạng lười tư duy - một biểu hiện rất nguy hiểm trong quá trình học tập.

Tuy nhiên, ứng dụng AI trong thời đại số là xu thế tất yếu. Nếu nhà trường không chủ động đưa AI vào giảng dạy một cách bài bản, việc sử dụng AI của học sinh vẫn sẽ diễn ra mạnh mẽ nhưng thiếu định hướng. Việc không nghiên cứu để xác lập phương thức giáo dục và ứng dụng AI phù hợp, hiệu quả và có mục tiêu rõ ràng sẽ khiến chúng ta không phát huy được mặt tích cực, thậm chí để lại nhiều hệ lụy trong tương lai.

“Tôi cho rằng, Bộ GD&ĐT chủ trương đưa AI vào giảng dạy trong trường phổ thông là bước đi cần thiết. Qua tìm hiểu dự thảo Hướng dẫn triển khai thí điểm nội dung giáo dục trí tuệ nhân tạo trong giáo dục phổ thông của Bộ GD&ĐT, tôi rất đồng tình, bởi vì đã có sự thận trọng về lộ trình triển khai, mạch kiến thức, miền năng lực và nội dung giáo dục theo từng cấp học”, ông Lê Văn Hòa chia sẻ.

Khẳng định vấn đề quan tâm nhất là cách thức thiết kế để đưa ứng dụng AI vào giảng dạy trong trường phổ thông như thế nào để hợp lý và hiệu quả nhất, ông Lê Văn Hòa phân tích những cách thức sau đây:

Thứ nhất, nếu đưa vào dưới dạng một môn học riêng biệt thì ưu điểm là có tính hệ thống, có chiều sâu; nhưng lại có nguy cơ quá tải chương trình và cần có con người riêng biệt để thực hiện nhiệm vụ, đồng nghĩa với phát sinh biên chế.

Thứ hai, nếu đưa dưới dạng tích hợp trong các môn học, ưu điểm là có tính phù hợp với đặc trưng ứng dụng bộ môn, giảm lượng kiến thức cho học sinh và cũng là động lực để mỗi giáo viên đều phải tự học để hoàn thành nhiệm vụ. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn khá nhiều giáo viên đang rất hạn chế về năng lực ứng dụng AI, và điều đó sẽ dẫn đến chất lượng dạy học không đồng đều, mất công bằng đối với học sinh. Ngoài ra, hiện tại trong chương trình phổ thông đang tích hợp quá nhiều nội dung.

Thứ ba, nếu đưa vào một mạch kiến thức thuộc bộ môn Tin học hiện tại, ưu điểm là ổn định chương trình, khai thác được vai trò của đội ngũ giáo viên Tin học hiện có. Tuy nhiên, giáo viên tin học lại không đồng đều và cũng không có am hiểu sâu về ứng dụng AI của từng môn học khác.

Từ phân tích trên, ông Lê Văn Hòa cho rằng, con đường hợp lý nhất vẫn là tích hợp vào các môn học. Bộ GD&ĐT xây dựng mạch khung kiến thức chuẩn về ứng dụng AI theo từng môn học, tổ chức tập huấn cho giáo viên theo môn học, từ đó nhà trường và tổ chuyên môn sẽ tổ chức thực hiện trên cơ sở thế mạnh của đội ngũ từng trường để thực hiện giảng dạy.

“Ứng dụng AI là lĩnh vực mà kiến thức có thể thay đổi từng ngày, nên để khuyến khích sự tự học, tự cập nhật của đội ngũ giáo viên và học sinh, chúng ta nên tích hợp đánh giá năng lực ứng dụng AI thông qua các cuộc thi giáo viên dạy giỏi, học sinh giỏi, sản phẩm STEM, Robocon,…”, ông Lê Văn Hòa đề xuất.



Ông Lê Văn Hòa, Giám đốc Trung tâm GDTX - Tin học, Ngoại ngữ tỉnh Quảng Trị, nhận định: Hiện nay, tại các trường phổ thông, việc giáo viên và học sinh ứng dụng AI trong dạy và học khá phổ biến. Tuy nhiên, năng lực sử dụng còn không đồng đều, mục đích ứng dụng chưa thống nhất. Đáng lo ngại là một bộ phận học sinh đang sử dụng AI theo hướng đối phó, lệ thuộc quá mức, dẫn tới tình trạng lười tư duy - một biểu hiện rất nguy hiểm trong quá trình học tập.

Tuy nhiên, ứng dụng AI trong thời đại số là xu thế tất yếu. Nếu nhà trường không chủ động đưa AI vào giảng dạy một cách bài bản, việc sử dụng AI của học sinh vẫn sẽ diễn ra mạnh mẽ nhưng thiếu định hướng. Việc không nghiên cứu để xác lập phương thức giáo dục và ứng dụng AI phù hợp, hiệu quả và có mục tiêu rõ ràng sẽ khiến chúng ta không phát huy được mặt tích cực, thậm chí để lại nhiều hệ lụy trong tương lai.

“Tôi cho rằng, Bộ GD&ĐT chủ trương đưa AI vào giảng dạy trong trường phổ thông là bước đi cần thiết. Qua tìm hiểu dự thảo Hướng dẫn triển khai thí điểm nội dung giáo dục trí tuệ nhân tạo trong giáo dục phổ thông của Bộ GD&ĐT, tôi rất đồng tình, bởi vì đã có sự thận trọng về lộ trình triển khai, mạch kiến thức, miền năng lực và nội dung giáo dục theo từng cấp học”, ông Lê Văn Hòa chia sẻ.

Khẳng định vấn đề quan tâm nhất là cách thức thiết kế để đưa ứng dụng AI vào giảng dạy trong trường phổ thông như thế nào để hợp lý và hiệu quả nhất, ông Lê Văn Hòa phân tích những cách thức sau đây:

Thứ nhất, nếu đưa vào dưới dạng một môn học riêng biệt thì ưu điểm là có tính hệ thống, có chiều sâu; nhưng lại có nguy cơ quá tải chương trình và cần có con người riêng biệt để thực hiện nhiệm vụ, đồng nghĩa với phát sinh biên chế.

Thứ hai, nếu đưa dưới dạng tích hợp trong các môn học, ưu điểm là có tính phù hợp với đặc trưng ứng dụng bộ môn, giảm lượng kiến thức cho học sinh và cũng là động lực để mỗi giáo viên đều phải tự học để hoàn thành nhiệm vụ. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn khá nhiều giáo viên đang rất hạn chế về năng lực ứng dụng AI, và điều đó sẽ dẫn đến chất lượng dạy học không đồng đều, mất công bằng đối với học sinh. Ngoài ra, hiện tại trong chương trình phổ thông đang tích hợp quá nhiều nội dung.

Thứ ba, nếu đưa vào một mạch kiến thức thuộc bộ môn Tin học hiện tại, ưu điểm là ổn định chương trình, khai thác được vai trò của đội ngũ giáo viên Tin học hiện có. Tuy nhiên, giáo viên tin học lại không đồng đều và cũng không có am hiểu sâu về ứng dụng AI của từng môn học khác.

Từ phân tích trên, ông Lê Văn Hòa cho rằng, con đường hợp lý nhất vẫn là tích hợp vào các môn học. Bộ GD&ĐT xây dựng mạch khung kiến thức chuẩn về ứng dụng AI theo từng môn học, tổ chức tập huấn cho giáo viên theo môn học, từ đó nhà trường và tổ chuyên môn sẽ tổ chức thực hiện trên cơ sở thế mạnh của đội ngũ từng trường để thực hiện giảng dạy.

“Ứng dụng AI là lĩnh vực mà kiến thức có thể thay đổi từng ngày, nên để khuyến khích sự tự học, tự cập nhật của đội ngũ giáo viên và học sinh, chúng ta nên tích hợp đánh giá năng lực ứng dụng AI thông qua các cuộc thi giáo viên dạy giỏi, học sinh giỏi, sản phẩm STEM, Robocon,…”, ông Lê Văn Hòa đề xuất.