Bảo đảm phân loại học sinh
Cô Nguyễn Thị Hứa - nhóm trưởng chuyên môn tổ Toán THCS, Trường THCS&THPT Phenikaa nhận định, đề thi Toán tuyển sinh vào lớp 10 THPT Hà Nội năm học 2026 - 2027 tiếp tục thể hiện rõ định hướng của Chương trình GDPT 2018, giữ được sự ổn định về cấu trúc và tăng cường đánh giá năng lực vận dụng kiến thức của học sinh.
Đề gồm 5 bài toán lớn, bao quát đầy đủ các mạch kiến thức: thống kê, xác suất, đại số, hình học và toán học thực tiễn. So với đề năm 2025, cấu trúc đề không thay đổi, giúp học sinh không bị bất ngờ khi làm bài.
Đề có độ khó nhỉnh hơn đề năm 2025 ở một số nội dung, đặc biệt là phần hình học tổng hợp và bài toán thực tiễn cuối đề. Các câu hỏi được sắp xếp từ dễ đến khó, bảo đảm vừa đánh giá được chuẩn kiến thức cơ bản, vừa có khả năng phân loại học sinh khá, giỏi. Cụ thể như sau:
Câu I (1,5 điểm) – Thống kê và xác suất. Đây là câu hỏi ở mức độ nhận biết và thông hiểu. Học sinh chỉ cần nắm vững kiến thức cơ bản về tần số, tần số tương đối và xác suất của biến cố đơn giản là có thể hoàn thành tốt. Mức độ tương đương đề năm 2025, phù hợp với định hướng đưa các nội dung mới của chương trình vào đề thi nhưng không gây áp lực cho học sinh.
Câu II (1,5 điểm) – Biểu thức đại số. Cấu trúc quen thuộc gồm tính giá trị biểu thức, rút gọn và bài toán tìm điều kiện để biểu thức nhận giá trị nguyên. Hai ý đầu tương đối nhẹ nhàng, học sinh trung bình có thể làm được. Ý cuối yêu cầu khả năng biến đổi biểu thức và xét tính nguyên nên có tác dụng phân hóa nhẹ, học sinh có thể sẽ bị nhầm hướng làm nếu không đọc kỹ đề và không nắm chắc dạng bài này. So với đề năm 2025, mức độ vận dụng ở câu này cao hơn một chút.
Câu III (2,5 điểm) – Giải toán bằng cách lập phương trình và hệ thức Viète. Hai bài toán thực tế về sản xuất, năng suất sản phẩm và mua bán có nội dung gần gũi, dữ kiện rõ ràng, giúp học sinh dễ tiếp cận. Học sinh đã rất quen với hai dạng bài này, chỉ cần trình bày rõ ràng, chi tiết, đủ bước làm và tính toán cẩn thận là sẽ lấy được điểm.
Câu vận dụng hệ thức Viète không quá phức tạp nhưng đòi hỏi tư duy biến đổi linh hoạt. Đây là câu hỏi tương đối “dễ thở”, tạo điều kiện cho học sinh đạt điểm khá. Không có tham số m cũng làm học sinh thấy đỡ áp lực hơn so với năm 2025. Tuy vậy, câu này cũng sẽ dễ mất điểm nếu như học sinh không kiên trì biến đổi và quên điều kiện phát sinh trong quá trình làm bài.
Câu IV (4,0 điểm) – Hình học. Đây tiếp tục là câu hỏi trọng tâm và có khả năng phân loại mạnh nhất của đề.
Phần hình học không gian về hình trụ tương đối quen thuộc. Ý tính diện tích xung quanh chỉ cần áp dụng công thức, trong khi ý tính số lần múc nước yêu cầu học sinh kết hợp kiến thức thể tích, đổi đơn vị và xử lý tình huống thực tế. Học sinh dễ bị trừ điểm và mất điểm nếu như không lưu ý viết dấu xấp xỉ và phần quy đổi đơn vị. So với năm 2025, phần này tăng tính ứng dụng rõ nét hơn.
Phần hình học phẳng IV.2 - đây là phần có tính phân loại cao nhất của đề thi. Bài toán được xây dựng từ các kiến thức quen thuộc như đường tròn, tứ giác nội tiếp, quan hệ góc và tam giác vuông, nhưng cách dựng hình tạo nên chuỗi suy luận liên kết giữa các ý.
Ý a là dạng quen thuộc về chứng minh tứ giác nội tiếp, học sinh khá có thể hoàn thành.
Ý b yêu cầu kết hợp nhiều kiến thức để chứng minh đẳng thức hình học và góc vuông, giúp phân loại học sinh khá và giỏi.
Ý c (chứng minh tam giác cân) là câu khó nhất của đề, đòi hỏi khả năng khai thác sâu các kết quả trước đó và tư duy tổng hợp tốt.
Cô Nguyễn Thị Hứa nhận định, so với năm 2025, phần hình học năm 2026 có mức độ vận dụng và tính liên kết cao hơn, ít gợi mở hơn, qua đó phân loại hiệu quả học sinh ở nhóm điểm 9-10. Đây tiếp tục là câu hỏi mang tính quyết định đối với những thí sinh có mục tiêu đạt điểm cao.
Câu V (0,5 điểm) – Bài toán thực tiễn tối ưu. Mặc dù chỉ chiếm 0,5 điểm nhưng đây là câu hỏi thể hiện rõ tinh thần đổi mới của Chương trình GDPT 2018. Học sinh phải mô hình hóa bài toán thực tế thành bài toán toán học, thiết lập mối liên hệ giữa số công nhân, thời gian hoàn thành và chi phí để tìm phương án tối ưu. Cách ra đề gần gũi với thực tiễn sản xuất, kinh doanh và phù hợp với định hướng phát triển năng lực giải quyết vấn đề.
Phổ điểm dự kiến ở khoảng từ 6,5 - 8,0
Nhận xét chung, cô Nguyễn Thị Hứa cho rằng, năm 2026 đề tiếp tục duy trì tính ổn định về cấu trúc nhưng tăng cường yêu cầu vận dụng kiến thức vào thực tế. Các câu hỏi thực tiễn xuất hiện ở nhiều vị trí hơn, đặc biệt trong các bài toán về sản xuất, tính toán thể tích và tối ưu chi phí. Đề không có nội dung đánh đố, không xuất hiện kiến thức ngoài chương trình, ngôn ngữ rõ ràng, chính xác và phù hợp với học sinh THCS.
Về khả năng phân loại, học sinh nắm chắc kiến thức cơ bản có thể đạt từ 6,5 đến 7,5 điểm. Học sinh khá có thể đạt 8 điểm trở lên nếu hoàn thành tốt câu III và phần đầu câu IV. Điểm 9 và điểm 10 chủ yếu phụ thuộc vào khả năng giải quyết các ý khó của bài hình học tổng hợp và bài toán thực tiễn cuối đề.
Có thể dự đoán phổ điểm năm nay sẽ tập trung nhiều ở khoảng 6,5 - 8,0 điểm. Số lượng bài đạt điểm tuyệt đối không nhiều, nhưng đề thi vẫn bảo đảm tính công bằng, khách quan và phù hợp với mục tiêu tuyển sinh cũng như định hướng đổi mới giáo dục hiện nay.
